Angola Portekizcesi

Angola Portekizcesi (Portekizceportuguês angolano veya português de Angola) Angola'da konuşulan Portekizce lehçesine verilen addır. 2005 yılında nüfusun %60'ı tarafından konuşuluyordu. %20'sinin ile birinci diliydi. 2016 CIA World Fact Book verilerine göre nüfusun %47'sine tekabül eden yaklaşık 12,3 milyon kişinin ana dilidir. Birçok ebeveyn çocuklarını Portekizce konuşarak yetiştiriyor. 2014 nüfus sayımına göre nüfusun %71'i evde bir Bantu diliyle birlikte Portekizce konuşurken bu oran kentlerde %85, kırsal kesimde ise %49 olabiliyor.[2]

Angola Portekizcesi
português angolano
português de Angola
Etnisite Angolalılar
Konuşan sayısı 12 milyon (nüfusun %48'i)  (2016)[1]
26 milyon (nüfusun %71'i Bantu dilleriyle birlikte evde Portekizce konuşuyor) (2014)[2]
Dil ailesi
Erken formlar:
Yazı sistemi Latin
Dil kodları
ISO 639-3
Glottolog Yok

FonolojiDüzenle

Ağız ünlüleri[3]
Ön Merkez Arka
Kapalı i ɨ u
Yarı kapalı e o
Yarı açık ɛ ɐ ɔ
Açık a
Geniz ünlüleri[3]
Ön Merkez Arka
Kapalı ĩ ũ
Orta õ
Açık ã
Ağızsı ikili ünlüler
Bitiş
/i/ /u/
Başlangıç /a/ [aj] [aw]
/ɛ/ [ɛj] [ɛw]
/e/ [ej] [ew]
/i/ [iw]
/ɔ/ [ɔj]
/o/ [oj]
/u/ [uj]
Genizsi ikili ünlüler
Bitiş
/j̃/ /w̃/
Başlangıç /ã/ [ãj̃] [ãw̃]
/ẽ/ [ẽj̃]
/õ/ [õj̃]
/ũ/ [ũj]

FarklılıklarDüzenle

Çoğu kelime diğer lehçelerle aynı olsa da bölgesel kelime farkları ve argo kelime farklılıkları görülür.

Angola Portekiz Brezilya Türkçe
bazar ir embora, bazar (argo) ir embora, vazar (argo) gitmek/eve gitmek
cacimba poço cacimba, poço kuyu
chuinga pastilha elástica, chiclete chiclete sakız
garina rapariga, miúda, garina, gaja (argo) garota, guria (güneyde) kız
jinguba amendoim amendoim yer fıstığı
machimbombo autocarro ônibus otobüs
candongueiro carrinha van furgon
ngongo país país ülke
musseque bairro da lata favela gecekondu

Luanda'daki Portekizce konuşan genç nesil arasında daha geniş bir argo kullanımı yaygındır. Lehçeden ziyade topluluk değişkesi olarak tanımlanır. Göç ve gelişmekte olan argo sebebiyle Portekiz'deki genç nesil de kolaylıkla benimseyebilir. Lizbon'daki Angolalılar sosyal ve grup olarak kullanmak için yeni kelimeler türetmeye yatkındır ve Angola'dan yeni göç edenler bunları genellikle anlayamaz. Yeni göç edenler exportados ("ihraç edilenler") olarak bilinir. Aşağıdaki listede önce Luanda sonra da standart Portekizce verilmiştir:

  • não tem makanão tem problema ("sorun değil")
  • está andutaestá fácil ("kolay")
  • apanhar uma tonaapanhar uma bebedeira ("sarhoş olmak")
  • kotavelho ("yaşlı"; Angolalılar arasında aslen saygılı bir kelimedir ve kullanımdadır; Portekizli genç nesil tarafından bazen kibarca olsa da yaşlılara karşı argo veya aşağılayıcı olarak kullanılabilir.)
  • ioféfeio ("çirkin"; hecelerin değiştirilmesiyle elde edilen bir argo olabilir; bkz. verlan).
  • mboamulher ("kadın").
  • piô, candenguecriança ("çocuk")
  • pitéucomida ("yemek"; Portekizliler arasında "lezzetli yemek" anlamına gelir).
  • latonamulata ("melez kadın").
  • mboiocomboio ("tren" için kısaltma).
  • tapetelevisão ("televizyon").
  • bila, bilaucamisa ("gömlek").
  • bótercarro ("araba").

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Ethnologue report on Angola". 24 Mart 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ a b "Angola: Português é falado por 71,15% de angolanos (censo de 2014)". Observatório da Língua Portuguesa (Portekizce). Lusa. 7 Nisan 2016. 7 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Şubat 2022. 
  3. ^ a b Undolo (2014), s. 185.