Ana menüyü aç

el-Evâmirü'l-Alâiyye fi'l-umûri'l-Alâiyye

el-Evâmirü'l-Alâiyye fi'l-umûri'l-Alâiyye (Farsçaاوامر العلائية فى الامور العلائية) ya da Selçuknâme, İbn Bîbî tarafından Farsça olarak yazılan eser.[1] 1277 ve 1282 yılları arasında yazılan eser Anadolu Selçuklu Devleti döneminin birincil kaynağı olarak kabul edilmektedir.[2]

el-Evâmirü'l-Alâiyye fi'l-umûri'l-Alâiyye
اوامر العلائية فى الامور العلائية
El-Evâmirü'l-Alâiyye fi'l-umûri'l-Alâiyye unvan sayfası.png
Eserin orijinal el yazmasının unvan sayfası.
Diğer ad(lar) Selçuknâme
Tür Tarih
Tarih 1282
Dil(ler) Farsça
Yazar İbn Bîbî

İçindekiler

Eserin ismiDüzenle

Alâeddin Atâ Melik Cüveynî ile kardeşi Şemseddin Muhammed Cüveynî'nin hizmetinde olan ve aynı zamanda da yakın dostu İbn Bîbî, Alâeddin Atâ Melik Cüveynî’nin kendisinden Anadolu'nun fethinden başlayan bir Anadolu Selçuklu Devleti tarihi yazmasını isteğini aktarmaktadır.[3] İbn Bîbî eserin mukaddimesinde Cüveynî'nin Irak, Horasan, Fars ve Kirman bölgelerindeki hayırlı işlerinden bahsetmiş, ardından ise Cüveynî'nin tarih kitapları yazmaya başladığını ve eserinin sonuna tam teşkilatıyla bir Anadolu Selçuklu Devleti tarihi eklemek istediğini zikretmiştir.[3] Cüveynî'nin bu işi kendisinden istediğini, selçuknâmeyi de bu istek üzerine kaleme aldığını aktarmıştır.[3] Eserin ismini ise Sultan Alâeddin Keykubad'ın "makamât ve azemât"ını tam olarak içerdiğinden dolayı el-Evâmirü'l-Alâiyye fi'l-umûri'l-Alâiyye şeklinde adlandırdığını söylemektedir.[3]

Eserin isminde yer alan Alâiyye kelimelerinin ilki İlhanlı devlet adamı ve tarihçi Alâeddin Atâ Melik Cüveynî'ye, ikincisi ise Anadolu Selçuklu Sultanı I . Alâeddin Keykubad'a nispetle kullanılmıştır.[3]

Türkçe baskılarıDüzenle

Eserin ilk Türkçe baskısı Adnan Sadık Erzi tarafından hazırlanıp Türk Tarih Kurumu tarafından 1956 yılında yayımlanan tıpkıbasım versiyonudur.[4] İkinci baskısı ise 1990 yılında Mürsel Öztürk tarafından çevrilip Kültür Bakanlığı tarafından yayımlanan kitaptır.[5] Bu ilk iki kitap da eserin orijinal adıyla yayınlanmıştır. Son ve 2007 yılında Mükrimin Halil Yinanç tarafından çevrilerek Kitabevi Yayınları tarafından basılan versiyon ise Selçuknâme adıyla yayımlanmıştır.[6]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Yıldız, Sara Nur (26 Mart 2012). "Anadolu Kronikleri (4): El-Evâmirü'l-´Alâiyye fi'l-Umûri'l-´Alâiyye". bisav.org.tr. 13 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2014. 
  2. ^ Aka, İsmail (1989). "Kerîmüddin AKSARÂYÎ" (PDF). İslâm Ansiklopedisi. 2. İstanbul: Türk Diyanet Vakfı. s. 293. Erişim tarihi: 13 Mart 2014. 
  3. ^ a b c d e Özaydın, Abdülkerim (1999). "İBN BÎBÎ" (PDF). İslâm Ansiklopedisi. 19. İstanbul: Türk Diyanet Vakfı. ss. 379-382. Erişim tarihi: 13 Mart 2014. 
  4. ^ İbn Bîbî (1956). Adnan Sadık Erzi (Ed.). El-Evâmirü’l-´Alâiyye fi’l-Umûri’l-´Alâiyye. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. 
  5. ^ İbn Bîbî (1990). el-Evamirü’l-ala’iye fi’l-umuri’l-ala’iye (Selçukname). çev. Mürsel Öztürk. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları. 
  6. ^ İbn Bîbî (2007). Selçuknâme. çev. Mükrimin Halil Yinanç. İstanbul: Kitabevi. ISBN 9759173301. 

Dış bağlantılarDüzenle