Ataşehir

İstanbul ilçesi (Anadolu Yakası)

Ataşehir, İstanbul'un Anadolu yakasında bulunan bir ilçedir.[2] İstanbul'un doğu yarısında, Kocaeli Yarımadası'nın batı kısmında yer alan ilçenin denize kıyısı yoktur. 2008 yılında Kadıköy, Ümraniye ve Üsküdar'dan bâzı mahallelerin içine katılmasıyla ilçe statüsü kazanarak[3][4] İstanbul'un 39 ilçesinden biri olmuştur.[5] Güneybatıdan Kadıköy, batıdan Üsküdar, kuzeyden Ümraniye, doğudan Sancaktepe ve güneydoğudan Maltepe ilçeleriyle çevrilidir.[4] İlçenin 2019 itibarıyla nüfusu 425.094'tür [6] ve 17 adet mahalleye sahiptir.[7]

Ataşehir
İlçe
İlçenin genel görünümü (Nisan 2012)
İlçenin genel görünümü (Nisan 2012)
Ataşehir'in İstanbul'daki konumu
Ataşehir'in İstanbul'daki konumu
Ülke Türkiye Türkiye
Bölge Marmara
İl İstanbul
İdare
 • Belediye Başkanı Battal İlgezdi (CHP)
 • Kaymakam İsmail Hakkı Ertaş
Yüzölçümü
 • Toplam 25,84 km² (997 mil²)
Nüfus
 (2019[1])
 • Toplam 425,094
 • Yoğunluk 160/km² (420/mil²)
Zaman dilimi UTC+03.00 (TRS)
Posta kodu
34758, 34888, 34752, 34755, 34750, 34707, 34704, 34779, 34746

İnşaat şirketlerinin Ataşehir'in batı tarafındaki arazilerin uygunluğundan dolayı konut ve ofis projelerini bu bölgede gerçekleştirmesiyle Batı Ataşehir kavramı ortaya çıkmıştır.[8] Varyap Meridian,[9] Uphill Court[10] gibi yapılar ilçenin batı kısmında bulunmaktadır. Ayrıca 2012 yılında kurulan Ülker Sports Arena da Batı Ataşehir'de yer almaktadır.[11]

TarihçeDüzenle

Anadolu yakasında yontma taş devrine ait ilk el baltaları İçerenköy’de bulunmuştur.[12] İlçeyle ilgili tarihlenebilen ilk yerleşim 14. yüzyılda kurulmuştur. 1329'da Orhan Gazi, Maltepe (Palekanon) Savaşı'nda Bizans İmparatoru III. Andronikos'u yenerek Üsküdar'a doğru ilerlerken komutanlarından Konur Alp de derviş yoldaşları ile birlikte Kayış Dağı'nın batı eteklerini ve bugünkü İçerenköy bölgesini fethetmişti. Konur Alp'in savaşçı dervişlerinden olan Geyikli Baba'nın müritlerinden Gözcü Baba, Eren Baba, Kartal Baba, Ali Gazi, Sarı Gazi gibi erenlerin öncülüğünde bölgeye gelenler, başta Merdivenköy olmak üzere İçerenköy-Göztepe yöresinde iskân edildiler. 1335'te Tekkebağ Köyü adıyla kurulan ilk yerleşim yeri, Baba ile Ali Gazi'nin yönetimindeydi. 1465'ten sonra bölgenin adı, tapu kayıtlarında "Eren Baba"dan gelerek Erenköy diye geçer. 1639'da Kayışdağı'nın suları künklerle Erenköy'e akıtılınca Tekkebağ ve Karaman Çiftliği'nin halkı, Erenköy'e göç etmiştir. 1664'te tersane kâhyalarından Mustafa Ağa bölgede ilk camiyi yaptırmıştır.[13]

1872'de Haydarpaşa-İzmit demiryolu Tellikavak mevkiinden geçirilerek Bostancı'ya uzatıldığında, yapılan yeni istasyonun çevresindeki bölgeye Erenköy adı verilmiş ve ilk yerleşme olan asıl Erenköy istasyona göre içeride kaldığından İçerenköy olarak anılmaya başlamıştır.

İlçeye adını verecek olan Ataşehir bölgesinin üzerinde yükseldiği arazi, 1912 yılında Karaman Çiftliği adı ile bilinen 6.500 dönümlük bir alanı kapsamaktaydı.[14] Karaman Çiftliği arazisi, Cumhuriyet'in ilanından sonra Maliye hazinesine devredildi. Maliye hazinesinin 1978 yılında satışa çıkardığı araziyi Tercüman gazetesinin sahibi Kemal Ilıcak ve iş adamı Alim Kantarcı satın aldılar.

1983 yılında, Ilıcak ve Kantarcı'nın Karaman Çiftliği olarak bilinen 6.500 dönümlük arazi için hazırladıkları İsotaş Yenikent isimli 50.000 konutluk proje, yerleşim merkezlerine uzak ve ütopik olduğu gerekçesiyle talep görmedi. O yıllarda çektiği kredileri geri ödeyemeyen Ilıcak ve ortakları, ipotekli olan arazinin mülkiyet hakkını da Yapı Kredi Bankası'na bırakmış oldu. Öte yandan Maliye Hazinesi ise %21'lik payının tamamını yine bir kamu bankası olan Anadolu Bankasına devretti. 8 Ocak 1988 tarihinde Anadolu Bankası, Türkiye Emlâk Kredi Bankası ile birleşti ve bankanın yeni adı "Türkiye Emlâk Bankası" oldu. Banka, Yapı Kredi Bankası'nın elindeki kalan arazi hisselerinin tümünü satın alarak, Karaman Çiftliği'nin tek sahibi oldu.

 
Ataşehir Bulvarı'ndan bir görünüm

1988'de açılan Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nün bağlantı yollarının bugünkü Ataşehir-Kozyatağı bölgesinden geçmesiyle bu bölge Anadolu yakasının hem prestijli bir konut bölgesi hem de tercih edilir bir iş merkezi hâline geldi. Emlâk Bankası o dönemdeki konut geliştirme projeleri kapsamında, ilk önce ismini "Anatepe uydu kenti" olarak belirlediği bu arazinin 1800 dönümlük kısmını Eska, Tekfen, Eltes ve Baytur isimli inşaat şirketlerine etap etap inşa ettirdi. 1993 yılında Ataşehir Konutları'nın ilk etabı satışa çıkarıldı.

1999 yılında yaşanan Marmara Depremi'nden sonra Bağdat Caddesi ve çevresinde yaşayan ve güvenli olmayan binalarda oturduklarını düşünen orta-üst gelir grubundaki insanların bir kısmı Kozyatağı-Ataşehir bölgesindeki yeni konut projelerini tercih etmeye başladılar.[15]

2000'li yıllara girerken Alarko inşaatın da faaliyetleriyle gelişen bölgenin kontrolü TOKİ'ye devredildi. 2002 yılından sonra O-2 Otoyolu'nun batı tarafında kalan 2800 dönümlük kısmında da Teknik Yapı, Varyap, Ağaoğlu gibi inşaat şirketlerinin uygulamasına sunan TOKİ Türk emlak sektörüne Batı Ataşehir kavramını da kazandırmış oldular.

Giderek artan nüfusa paralel olarak 1990'lı yıllardan itibaren Kadıköy İlçesi'nin D-100 karayolunun kuzeyindeki mahallelerinin ayrı bir ilçe olması gündeme gelmiştir. Ataşehir İlçesi 6 Mart 2008'de TBMM'de kabul edilen ve 22 Mart 2008 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan "5747 Sayılı, Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanun"la kuruldu. Başlangıçta Erengazi olarak düşünülen ilçenin adı, halktan da gelen talepler doğrultusunda son dakikada Ataşehir olarak değiştirilirdi.[16]

Düzenlemeye göre Kadıköy'e bağlı yedi (Atatürk (O-4 ve E80 Karayolu’nun güneyinde kalan kısmı), Barbaros, İçerenköy, İnönü, Kayışdağı, Küçükbakkalköy ve Yeni Sahra), Üsküdar'a bağlı üç (Örnek, Esatpaşa ve Fetih), Ümraniye'ye bağlı Yeni Çamlıca (dörde bölünerek Yeni Çamlıca, Mimar Sinan, Mevlana ve Yenişehir mahalleleri oluşturuldu) ile Mustafa Kemal ve Namık Kemal mahallerinin O-4 Karayolunun güneyinde kalan kesimleri ve Samandıra belde belediyesine bağlı Ferhatpaşa Mahallesi'nin E80 Karayolu’nun ve E80-D100 bağlantı yolunun güneyinde kalan kısmının birleşmesiyle kurulan Ataşehir İlçesi'nin belediye teşkilatı 2009 yerel seçimlerinden sonra oluşturuldu.

2012 yılında, Barbaros mahallesi sınırları içinde kalan ve ilçenin O-4 karayolunun kuzeyindeki tek arazisi olan İstanbul Finans Merkezi onaylı arazi, Ataşehir ilçesi sınırlarının dışına çıkarılıp Ümraniye ilçesine bağlandı.[17]

YönetimDüzenle

 
Doğu Ataşehir
 
Ataşehir Belediyesi binası (Şubat 2016)

Ataşehir Belediyesi 2009 yerel seçimlerinden sonra kurulmuştur. Ataşehir Belediye binası [18] ve Ataşehir İlçe Emniyet Müdürlüğü Barbaros Mahallesi'nde yer almaktadır.[19] Ataşehir Belediyesi bünyesinde toplam 24 müdürlük bulundurmaktadır.[20]

Yerel seçimlerDüzenle

Ataşehir Belediye Başkanları ve Partileri
Yıl Belediye Başkanı Parti Oy Oranı
2009 Battal İlgezdi CHP %41,69 [21]
2014 Battal İlgezdi CHP %49,80 [22]
2019 Battal İlgezdi CHP %51,39 [23]

Genel seçimlerDüzenle

Yıl Parti Oy Oranı
2011 AK Parti %45,64
Haziran 2015 %37,45
Kasım 2015 %43,60
2018 %37,51

MahalleleriDüzenle

Ataşehir ilçesi 17 mahalleden oluşmaktadır.

GaleriDüzenle

NüfusDüzenle

Yıl Toplam
2008[24] 351.046
2009[25] 361.615
2010[26] 375.208
2011[27] 387.502
2012[28] 395.758
2013[29] 405.974
2014[30] 408.986
2015[31] 419.368
2016[31] 422.513
2017[31] 423.372
2018[31] 416.318
2019[31] 425.094
2020[31] 422.594

EkonomiDüzenle

 
Batı Ataşehir

Ataşehir ilçe sınırları içerisinde Bulvar 216,[32] Palladium,[33] Optimum,[34] Brandium,[35] Novada[36] ve Carrefour[37] gibi birçok alışveriş merkezini barındırmaktadır. Ayrıca 2019 yılında kapılarını açan Metropol İstanbul ile Ataşehir, Avrupa'nın en yüksek binasına ev sahipliği yapmaktadır. Ataşehir bulvarı boyunca birçok kafe, restoran, banka, market ve başka işletmeler bulunmaktadır.[38]

Halk arasında "Erenköy Gümrüğü" olarak bilinen Erenköy Gümrük Müdürlüğü Dudullu Caddesi üzerinde 328.960 m² alan üzerinde yer alır.[39] Hâlen faaliyetine devam eden Müdürlüğün bir adet tasfiye ambarı, üç adet kaçak eşya ambarı, iki adet geçici depolama yeri ve yaklaşık 90.000 m²'lik TIR parkı mevcuttur.[39] İçerenköy'de meyve-sebze hali yer alır.[40][41]

ParklarDüzenle

Ataşehir'de pek çok park bulunmaktadır. Bunların arasında 2012 yılında Barbaros Mahallesi'nde açılan yaklaşık 8.000 metrekarelik bir alana kurulan Bülent Ecevit Parkı içinde basketbol sahaları, mini futbol sahası, gölet ve şelaleler, yer satrancı, çocuk oyun alanları, spor alanları, koşu parkuru, dinlenme alanları, meydanlar, duvar banklar, çardak ve yürüyüş yolları barındırmaktadır.[42] Ayrıca Deniz Gezmiş, Nazım Hikmet ve Prof. Dr. Necmettin Erbakan parkları da Ataşehir halkına hizmet vermektedir.

EğitimDüzenle

2016 yılı itibarıyla ilçe sınırları içinde 61 anaokulu, 22'si devlet,19'u özel olmak üzere 41 ilkokul, 22'si devlet, 13'ü özel toplam 35 ortaokul ve 19'u devlet, 22'si özel olmak üzere toplam 41 ortaöğrenim okulu bulunmaktadır.[43] Yeditepe Üniversitesi 26 Ağustos Yerleşimi, Acıbadem Üniversitesi Kerem Aydınlar Yerleşimi ile Adıgüzel Meslek Yüksek Okulu ilçe sınırları içindedir.

UlaşımDüzenle

Ataşehir'de ulaşım ağı çok gelişmiştir. O-2 ve O-4 otoyollarının kesişiminde bulunan Ataşehir'den iki köprüye de ulaşım çok rahattır. Ayrıca Kadıköy'den Ataşehir'e İETT'nin 13, 13AB, 14ŞB, 16M, 19E, 19M, 21B, 256, 8M, 10A, 10E ve 20E[44][45] hatları yolcu taşımaktadır.

İstanbul'daki raylı sistemlerden Kadıköy-Tavşantepe Metrosu'nun Yenisahra, Kozyatağı ve Bostancı istasyonları ilçenin güneyindedir. M8 (Bostancı – Parseller) Metro Hattı'nın 2022'de hizmete girmesi planlanmaktadır.

Ataşehir ve Ferhatpaşa'dan Üsküdar'a karışılıklı minibüs seferleri vardır. Ataşehir'e bağlı olan Örnek ve Esatpaşa mahallerinden Kadıköy'e karşılıklı gece 01.00'e kadar minibüs vardır. Taksim ve Bostancı'ya dolmuş seferleri vardır.

Raylı SistemDüzenle

SporDüzenle

2007 yılında kurulan Ataşehir Belediyesi Kadın Futbol Takımı üç sezon (2010-11, 2011-12, 2017-18) Kadınlar 1. Ligi şampiyonu oldu.[46]

2012 yılında inşaatı tamamlanan, Fenerbahçe Spor Kulübü basketbol şubesi Fenerbahçe Beko'nun kullandığı Ülker Spor ve Etkinlik Salonu[47][48] adlı çok amaçlı spor salonu Batı Ataşehir'de yer almaktadır.[11]

Yenisahra Stadyumu aynı adı taşıyan semtte bulunmaktadır. İlçedeki diğer spor tesisleri İstanbul Site Spor Sahası, Libade Spor Kulübü Futbol Sahası, Galatasaray Spor Kulübü Taç Spor Tesisleri ve Zübeyde Hanım Öğretmenevi Esatpaşa Spor Salonu'dur.

Ataşehir Golf Kulübü, 2017 yılında kentsel dönüşüm ile açılmış bir alana kurulmuş 6 delikli bir golf sahasına sahiptir.[49][50] Kulüpte aynı zamanda futgolf turnuvaları da gerçekleştirilmektedir.[51]

Resim galerisiDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS)". 15 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2020. 
  2. ^ Ataşehir İlçe Haritası, 10 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 9 Eylül 2014 
  3. ^ Dünden bu güne Ataşehir, 11 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 9 Eylül 2014 
  4. ^ a b Ataşehir Tarihçesi, 21 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 9 Eylül 2014 
  5. ^ İstanbul İl ve İlçe Alan Bilgileri, 27 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 9 Eylül 2014 
  6. ^ Şehir, belde ve köy nüfusları - 2013, 24 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 9 Eylül 2014 
  7. ^ İstanbul Ataşehir Mahalleleri, 10 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 9 Eylül 2014 
  8. ^ Batı Ataşehir nasıl meydana geldi?, 10 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 9 Eylül 2014 
  9. ^ Varyap Meridian, 10 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 9 Eylül 2014 
  10. ^ Ulaşım, 10 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 9 Eylül 2014 
  11. ^ a b "Ataşehir Fenerbahçe Ülker Sports Arena Açılıyor". 11 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Eylül 2014. 
  12. ^ "KADIKÖY'ÜN TARİHÇESİ". kadıköy.bel.tr. Kadıköy Belediyesi. 14 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mayıs 2022. 
  13. ^ Ayşe Hür, "Erenköy", Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, Tarih Vakfı, 1994. ISBN 975-7306-00-2.
  14. ^ Ataşehir'in tarihçesi ortaya çıkarıldı!, 11 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 9 Eylül 2014 
  15. ^ Anadalu Yakası'nın ikinci 'Bağdat'ı, Milliyet, 15/10/2005.
  16. ^ 42 yeni ilçe 21 Ağustos 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., hurriyet.com.tr, 20 Şubat 2008
  17. ^ "İstanbul Finans Merkezi Nedir?". bidusuntasin.com. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2022. 
  18. ^ İletişim, 21 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 28 Eylül 2014 
  19. ^ Ataşehir İlçe Emniyet Müdürlüğü, erişim tarihi: 28 Eylül 2014 [ölü/kırık bağlantı]
  20. ^ Müdürlükler, 21 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 28 Eylül 2014 
  21. ^ 2009 Yerel Seçim Sonuçları, 10 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 9 Eylül 2014 
  22. ^ 2014 Yerel Seçim Sonuçları, 29 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 9 Eylül 2014 
  23. ^ 2019 Yerel Seçim Sonuçları, 16 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 31 Mart 2019 
  24. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  25. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  26. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  27. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  28. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  29. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2014. 
  30. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  31. ^ a b c d e f
  32. ^ İletişim, 19 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 28 Eylül 2014 
  33. ^ Ulaşım, 10 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 9 Eylül 2014 
  34. ^ Ulaşım, 10 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 9 Eylül 2014 
  35. ^ AVM, 18 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 9 Eylül 2014 
  36. ^ Novada ulaşım, 11 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 9 Eylül 2014 
  37. ^ Carrefour İçerenköy Alışveriş Merkezi, 9 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 9 Eylül 2014 
  38. ^ Ataşehir Bulvarı Haritası, 10 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 10 Eylül 2014 
  39. ^ a b Erenköy Gümrük Müdürlüğü, 17 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 10 Eylül 2014 
  40. ^ İçerenköy Meyve Sebze Hali, erişim tarihi: 28 Eylül 2014 
  41. ^ İçerenköy Meyve Sebze Hali, 15 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 28 Eylül 2014 
  42. ^ Ataşehir’e Bülent Ecevit Parkı yapılıyor!, 1 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 28 Eylül 2014 
  43. ^ Ataşehir İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü 9 Ağustos 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., ek metin.
  44. ^ "Arşivlenmiş kopya". 22 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2015. 
  45. ^ ATAŞEHİR Durağından Geçen Hatlar, 17 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 9 Eylül 2014 
  46. ^ "Ataşehir Spor Kulübü". atasehir.bel.tr. Ataşehir Belediyesi. 19 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2021. 
  47. ^ Ülker Sports Arena Web Sitesi, 7 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 19 Haziran 2015 
  48. ^ Ülker Sports Arena Ulaşım, 19 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 19 Haziran 2015 
  49. ^ "Kentsel dönüşümden golf sahası çıktı". www.sozcu.com.tr. 19 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2020. 
  50. ^ "Hakkımızda". atasehirgolf.com. 19 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  51. ^ fanatik. "Ataşehirde Futgolf heyecanı!". Fanatik. 19 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2020. 

Dış bağlantılarDüzenle