Cayatu Han Tuğ Timur

Cayatu Han Tuğ Timur (MoğolcaЗаяат хаан ᠵᠠᠶᠠᠭᠠᠲᠤ
ᠬᠠᠭᠠᠨ
; Çince: 札牙篤汗; pinyin: Zháyádǔ Hàn; 16 Şubat 1304-2 Eylül 1332) veya Wenzong (元文宗), Moğol İmparatorluğu'nun nominal olarak 12. hanı ve Çin'in Yuan Hanedanı'nın sekizinci imparatorudur.[1] Saltanatı 1304'ten 1329 yılına ve daha sonra birkaç ay sonra 1329'dan 1332 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

Cayatu Han Tuğ Timur
YuanEmperorAlbumTughTemurPortrait.jpg
Çin imparatoru
Hüküm süresi 16 Ekim 1328-26 Şubat 1329
Önce gelen Arigiba Han
Sonra gelen Kutuktu Han
Hüküm süresi 8 Eylül 1329-2 Eylül 1332
Önce gelen Kutuktu Han
Sonra gelen Rinçinbal Han
Doğum 16 Şubat 1304
Ölüm 2 Eylül 1332
Hanedan Börçigin
Yuan Hanedanı

Cayatu Han, ilk önce 15 yıl tahtta kaldıktan sonra kardeşi Kutuktu Han lehine tahttan çekildi. Ancak Kutuktu Han'ın bir kaç ay sonra ölmesinden sonra tekrar tahta çıktı.

Tuğ Timur, babasının sadık yandaşları sayesinde Hayşan'ın soyunu yeniden tahta çıkardı ancak ağabeyi Kutuktu Han'ın ailesine zulmetmiş ve daha sonra kendisine yaptıklarından dolayı pişmanlık duyduğunu ifade etmiştir.

Tuü Timur birçok kültürel etkinliği gerçekleştirdi, şiir yazdı, resim yaptı ve klasik Çin metinlerini okudu.[2] Oldukça yetkin şiir ve hat sanatının örnekleri günümüze ulaşmıştır. "İmparatorluk Hanedanı'nın dünyayı yönetmek için büyük kurumları" adlı derlemeyi yönetti ve yakından izledi. Bu metinsel üretim aracılığıyla, geçmişin idari uygulamalarını ve kurallarını değerlendiren ve Yuan hanedanı yönetiminde yeni bir bölümü dört gözle bekleyen saltanatını yeni bir başlangıç ​​olarak ilan etti.[3] Ancak saltanatı kısa sürdü ve yönetimi, 1328'deki veraset mücadelesini kazanmasına yardım eden Kıpçaklı El Timur ve Merkidli Bayan gibi güçlü bakanların elindeydi.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Herbert Franke, Denis Twitchett, John King Fairbank-The Cambridge History of China: Alien regimes and border states, 907–1368, p. 535.
  2. ^ Frederick W. Mote-Imperial China 900–1800, p. 471.
  3. ^ On Cho Ng, Q. Edward Wang-Mirroring the past, p. 184.

Ek okumaDüzenle

  • The Cambridge History of China By Denis Twitchett, Herbert Franke, John K. Fairbank 0-521-24331-9, Cambridge University Press, 1994
  • Mediaeval Researches from Eastern Asiatic Sources By E. Bretschneider, Routledge 0-415-24486-2, Routledge, 2001
  • "The Chaghadaids and Islam: the conversion of Tarmashirin Khan (1331–34)". The Journal of the American Oriental Society, 1 October 2002. Biran
  • Moule, Arthur C. (1957). The Rulers of China, 221 BC-AD 1949. Londra: Routledge. OCLC 223359908. 
Cayatu Han Tuğ Timur
Resmî unvanlar
Önce gelen:
Arigiba Han
Çin imparatoru
1328-1329
Sonra gelen:
Kutuktu Han
Önce gelen:
Kutuktu Han
Çin imparatoru
1329-1332
Sonra gelen:
Rinçinbal Han