Ana menüyü aç

Bayrak, Berkun Oya'nın yazıp yönettiği tiyatro oyunu. Oyun ilk kez 11 Şubat 2009'da Krek Tiyatro Topluluğu tarafından Garajistanbul'da sahnelenmiştir. Oyun aynı sene düzenlenen 13. Afife Tiyatro Ödülleri töreninde İlk kez o yıl sahnelenmiş olan en başarılı yerli oyunun yazarı dalında Cevat Fehmi Başkut Özel Ödülü'nü kazanırken, oyunda Kadın karakterini canlandıran Canan Ergüder ise Yılın En Başarılı Yardımcı Kadın Oyuncusu Ödülü'ne layık görüldü.[1] Alışılmış ve hayatın içinden olayları farklı bir şekilde sahneye taşıyan yazar Berkun Oya, oyun hakkında konuşurken şöyle der:

Bayrak
Oyunun Krek tarafından ilk sergilenişinin afişi
Oyunun Krek tarafından ilk sergilenişinin afişi
Yazar Berkun Oya
Karakterler Adam
Kadın
Abi
Aşık
Anne
Baba
İlk gösterim 11 Şubat 2009
İlk gösterildiği yer Garajistanbul
Ülke  Türkiye
Orijinal dil Türkçe
Tür Trajedi
Dram
« Bayrak daha sürprizli bir oyun galiba, özellikle kurgusal yapısı ve kullanılan dil bakımından. Dolayısıyla ‘Bayrak’ için absürd denebileceğini çok sanmıyorum. Ve umarım tiyatro binasından çıktıktan sonra hemen konuşmaya başlayabilecekleri ve gündelik hayata dönebilecekleri bir oyun olmaz... Beş dakika, hiç değilse beş dakika istiyorum...[2] »

Bayrak'ın yazım sürecine ise bir yazısında böyle değinir yazar:

« Yaklaşık beş yıl tamamen uzaklaştım tiyatrodan. Sonra bir gün, sebebini hatırlamıyorum, kaşlarımı çatıp alnımı kaşıdığımı hatırlıyorum, “Oltalar suyun altında karıştı” dedim durduk yerde içimden, sonra bir kâğıda yazdım bu cümleyi, arkası çorap söküğü gibi geldi, Bayrak oyununu yazdım.[3] »
Kitabın kapağı

Yine 2009 senesinde oyun metnini içeren ve oyunun tanıtımını amaçlayan aynı isimli kitap Krek Yayın bünyesinde çıktı. Kitapta Okan Yalabık'ın prova sırasında çektiği fotoğraflar ve Mehmet Ulusel'in kitap için çizdiği desenler de yer alıyor.[4]

İçindekiler

KonusuDüzenle

Berkun Oya'nın, "Oyunun kaba hatlarıyla iletişimsizliğin bayrağını temsil ettiğini söyleyebiliriz" dediği,[5] iki perde ve beş tablodan oluşan oyunun konusu, aile içi sorunlar ve iletişimsizlik. Bu yüzden oyunda karşılıklı diyaloglar yok denecek kadar az. Oyunun konusu, tanıtımında "Bayrak, polisiye bir atmosferin sürprizli kurgusu içinde manevi terörü tartışıyor." diye özetlenmiştir. Oyuncu Okan Yalabık ise oyunun toplumda sık rastlanan klişe denebilecek bir içeriğe sahip olmasına şu şekilde değinir:

« İnsanın tam da içinden geçen noktalara değiniyor. [...] ‘İletişimsizlik’, oyunun çekirdeğindeki kavram. Kişilerin iletişimsizliği dışında, insanın kendi iletişimsizliğine de değiniyoruz.[6] »

Oyunda, bayrak kelimesi sadece bir yerde geçiyor ve iletişimsizliği temsil ediyor. Oyundaki hiçbir karakterin adı yok. Karakterler yaşlı bir anne-baba, iki oğulları, onların eşleri ve sevgilileridir. Oyunda işlenen cinayet de bu karakterler üzerinden anlatılır. Olaylar, bir köy evinin bahçesi ve bir apartman dairesi olmakla iki farklı mekanda geçiyor. Oyun, Anne ve Baba'nın yaşadığı köy evinin bahçesinde geçen kısa bir film gösterimi ile başlıyor. Adam karısını öldürmüş ve buraya gömmek istemektedir. Her üçü cesedi buraya kadar getirecek olan Abi'yi beklemektedirler. Anne ve Baba karakterleri sadece prolog ve epilogda yer alıyor. Oyunda anlatım zamansal olarak tersden işliyor. Olaylar sondan başa doğru ilerliyor. Oyunun gidişatında 3 sene önce, 12 saat önce gibi zaman dilimleri kullanılır. Epilogun ardından açılan ilk perde apartman dairesinde başlıyor ve bu noktada 3 gün öncesine dönülür. Böylece seyirci, cinayetin işlenmesine kadarki olayları izliyor. İlk perdenin sonunda, Adam'ın karısını öldürdüğü zannedilse de ikinci perdede Kadın'ın sağ olduğu görülür. Böylece gizem oyunun sonuna kadar sürüyor. İkinci perde Abi ve Kadın'ın diyaloğu ile başlıyor. Bu perdede olaylar çozümlenmeye doğru gidiyor. Bu perdede oyuna dahil olan Abi karakteri, oyunun kilit karakteri olarak sunulur. Karısı tarafından terkedilen ve daha sonra kendisini içkiye veren Abi psikolojik sorunlar yaşamaktadır. Seyirci Kadın'ı Adam'ın öldürdüğünü zannederken, asıl katilin de Abi olduğu ortaya çıkıyor. Abi aynı zamanda gitgide kendi karısının sevgilisi ile özdeşleştirdiği Aşık'ı da öldürmüştür. Kendisi ise cesedii gömmek için götürürken trafik kazasında hayatını kaybeder. Bir prolog film ile başlayan oyun, yine aynı üslupta sinemasal bir epilog ile bitiyor.

Sahnelenme bilgisiDüzenle

İlk kez 11 Şubat 2009'da prömiyer yapan oyun,[2] Krek Tiyatro Topluluğu tarafından Garajistanbul'da sahnelmiştir. 16 Mayıs 2011'den itibaren ise Santralistanbul'da öncekinden farklı bir yaklaşımla yeniden sahnelenmeye başlandı. Bu sefer oyunun oyuncu kadrosunda da değişiklik yapıldı. Adam karakterini Ali Atay yerine Ozan Çelik, Aşık karakterini ise Bartu Küçükçağlayan yerine Ulaş Tuna Astepe canlandırdı. Sinemasal prolog ve epilog da bu versiyonda oyuna eklendi. Oyun bu kez alışılmışın dışında bir sahne tasarımıyla seyirci önüne çıktı. Sahneyi boydan başa kaplayan kocaman cam duvar, seyirciler ve sahne arasında bir set oluşturuyordu. Bu cam duvar sahne tasarımına doğallık katarken, seyircilerin de sesleri daha iyi kavramasını sağladı.[7] Yeni sezonu 14 Kasım 2011'de açan oyun, 2011-2012 sezonu boyunca devam etti. [8] 2012 senesinde Theater an der Ruhr'un düzenlediği Szene Istanbul festivaline katılan oyun, 5 Şubat'ta festival kapsamında Mülheim'de sahnelendi.[9][10]

KarakterlerDüzenle

  • Adam (Ali Atay/Ozan Çelik) - Ailenin 30 yaşındaki küçük oğlu. Kendisine ihanet eden karısını öldürmüştür. Daha oyunun başında katil olduğunu itiraf ediyor.
  • Kadın (Canan Ergüder) - Kocasını sevmeyen ve onu aldatan kadın. Kocası tarafından öldürülür.
  • Abi (Okan Yalabık) - Ailenin büyük oğlu. Karısının tarafından başka biri için terkedilmiştir. Kendini içkiye veren Abi, son tabloda Kadın’ın aşığını giderek kendi karısının aşığı ile özdeşleştiriyor.
  • Anne (Ayten Uncuoğlu) - Oğlunun işlediği cinayetin saklanmasını istiyor.
  • Baba (Köksal Engür) - Oğluna yardım edip etmeyeceğine karar veremiyor.
  • Aşık (Bartu Küçükçağlayan/Ulaş Tuna Astepe) - Başarısız bir yazar, Kadın'ın sevgilisi.

KadroDüzenle

Teknik kadroDüzenle

  • Yazar, yönetmen, kostüm ve dekor - Berkun Oya
  • Prodüktör - Nisan Ceren Göknel
  • Işık - Cem Yılmazer

İstanbul Devlet TiyatrosuDüzenle

 
İstanbul DT'da Bayrak

2017-2018 sezonunda İstanbul Devlet Tiyatrosu tarafından yeniden sahnelemeye başlayan Bayrak, 1 Ekim'de Küçük Sahne'de prömiyer yapmıştır. Kubilay Karslıoğlu'nun rejisiyle sahnelenen oyunun oyuncu kadrosunda Ali İpin, Gönen Aykaç, Murat Sarı, Deniz Çom ve Uygar Özçelik gibi isimler yer alıyor.[11]

Oyuncu kadrosuDüzenle

  • Ali İpin - Baba
  • Gönen Aykaç - Anne
  • Murat Sarı - Abi
  • Deniz Çom - Kadın
  • Uygar Özçelik - Adam
  • Hüseyin Sevimli - Aşık
  • Arda Kaptanlar - Haber

Teknik kadroDüzenle

  • Yazar - Berkun Oya
  • Yönetmen - Kubilay Karslıoğlu
  • Dekor tasarımı - Behlüldane Tor
  • Kostüm tasarımı - Selin Ölçen
  • Işık tasarımı - Akın Yılmaz
  • Müzik - Murat Gedikli
  • Koreografi - Çağdaş Agun
  • Dramaturg - Günay Ertekin
  • Yönetmen yardımcısı - Murat Sarı
  • Asistanlar - Ece Akeren, Arda Kaptanlar
  • Sahne amiri - İhsan Ata
  • Kondüvit - Süleyman Kaleli
  • Sinevizyon - Seda Özyurt, H. Oğuzhan Çelik
  • Işık kumanda - Serdar Yaman
  • Dekor sorumlusu - Suat Önal
  • Aksesuar sorumlusu - Burak Erem
  • Erkek terzi - Recep Güler
  • Kadın terzi - Gönül Macit
  • Perukacı - Erkan Hekim

Dizi uyarlamasıDüzenle

2017'de senaryosu, Berkun Oya tarafından Bayrak'tan uyarlanan Masum isimli internet dizisi çekildi. 8 bölümlük bu dizi aynı zamanda Türkiye'de yapılan ilk internet dizisi olma özelliğine sahip. Dizinin oyuncu kadrosunda, aynı zamanda oyunda da rol alan Okan Yalabık, Ali Atay, Bartu Küçükçağlayan'ın yanı sıra Haluk Bilginer, Tülin Özen ve Serkan Keskin gibi isimler de yer aldı.[12]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "13. Afife Tiyatro Ödülleri sahiplerini buldu". Milliyet. 21 Nisan 2009. 10 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2018. 
  2. ^ a b Gönül Koca (11 Şubat 2009). ""Hiç değilse beş dakika..."". Radikal. 26 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2018. 
  3. ^ Berkun Oya (31 Mayıs 2013). "Bitti". Radikal. 28 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2018. 
  4. ^ Betül Memiş (13 Nisan 2012). "Sevdiğinin sevdiği kişiye, zarar verir miydin?". Haber Türk. 15 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2018. 
  5. ^ Mine Gültekin (2 Mart 2009). "Birdenbire yazılan oyun". Sabah. Erişim tarihi: 14 Ekim 2018. 
  6. ^ Senem Aydın (3 Aralık 2011). "İki büyük dizinin oyuncusu aynı sahnede buluştu". Milliyet Cadde. s. 4. 11 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2018. 
  7. ^ "Krek'in 'Bayrak'ı yeniden gönderde". Sabah. 16 Mayıs 2011. 14 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2018. 
  8. ^ Gülüm Dağlı (18 Aralık 2011). "Sevmek için sevmek gerekir". Milliyet Cadde. 21 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2018. 
  9. ^ "Tiyatro Krek Oyunlarıyla Almanya Yolcusu". Haber Türk. 2 Şubat 2012. 10 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2018. 
  10. ^ Julia Blättgen (2 Şubat 2012). "Szene Istanbul versprüht türkische Theaterlust" (Almanca). Waz.de. 11 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2018. 
  11. ^ Mehmet Konuk (Kasım 2017). "Devlet Tiyatrolarından güzel bir atak; Bayrak". Türk Edebiyatı Dergisi. Ogün Haber, 529. 15 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2018. 
  12. ^ "BluTV'den ilk yerli online dizi geliyor!". Kanal D. 21 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2018. 

Dış bağlantılarDüzenle