Ana menüyü aç

EuroLeague, sponsorluk adıyla Turkish Airlines EuroLeague, Avrupa'da 2000'den beri Euroleague Basketbol tarafından düzenlenen en üst düzeydeki ve kazananın Avrupa Şampiyonu olarak adlandırıldığı uluslararası profesyonel basketbol turnuvası.

Turkish Airlines EuroLeague
THY EuroLeague.svg
Kuruluş FIBA dönemi
1958
Euroleague Basketbol dönemi
2000-01
Ülke FIBA Avrupa üyesi ülkeler
Konfederasyon FIBA Avrupa
Takım sayısı 16
Son şampiyon Rusya CSKA Moskova (8. kez)
En başarılı takım İspanya Real Madrid (10 kez)
Resmî site euroleague.net
2019-20 EuroLeague

2000 yılında başlamasıyla FIBA tarafından 1958'den beri düzenlenen FIBA EuroLeague turnuvasının (daha önce FIBA Avrupa Şampiyonlar Kupası ya da sadece Avrupa Kupası adıyla bilinen) yerini almıştır. Euroleague Basketbol rekor ve istatistik kayıtları sebebinden dolayı FIBA Avrupa Şampiyonlar Kupası ile EuroLeague aynı turnuva olarak sayılır.

EuroLeague dünyadaki en popüler profesyonel kapalı spor liglerinden biridir. 2016-17 sezonundaki lig maçlarında ortalama 8.472 seyirciyle dünyadaki profesyonel kapalı spor liglerinin en yüksek beşinci (ABD dışındaki en yükseği) ve profesyonel basketbol liglerinin en yüksek ikinci ortalamasına ulaşmıştır. Sadece NBA'in ortalaması daha yüksektir.

EuroLeague kupasını 21 farklı takım kazanabilmiştir, bunlardan 13 takımın birden fazla şampiyonluğu vardır. En başarılı takım 10 şampiyonlukla Real Madrid'dir. Son şampiyon CSKA Moskova'dır.

TarihçeDüzenle

FIBA Avrupa Şampiyonlar Kupası 1958 yılında kurulup ilk yıllarında Avrupa'da liglerini şampiyon bitiren takımların oynadığı ve klasik bir eleme sistemiyle oynanan bir turnuva iken 1990'ların başından itibaren sadece şampiyonların değil, diğer önemli takımların da katıldığı ve içinde lig mücadelesi de içeren bir turnuva durumuna geldi.

Euroleague adı ise 2000 yılında ULEB (Union of European Leagues of Basketball) tarafından öne sürüldü. 2000/2001 sezonunda ULEB'e üye takımlar FIBA'nın organize ettiği turnuvadan ayrılarak kendi liglerini kurdular. FIBA ise Suproleague adıyla devam etti. Türkiye'nin de dahil olduğu ülkeler FIBA'nın organizasyonunda kaldı.

Avrupa'nın en büyük kulüplerinden olan Türkiye, İtalya ve Yunanistan takımlarının ayrılması önemli bir bölünme oluşturdu ve Avrupa'da iki tane büyük kupa ortaya çıktı: FIBA tarafından düzenlenen SuproLeague ile yeni kurulmuş Euroleague Basketbol tarafından düzenlenen Euroleague.

2001 yılında iki organizasyon Euroleague adı altında tekrar birleşti.

Turnuvanın adlarıDüzenle

  • FIBA dönemi: (1958-2001)
    • FIBA Avrupa Şampiyonlar Kupası: (1958-1991)
    • FIBA European League ("FIBA Euro League"): (1991-1996)
    • FIBA EuroLeague: (1996-2000)[1]
    • FIBA SuproLeague: (2000-2001)
  • Euroleague Basketbol dönemi: (2000-bugün)
    • Euroleague: (2000-2016)
    • EuroLeague: (2016-bugün)

*2000-01 sezonunda iki ayrı turnuva vardı. FIBA'nın düzenlediği SuproLeague ile Euroleague Basketbol tarafından düzenlenen Euroleague.

THY sponsorluğuDüzenle

26 Temmuz 2010 tarihinde Türk Hava Yolları ve Euroleague arasında 15.000.000 bedel ile bir stratejik sponsorluk anlaşması imzalanmıştır. Bu anlaşmaya göre Avrupa basketbolunun en üst ligi olan Euroleague, 2010-11 sezonundan itibaren Turkish Airlines Euroleague adıyla düzenlemeye başlamıştır. Buna benzer şekilde Dörtlü Final yani Final Four da Turkish Airlines Final Four adını almıştır. Bu anlaşma beş sezon boyunca geçerli olacaktır. Bu süre sonunda eğer istenirse anlaşma beş yıl daha uzatılabilecektir.[2][3]

Turnuva sistemiDüzenle

2015-16 sezonuna değin Turkish Airlines Euroleague dört aşamada oynanıyordu.

İlk aşamada 24 takım katılır. Bu takımlar 6'lı olarak 4 gruba ayrılır. Her takım grubundaki diğer takımlarla kendi sahalarında ve deplasmanda olmak üzere ikişer maç oynar. Normal grup maçları sonunda gruplarında ilk 4 sırayı alan takımlar üst gruplara çıkar. İkinci aşamada kalan 16 takım yeni oluşturulan 8'erli 2 grupta yer alır ve diğer takımlarla yine 2 maç oynar. Maçlar sonunda gruplarında ilk dört sırayı alan takımlar gruptan çıkar.

Çeyrek finale çıkacak takımlar belli olduktan sonra kalan 8 takım dörtlü final için mücadele eder. Grubu birinci bitiren takımlar dördüncülerle, ikinci bitiren takımlar ise üçüncülerle eşleşirler. Bu aşamada kupa lig maçlarından eleme usulünde maçlara geçer ve rakiplerini eleyen takımlar dörtlü final oynamaya hak kazanır. Çeyrek final mücadelesinde 5 maç üzerinden 3 maç kazanan rakibini eler. İlk 2 maç A takımının sahasında, 3. ve 4. maçlar B takımının sahasında, 5.maç ise tekrar A takımının sahasında oynanır.

Son aşama olan dörtlü final ise önceden belirlenen bir şehirde bu finale kalan 4 takım arasında oynanır. Dörtlü final maçları tek maçlık eleme sistemine göre oynanır. Yarı finalde elenen takımlar üçüncülük maçına, kazanan takımlar ise son gün finale çıkar.

Lig FormatıDüzenle

10 Kasım 2015 tarihinde Euroleague tarafından yeni bir format oluşturulduğu açıklandı. Yeni formatta aşama ikiye indirildi. 16 takım birbiriyle ikişer maç yaptığı çift devreli lig usulü uygulanacaktır. Ligi ilk sekiz sırada bitiren takımlar, play-off oynamaya hak kazanacak. 5 maç üzerinden oynanacak olan play-off maçlarında, 3 galibiyet alan takımlar şampiyonluk için dörtlü finale çıkacak.[4]

2019-20 sezonu itibarıyla ligdeki takım 18'e çıkartıldı.[5][6][7]

LogolarDüzenle

EuroLeague logosunun gelişimi
2000-2005 2005-2010 2010-2016 2016-bugün
       

Uzun vadeli lisansı olan takımlarDüzenle

       

EuroLeague'de geri kalan diğer 5 takım yıllık lisansı olan ilişkili kulüplerdir. Bu beş takım önceki sezon Avrupa'nın ikinci seviye turnuvası olan EuroCup'ı kazanan ve millî lig şampiyonları ile turnuva kartı alan takımlardan oluşmaktadır.

Arena standartlarıDüzenle

2012-13 sezonundan itibaren o zamanlar "A Lisansı" olan kulüpler ev sahibi oldukları EuroLeague karşılaşmalarını en az 10.000 kişilik arenalarda oynamaları gerekiyordu. Aynı 10.000 kişilik kapasite kaidesi şu an halen uzun vadeli lisansa iye olan EuroLeague kulüpleri için geçerlidir.

FinallerDüzenle

1958'den itibaren EuroLeague öncesi Avrupa Kupası dahil.

Yıl Final Üçüncü ile Dördüncü
Şampiyon Sonuç İkinci
1958
Ayrıntılar
 
ASK Riga
170-152
(86-81 / 71-84)
 
Akademik
  Honvéd ve   Real Madrid
1958-59
Ayrıntılar
 
ASK Riga
148-125
(79-58 / 67-69)
 
Akademik
  Lech Poznań ve   OKK Beograd
1959-60
Ayrıntılar
 
ASK Riga
130-113
(51-61 / 69-62)
 
Dinamo Tiflis
  Polonia Varşova ve   Slovan Orbis Prag
1960-61
Ayrıntılar
 
CSKA Moskova
148-128
(87-62 / 66-61)
 
ASK Riga
 Real Madrid ve   Steaua Bükreş
1961-62
Ayrıntılar
 
Dinamo Tiflis
90-83  
Real Madrid
  AŠK Olimpija ve   CSKA Moskova
1962-63
Ayrıntılar
 
CSKA Moskova
259-240
(69-86 / 91-74 / 99-80)
 
Real Madrid
  Dinamo Tiflis ve   Spartak ZJŠ Brno
1963-64
Ayrıntılar
 
Real Madrid
183-174
(99-110 / 84-64)
 
Spartak ZJŠ Brno
  OKK Beograd ve   Olimpia Milano (Simmenthal)
1964-65
Ayrıntılar
 
Real Madrid
157-150
(88-81 / 76-62)
 
CSKA Moskova
  Varèse (Ignis) ve   OKK Beograd
1965-66
Ayrıntılar
 
Olimpia Milano (Simmenthal)
77-72  
Slavia VŠ Prag
 
CSKA Moskova
 
AEK
1966-67
Ayrıntılar
 
Real Madrid
91-83  
Olimpia Milano (Simmenthal)
 
AŠK Olimpija
 
Slavia VŠ Prag
1967-68
Ayrıntılar
 
Real Madrid
98-95  
Spartak ZJŠ Brno
  Olimpia Milano (Simmenthal) ve   Zadar
1968-69
Ayrıntılar
 
CSKA Moskova
103-99 (2 Uzt)  
Real Madrid
  Spartak ZJŠ Brno ve   Standard Liège
1969-70
Ayrıntılar
 
Varèse (Ignis)
79-74  
CSKA Moskova
  Real Madrid ve   Slavia VŠ Prag
1970-71
Ayrıntılar
 
CSKA Moskova
67-53  
Varèse (Ignis)
  Real Madrid ve   Slavia VŠ Prag
1971-72
Ayrıntılar
 
Varèse (Ignis)
70-69  
Split (Jugoplastika)
  Real Madrid ve   Panathinaikos
1972-73
Ayrıntılar
 
Varèse (Ignis)
71-66  
CSKA Moskova
  Crvena zvezda ve   Olimpia Milano (Simmenthal)
1973-74
Ayrıntılar
 
Real Madrid
84-82  
Varèse (Ignis)
  Berck ve   Radnički Belgrad
1974-75
Ayrıntılar
 
Varèse (Ignis)
79-66  
Real Madrid
  Berck ve   Zadar
1975-76
Ayrıntılar
 
Varèse (Mobilgirgi)
81-74  
Real Madrid
  ASVEL ve   Cantù (Forst)
1976-77
Ayrıntılar
 
Makkabi Tel Aviv (Elite)
78-77  
Varèse (Mobilgirgi)
 
CSKA Moskova
 
Real Madrid
1977-78
Ayrıntılar
 
Real Madrid
75-67  
Varèse (Mobilgirgi)
 
ASVEL
 
Makkabi Tel Aviv (Elite)
1978-79
Ayrıntılar
 
Bosna
75-67  
Varèse (Emerson)
 
Makkabi Tel Aviv (Elite)
 
Real Madrid
1979-80
Ayrıntılar
 
Real Madrid
89-85  
Makkabi Tel Aviv (Elite)
 
Bosna
 
Virtus Bologna (Sinudyne)
1980-81
Ayrıntılar
 
Makkabi Tel Aviv (Elite)
80-79  
Virtus Bologna (Sinudyne)
 
Nashua EBBC
 
Bosna
1981-82
Ayrıntılar
 
Cantù (Squibb)
86-80  
Makkabi Tel Aviv (Elite)
 
Partizan
 
Barcelona
1982-83
Ayrıntılar
 
Cantù (Ford)
69-68  
Olimpia Milano (Billy)
 
Real Madrid
 
CSKA Moskova
1983-84
Ayrıntılar
 
Virtus Roma (Banco di Roma)
79-73  
Barcelona
 
Cantù (Jollycolombani)
 
Bosna
1984-85
Ayrıntılar
 
Cibona
87-78  
Real Madrid
 
Makkabi Tel Aviv (Elite)
 
CSKA Moskova
1985-86
Ayrıntılar
 
Cibona
94-82  
Žalgiris
 
Olimpia Milano (Simac)
 
Real Madrid
1986-87
Ayrıntılar
 
Olimpia Milano (Tracer)
71-69  
Makkabi Tel Aviv (Elite)
 
Orthez
 
Zadar
1987-88
Ayrıntılar
 
Olimpia Milano (Tracer)
90-84  
Makkabi Tel Aviv (Elite)
 
Partizan
 
Aris
1988-89
Ayrıntılar
 
Split (Jugoplastika)
75-69  
Makkabi Tel Aviv (Elite)
 
Aris
 
Barcelona
1989-90
Ayrıntılar
 
Split (Jugoplastika)
72-67  
Barcelona
 
Limoges
 
Aris
1990-91
Ayrıntılar
 
Split (Pop 84)
70-65  
Barcelona
 
Makkabi Tel Aviv (Elite)
 
VL Pesaro (Scavolini)
1991-92
Ayrıntılar
 
Partizan
71-70  
Joventut Badalona (Montigalà)
 
Olimpia Milano (Philips)
 
Estudiantes (Caja Postal)
1992-93
Ayrıntılar
 
Limoges
59-55  
Treviso (Benetton)
 
PAOK
 
Real Madrid
1993-94
Ayrıntılar
 
Joventut Badalona (7up)
59-57  
Olimpiakos
 
Panathinaikos
 
Barcelona
1994-95
Ayrıntılar
 
Real Madrid
73-61  
Olimpiakos
 
Panathinaikos
 
Limoges
1995-96
Ayrıntılar
 
Panathinaikos
67-66  
Barcelona
 
CSKA Moskova
 
Real Madrid
1996-97
Ayrıntılar
 
Olimpiakos
73-58  
Barcelona
 
Olimpija (Smelt)
 
ASVEL
1997-98
Ayrıntılar
 
Virtus Bologna (Kinder)
58-44  
AEK
 
Treviso (Benetton)
 
Partizan
1998-99
Ayrıntılar
 
Žalgiris
82-74  
Virtus Bologna (Kinder)
 
Olimpiakos
 
Fortitudo Bologna (Teamsystem)
1999-00
Ayrıntılar
 
Panathinaikos
73-67  
Makkabi Tel Aviv (Elite)
 
Efes Pilsen
 
Barcelona
2000-01
Ayrıntılar
 
Makkabi Tel Aviv (Elite)
81-67  
Panathinaikos
 
Efes Pilsen
 
CSKA Moskova
2000-01
Ayrıntılar
 
Virtus Bologna (Kinder)
3-2
(65-78 / 94-73 / 80-60 / 79-96 / 82-74)
 
Baskonia (Tau Cerámica)
  AEK ve   Fortitudo Bologna (Paf Wennington)
2001-02
Ayrıntılar
 
Panathinaikos
89-83  
Virtus Bologna (Kinder)
  Treviso (Benetton) ve   Makkabi Tel Aviv (Elite)
2002-03
Ayrıntılar
 
Barcelona
76-65  
Treviso (Benetton)
 
Siena (Montepaschi)
 
CSKA Moskova
2003-04
Ayrıntılar
 
Makkabi Tel Aviv (Elite)
118-74  
Fortitudo Bologna (Skipper)
 
CSKA Moskova
 
Siena (Montepaschi)
2004-05
Ayrıntılar
 
Makkabi Tel Aviv (Elite)
90-78  
Baskonia (Tau Cerámica)
 
Panathinaikos
 
CSKA Moskova
2005-06
Ayrıntılar
 
CSKA Moskova
73-69  
Makkabi Tel Aviv (Elite)
 
Baskonia (Tau Cerámica)
 
Barcelona (Winterthur)
2006-07
Ayrıntılar
 
Panathinaikos
93-91  
CSKA Moskova
 
Málaga (Unicaja)
 
Baskonia (Tau Cerámica)
2007-08
Ayrıntılar
 
CSKA Moskova
91-77  
Makkabi Tel Aviv (Elite)
 
Siena (Montepaschi)
 
Baskonia (Tau Cerámica)
2008-09
Ayrıntılar
 
Panathinaikos
73-71  
CSKA Moskova
 
Barcelona (Regal)
 
Olimpiakos
2009-10
Ayrıntılar
 
Barcelona (Regal)
86-68  
Olimpiakos
 
CSKA Moskova
 
Partizan
2010-11
Ayrıntılar
 
Panathinaikos
78-70  
Makkabi Tel Aviv (Electra)
 
Siena (Montepaschi)
 
Real Madrid
2011-12
Ayrıntılar
 
Olimpiakos
62-61  
CSKA Moskova
 
Barcelona (Regal)
 
Panathinaikos
2012-13
Ayrıntılar
 
Olimpiakos
100-88  
Real Madrid
 
CSKA Moskova
 
Barcelona (Regal)
2013-14
Ayrıntılar
 
Makkabi Tel Aviv (Electra)
98-86 (Uzt)  
Real Madrid
 
Barcelona
 
CSKA Moskova
2014-15
Ayrıntılar
 
Real Madrid
78-59  
Olimpiakos
 
CSKA Moskova
 
Fenerbahçe (Ülker)
2015-16
Ayrıntılar
 
CSKA Moskova
101-96 (Uzt)  
Fenerbahçe
 
Lokomotiv Kuban
 
Baskonia (Laboral Kutxa)
2016-17
Ayrıntılar
 
Fenerbahçe
80-64  
Olimpiakos
 
CSKA Moskova
 
Real Madrid
2017-18
Ayrıntılar
 
Real Madrid
85-80  
Fenerbahçe
 
Žalgiris
 
CSKA Moskova
2018-19
Ayrıntılar
 
CSKA Moskova
91-83  
Anadolu Efes
 
Real Madrid
 
Fenerbahçe

Şampiyonluk sayısına göre takımlarDüzenle

Şampiyonluk sayısına göre ülkelerDüzenle

RekorlarDüzenle

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ THE EUROPEAN CUP FOR MEN'S CHAMPION CLUBS - THE EARLY YEARS
  2. ^ "Turkish Airlines And Euroleague Basketball Sign Strategic Partnership Agreememt". Euroleague Basketball. 27 Temmuz 2010. 16 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2010. 
  3. ^ "An important strategic partnership agreement between Turkish Airlines and Euroleague Basketball..." Turkish Airlines. 26 Temmuz 2010. 21 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2010. 
  4. ^ "Euroleague Basketball A-Licence Clubs and IMG Agree On 10-Year Joint Venture". 25 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  5. ^ "'EuroLeague, 18 takım olacak'". 19 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  6. ^ "Euroleague 18 takımlı oluyor! Resmi açıklama geldi…". 21 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  7. ^ "EuroLeague 2019-2020 sezonundan itibaren 18 takımla oynanacak". 27 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  8. ^ "Partizan Belgrad Arena'da seyirci rekoru kırıyor!". Euroleague.net. 5 Mart 2009. 19 Aralık 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2009. 
  9. ^ Euroleague.net Radivoj Korac'ın 99 sayısı.
  10. ^ Avrupa şampiyonları: 1958-2014.

Dış bağlantılarDüzenle