Dışkı

Besinler sindirildikten sonra geriye kalan atık madde

Dışkı, ince bağırsakta sindirilmeyen ve kalın bağırsakta bakteriler tarafından parçalanan katı veya yarı katı gıda kalıntılarıdır.[1][2] Dışkı, bakteriyel olarak değiştirilmiş bilirubin gibi nispeten düşük miktarda metabolik atık ürünlerini ve bağırsak çeperinden gelen ölü epitel hücrelerini içerir.[1]

Fil dışkısı
İnsan dışkısı
Fil dışkısı (sol) ve insan dışkısı (sağ) karşılaştırması.

Dışkı, defekasyon sırasında anüs veya kloaka yoluyla atılır.

Dışkı, tarımda gübre olarak veya toprak düzenleyici olarak kullanılabilir. Ayrıca yakıt olarak veya kurutularak inşaat malzemesi olarak da kullanılabilir. Bazı tıbbi kullanımları da mevcuttur: İnsan dışkısı, dışkı nakli veya dışkı bakteriyoterapisi amacıyla kullanılmaktadır.

Skatol, dışkının hoş olmayan kokusundan sorumlu olan başlıca bileşiktir.

ÖzelliklerDüzenle

Dışkıların ayırt edici kokusu, skatol ve tiyollere (kükürt içeren bileşikler) ve ayrıca aminlere ve karboksilik asitlere bağlıdır. Skatol; triptofandan, indolasetik asit aracılığıyla üretilir, dekarboksilasyonu ile skatol elde edilir.[3][4]

 
Hidrojen sülfür molekülü dışkı kokusuna katkıda bulunur.

Algılanan kötü dışkı kokusunun insanlar için bir caydırıcı olduğu sanılmaktadır, çünkü dışkıyı tüketmek veya ona dokunmak hastalığa veya enfeksiyona neden olabilir.[5]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b Tortora, Gerard J.; Anagnostakos, Nicholas P. (1987). Principles of anatomy and physiology (Fifth bas.). New York: Harper & Row, Publishers. s. 624. ISBN 978-0-06-350729-6. 
  2. ^ Diem, K.; Lentner, C. (1970). "Faeces". in: Scientific Tables (Seventh bas.). Basle, Switzerland: CIBA-GEIGY Ltd. ss. 657-660. 
  3. ^ Whitehead, T. R.; Price, N. P.; Drake, H. L.; Cotta, M. A. (25 Ocak 2008). "Catabolic pathway for the production of skatole and indoleacetic acid by the acetogen Clostridium drakei, Clostridium scatologenes, and swine manure". Applied and Environmental Microbiology. 74 (6): 1950-3. Bibcode:2008ApEnM..74.1950W. doi:10.1128/AEM.02458-07. PMC 2268313 $2. PMID 18223109. 
  4. ^ Yokoyama, M. T.; Carlson, J. R. (1979). "Microbial metabolites of tryptophan in the intestinal tract with special reference to skatole". The American Journal of Clinical Nutrition. 32 (1): 173-178. doi:10.1093/ajcn/32.1.173. PMID 367144. 
  5. ^ Curtis V, Aunger R, Rabie T (May 2004). "Evidence that disgust evolved to protect from risk of disease". Proc. Biol. Sci. 271 Suppl 4 (Suppl 4): S131-3. doi:10.1098/rsbl.2003.0144. PMC 1810028 $2. PMID 15252963. 

Dış bağlantılarDüzenle