Hidrojen sülfür

Zehirli, aşındırıcı ve yanıcı gaz

Hidrojen sülfür, renksiz, çürük yumurta kokusunda zehirleyici bir gazdır. 1796'da C. Louis Berthallet tarafından bileşiği meydana getiren elementler tâyin edildi. Formülü H2S şeklindedir.

Hidrojen sülfür
Adlandırmalar
Hidrojen sülfür[1]
Dihidrojen monosülfür

Dihidrojen sülfür
Kanalizasyon gazı
Sülfan
Kükürtlenmiş hidrojen
Sülfür hidrür
Hidrosülfürik asit
Hidrotiyonik asit

Sülfhidrik asit
Tanımlayıcılar
3D model (JSmol)
3DMet
3535004
ChEBI
ChemSpider
ECHA InfoCard 100.029.070 Bunu Vikiveri'de düzenleyin
EC Numarası
  • 231-977-3
303
KEGG
RTECS numarası
  • MX1225000
UN numarası 1053
  • InChI=1/H2S/h1H2
Özellikler
Kimyasal formül H2S
Molekül kütlesi 34,08 g mol−1
Görünüm Renksiz gaz
Koku Çürük yumurta kokusu
Yoğunluk 1,363 g dm−3
Erime noktası −82 °C (−116 °F; 191 K)
Kaynama noktası −60 °C (−76 °F; 213 K)
Çözünürlük (su içinde) 4 g dm−3 (20 °C)
Buhar basıncı 1740 kPa (21 °C)
Asitlik (pKa) 7.0[2][3]
Baziklik (pKb) 12.9
Tehlikeler
GHS etiketleme sistemi:
R-ibareleri R12, R26, R50
NFPA 704
(yangın karosu)
NFPA 704 four-colored diamondSağlık 4: Çok kısa maruziyet ölüme veya ciddi kalıcı hasara neden olabilir. Örnek: VX gazıYanıcılık 4: Normal atmosferik basınç ve sıcaklıkta hızla veya tamamen buharlaşır veya havada hızla dağılır ve kolayca yanar. Alevlenme noktası 23 °C'nin altındadır (73 °F). Örnek: PropanKararsızlık 0: Genellikle yangın maruziyeti koşullarında dahi normalde kararlıdır ve su ile reaksiyona girmez. Örnek: Sıvı azotÖzel tehlikeler (beyaz): kod yok
4
4
0
Parlama noktası −82.4 °C (−116.3 °F; 190.8 K)[5]
232 °C (450 °F; 505 K)
Patlama sınırları 4.3–46%
NIOSH ABD maruz kalma limitleri:
PEL (izin verilen) C 20 ppm; 50 ppm [10-dakika maksimum zirve]
AB sınıflandırması Şablon:Hazchem F+ Şablon:Hazchem T+ Şablon:Hazchem N
Güvenlik bilgi formu (SDS) Dış MSDS[4]
Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa).
Bilgi kutusu kaynakları

Çok şiddetli zehir olan hidrojen sülfürün 10-5'lik bir konsantrasyonda da kokusu hissedilebilir. Sıvılaştırılmış hidrojen sülfür elektriği iletmez. Kaynama noktası -60,75 °C, erime noktası ise -83,70 °C'dir. Havadan 1.19 defâ daha ağırdır. Kaynama noktasında yoğunluğu 0,993'tür. Suda ve alkolde oldukça çözünür. Yanıcıdır ve % 4,5-45,5 oranında hidrojen sülfür içeren hava patlayıcıdır.

Hidrojen sülfür az miktarda petrolde, kaplıcalarda ve tabiî gaz kuyularında bulunur. Elementlerinden de elde edilen hidrojen sülfür laboratuvarlarda demir sülfür üzerine hidrojen klorür etki ettirmekle elde edilir. Saf hidrojen sülfür elde etmek için kalsiyum veya baryum, sülfür reaksiyona sokularak oluşturulur.

2015 yılında, çok yüksek basınç altında (150 GPa (1.5 milyon atm)) hidrojen sülfürün −70 °C'de (203 °K) süper-iletkenlik gösterdiği keşfedildi.[6] Hidrojen sülfür, bugüne kadar bulunmuş en yüksek süper-iletken dönüşüm sıcaklığına sahiptir.

Kaynakça değiştir

  1. ^ "Hydrogen Sulfide - PubChem Public Chemical Database". The PubChem Project. ABD: National Center for Biotechnology Information. 19 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2016. 
  2. ^ Perrin, D.D. (1982). Ionisation Constants of Inorganic Acids and Bases in Aqueous Solution (2nd bas.). Oxford: Pergamon Press. 
  3. ^ Bruckenstein, S.; Kolthoff, I.M., in Kolthoff, I.M.; Elving, P.J. Treatise on Analytical Chemistry, Vol. 1, pt. 1; Wiley, NY, 1959, pp. 432–433.
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 17 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2016. 
  5. ^ "Hydrogen sulfide". npi.gov.au. 30 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2016. 
  6. ^ Cartlidge, Edwin (18 August 2015). "Superconductivity record sparks wave of follow-up physics". Nature News. Retrieved 18 August 2015.