Amed SFK

Türkiye'de bir futbol kulübü

Amed S.F.K (Amed Sportif Faaliyetler Kulübü), Türkiye'nin Diyarbakır ilinde kurulan bir spor kulübüdür. Erkek futbol takımı 2. Lig'de, kadın futbol takımı Kadınlar Süper Ligi'nde, tekerlekli sandalye basketbol takımı ise Tekerlekli Sandalye Basketbol 1. Lig'inde mücadele etmektedir. Kulübe ismini veren Amed kelimesi, Diyarbakır kent merkezinin tarihî isimlerinden biri olan Süryanice kökenli Amîd/Amîdâ kelimesinden gelmektedir. Bu kelime daha sonra Kürtçede Amed veya Amêd olarak söylenmiştir.[1]

Amed SFK
Tam adAmed Sportif Faaliyetler Kulübü
Renkler             Yeşil–Kırmızı–Beyaz
Kuruluş1972 (aslen)
1990 (Diyarbakır Belediyespor olarak)
StadyumDiyarbakır Stadyumu, Diyarbakır
(Kapasite: 33.000)
BaşkanTürkiye Aziz Elaldı
Teknik direktörTürkiye Mesut Bakkal
Lig2. Lig
2022-232. Lig/Beyaz, 4.
Diskispor logosu (2000-2010)
Diyarbakır BŞB Spor logosu (2010-2015)

Tarihçe değiştir

Kulüp, 1972 yılında Turan Gazozları sponsorluğunda Melikahmet Turanspor adı altında amatör liglerde mücadele etmeye başladı. Kulüp renkleri kırmızı ve beyazdı. Sponsorluk sona erdikten sonra 1985 yılında kulüp adı Melikahmetspor olarak değiştirildi.[2]

1990 yılında belediyenin satın aldığı kulübün adı "Diyarbakır Belediyespor", renkleri de Yeşil-Beyaz olarak değiştirildi. 1993'te Diyarbakır'ın büyükşehir statüsüne alınmasıyla kulübün adı da "Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor" olarak 3. kez değişikliğe uğradı. 1996'da dönemin Refah Partili Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Bilgin ve Kulüp Başkanı Necattin Yiğit Bayrak'ın Galatasaray'lı olmasından esinlenerek renkler Yeşil-Beyaz'dan Sarı-Kırmızı'ya çevrildi. 1999 seçimlerinde DEHAP'tan belediye başkanı seçilen Feridun Çelik, kulübün adını DİSKİ'den gelir elde etmesini amaçlayarak "Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor" olarak değiştirdi.[2]

2006-2007 sezonunda 3. Lig'de Aksarayspor'la deplasmanda beraber kalıp ligin bitimine 2 hafta kala Şampiyon olup 2. Lig'e yükselmeyi başardı. Uzun yıllar, Diyarbakır'ın Diyarbakırspor'dan sonraki ikinci büyük takımı olan DİSKİspor, 2009-10 sezonu sonunda tekrar 3. Lig'e düştü. 2010-11 sezonu başında yapılan kongre sonucu, kulübün adı "Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor" olarak değiştirildi.

2010-2011 sezonunda 3. Ligde 4. olarak play-off'a kaldı. Play-off yarı finalinde Sancaktepe Belediyespor'u elemesine rağmen 2. Turda final müsabakasında Denizli Belediyespor'a elenerek 2. Lige çıkma şansını kaybetmiştir.

2011-2012 sezonunda 3. Ligde 3. olarak play-off'a kaldı, Play Off yarı finalinde turda Bayrampaşa'ya yenilerek 2. Lige çıkma şansını kaybetmiştir.

2012-2013 sezonu sonunda Turhan Özyazan yönetiminde 3. Lig 1. Grupta Şampiyon olarak tekrar 2. Lig'e yükselen Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor, 19 Mayıs 2013'te yapılan kongrede ise, kulübün sarı kırmızı olan renkleri Diyarbakırspor'un da renkleri olan Yeşil-Kırmızı renklerle değiştirilmiştir.[3]

2013-2014 sezonunda 2. Ligde 5.olarak 1. Lige çıkmak için play-off oynamaya hak kazandı. Fakat play-off çeyrek finalinde Alanyaspor'a elenerek bu şansını kaybetti.

Kulüp 28 Ekim 2014 tarihinde Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Burhan Karadeniz Cep Sinemasında gerçekleştirilen kongrede Amedspor olarak isim değiştirdi.[4] TFF ilk başta, aynı adla başka bir futbol takımı kurulduğu için ve TFF kanunlarına göre aynı adın kullanılması yasak olduğu için, bu ad değişikliğini kabul etmemişti. Ancak takım, adını Amed Sportif Faaliyetler Kulübü olarak değiştirince TFF bu yeni adı kabul ettiğini bildirdi. Takımın renkleri yeşil-kırmızı-beyaz olarak değiştirildi, ve yeni armasındaki sarı renk ise beyaz renk ile değiştirildi.[5]

Takımın adının Diyarbakırspor olarak değiştirilmesi yönündeki isteklere de taraftar grupları tepki gösterdi.[6] Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’ne kayyım olarak atanan Cumali Atilla'nın kulübün yardım alabilmesi için Amed Sportif Faaliyetler’in isminin değiştirilmesi gerektiğini iletmesi ve 'Bizden destek almak istiyorsanız bizim de kulübün içinde söz hakkımız olması gerek' demesi üzerine, "Amed adının Diyarbakır’ın eski isimlerinden biri olduğu, milletvekilleri tutuklandıktan ve belediyelere kayyım atandıktan sonra Kürt halkının elinde kalan tek resmi kurumun Amed Sportif Faaliyetler olduğu ve bunun da alınmak istediği" belirtildi.[7] Tribün liderleri de, daha önce ismi Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor iken maçları 100 taraftarın bile izlemediğini, Amed Sportif Faaliyetler ismini almasının bölgedeki ve yurt dışındaki Kürtleri heyecanlandırdığını ifade etti.[8]

2018-19 2. Lig Beyaz grupta yer alan Amed Sportif Faaliyetler Sertaç Küçükbayrak ile başladığı sezonda 15. haftanın ardından Recep Bayık yönetiminde ligde mücadele etti. 34 maçta 14 galibiyet, 7 beraberlik ve 13 mağlubiyet aldı. 49 puan toplayarak grubunu 8. tamamladı.

Gerilimler değiştir

Amed Sportif Faaliyetler, tarihinde birçok takımla gerilimli anlar yaşamıştır ve TFF tarafından birçok kere cezalandırılmıştır.[9][10]

2016 yılında oynanan Amed Sportif Faaliyetler-Fatih Karagümrük maçında yaşanan "çirkin ve kötü tezahürat" nedeniyle PFDK'nin kulübe verdiği 4.000 TL ceza verilmiş,[10] cezanın parası taraftarların kendi aralarında topladığı parayla ödenmiştir.[11]

2022-2023 TFF 2.lig beyaz grup ekiplerinden Bursaspor ile Amed Sportif Faaliyetler arasında yapılan ilk lig yarısı maçında karşılaşma Diyarbakır'da Amed Sportif Faaliyetler'in ev sahipliğinde gerçekleşmiş olup birçok gerilimi beraberinde getirmiştir. Stada zırhlı araçla giriş ve çıkış yapan yapan Bursasporlu oyuncular maç başlamadan önce ısınmak için sahaya çıktıklarında Amed Sportif Faaliyetler taraftarından taş ve bıçaklar fırlatılarak karşılanmış güvenlik güçlerinin yardımıyla sahadan sağ salim çıkarılmıştır.[12] Maç boyunca Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin bayrağı açılmış, sahaya ve Bursaspor kalecisine çeşitli cisimler fırlatılmıştır. Sahada yaşanan gerilim saha dışına da taşmış; taşkınlık çıkaran Amed Sportif Faaliyetler taraftarları polisin uyarısına karşılık taşlarla yanıt vermişir.[13] Ligin ikinci yarısında 5 Mart 2023 tarihinde oynanan ikinci maçta sahaya çıkan Amed Sportif Faaliyetler oyuncularına da saldırı geçekleştirilmiş, konuyla ilgili resmi twitter hesabından açıklamada bulunan HDP, “Bursa’da Amedspor’a yapılan ırkçı saldırıları kınıyoruz. 90’ların katilleri, JİTEM artıklarının ruhunun gezdiği atmosfer ne Amedspor’u engelleyebilecek ne de barış umudunu bitirebilecek. Sorumlulardan hukuk önünde hesap sorulmalıdır. Biz faşizme karşı diz çökmeyecek milyonlarız,” açıklamasında bulunmuştur.[14] Diyarbakır Barosu, maçta yaşananlarla ilgili halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama, genel güvenliği kasten tehlikeye sokma, hakaret ve görevi kötüye kullanma suçlarından suç duyurusunda bulundu.[15]

İsim Geçmişi değiştir

Takım İsmi
Yıllar
Melikahmet Turanspor
1972-1985
Melikahmetspor
1985-1990
Diyarbakır Belediyespor
1990-1993
Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor
1993-1999
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİSPOR
1999-2010
Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor
2010-2015
Amed Sportif Faaliyetler
2015-

Taraftar grupları değiştir

Amed Sportif Faaliyetler'in ilk ve en nitelikli taraftar grubu Barikat grubudur 2014'te Amed Sportif Faaliyetler'in kuruluşu ile tribünlerde yerini almıştır. Barikat, ırkçılığa ve cinsiyetçiliğe karşı duruşları ile öne çıkan gruptur. Barikat ile aynı zamanda kadınların tribünde ki sesi olarak bilinen Mor Barikat grubu 2014 de kurulmuştur. Grup logosunda “No Pasaran” sloganı kullanılmıştır. 2. Grup Direniş grubudur Grubun logosunda "En Güzel Sevgi Barıştır, En Güzel Barış Direniştir" yazar.[16] Yedi kişiyle kurulan grubun logosunda bir elinde güvercin tutan, diğer elinde barış yazılı ve yüzü bandanalı bir genç bulunur.[17] Daha sonra grup ikiye ayrılır ve UltrAmed Taraftar Grubu kurulur.

Grup, Haziran 2017'de 1. Olağan Genel Kurulunu yaptı.[18] Yönetim kurulu başkanlığı görevine yeniden Ramazan Tugay getirildi.[19] Bir diğer taraftar grubu da 2014 sonlarında kurulan Barikat Taraftar Grubudur. Ayrıca Amed Sportif Faaliyetler'in ilk taraftar grubu'dur.[20] Amed Sportif Faaliyetler'in ayrıca cinsiyetçiliğe, ayrımcılığa karşı kurulan Mor Barikat adlı bir kadın taraftar grubu da vardır.[21][22]

Lig mücadeleleri değiştir

2007-2010, 2013-

1994-2007, 2010-2013

1972-1994

Başarıları değiştir

Play Off Yarı final (1): 2016-2017

Play Off Çeyrek final (3): 2013-2014, 2021-2022, 2022-23

Şampiyonluk (2): 2006-2007, 2012-2013

Play Off Final (1): 2010-2011

Play Off Yarı final (1): 2011-2012

Çeyrek final: 2015-2016

Geçmiş Yılların Puan Durumu değiştir

Sezon Lig Poz. Maç G B M AG YG P Kupa En Golcü Oyuncu Teknik Direktör
1994/95 3. Lig 11. 26 8 6 12 34 29 30 - Cevat Kümet (8) -
1995/96 9. 24 7 9 8 32 29 30 - Cevat Kümet (7) -
1996/97 7. 34 11 12 11 42 36 45 - - -
1997/98 12. 32 11 6 15 51 62 39 - - -
1998/99 9. 32 11 7 14 31 45 40 - - -
1999/00 4. 32 17 8 7 44 34 59 - - -
2000/01 4. 30 14 9 7 49 35 51 - - -
2001/02 5. 36 17 9 8 58 34 60 - - -
2002/03 3. 28 16 5 7 43 32 53 - Tahsin Yıldız (14) -
2003/04 8. 32 15 7 10 58 36 52 - Mehmet Akif Savaş (13) -
2004/05 8. 30 11 9 10 41 35 42 - Zülküf Ertem (17) -
2005/06 8. 30 11 4 15 55 49 37 - İbrahim Ülüm (16) -
2006/07 1. 30 17 9 4 57 20 60 - Azad Akın (21) -
2007/08 2. Lig 6. 32 10 10 12 39 38 40 Son 20 Soner Çelen (10) -
2008/09 10. 36 10 7 19 41 56 37 - Yertek Başaran (7) -
2009/10 9. 36 11 10 15 38 53 43 1.Tur Fatih Uyar (5) Burhan Yıldırım
2010/11 3. Lig 4. 34 16 8 10 54 46 56 - Caner Erdoğan (16) Sertaç Küçükbayrak / Aydın Gözüaçık
2011/12 3. 36 19 10 7 57 30 67 - Muhammed Savaşçı (14) Nurettin Şero / Turhan Özyazan
2012/13 1. 36 20 9 5 62 23 65 3.Tur Emrah Metoğlu (19) Turhan Özyazan
2013/14 2. Lig 5. 34 17 9 8 40 31 60 2.Tur Mert Somay (11)
2014/15 8. 34 11 11 12 46 41 44 Son 32 Şehmus Özer (13) Coskun Demirbakan / İsmet Taşdemir
2015/16 8. 34 13 11 10 45 39 50 Çeyrek final Şehmus Özer (17) Harun Kılıç
2016/17 2. 34 19 9 6 51 31 66 Grup Deniz Naki (18) Sertaç Küçükbayrak / Recep Bayık / Taner Taşkın
2017/18 15. 34 10 10 14 37 41 40 4.Tur Deniz Naki (9) Taner Taşkın / Ahmet Akcan / İbrahim Cezayir
2018/19 8. 34 14 7 13 44 42 49 3.Tur Furkan Yaman (8) Sertaç Küçükbayrak / Recep Bayık
2019/20 16. 28 7 7 14 28 46 28 4. Tur Üstün Bilgi (7) Recep Bayık / Mehmet Budakın / İbrahim Cezayir / Oktay Derelioğlu
2020/21 8. 36 17 6 13 52 46 57 4. Tur Sinan Akaydın (20) Mesut Toros / Aykan Atik
2021/22 2. 34 16 9 9 43 35 57 4. Tur Üstün Bilgi (10) Ayhan Atik / Ahmet Yıldırım
2022/23 4 36 17 9 10 63 36 60 4.Tur Mehmet Öztürk

(10)

Ahmet yıldırım /Bülent Akan

Oyuncu İstatistikleri değiştir

En Fazla Forma Giyen Oyuncular En Fazla Gol Atan Oyuncular
No Oyuncu Maç Sezon No Oyuncu Gol Maç Sezon
1 Mansur Çalar 400 2004-2023 1 Mansur Çalar 45 400 2004-2023
2 Yusuf Yağmur 230 2011-2021 2 Yusuf yağmur 42 230 2011-2021
3 Ercan Çapar 195 2009-2022 3 Şehmus Özer 35 86 2014-2017
4 Kamil İçer 189 2011-2017 4 Deniz Naki 34 73 2015-2018
5 Oktay Kahraman 187 2002-2010 5 Azad Akın 30 68 1995-2008
6 Ercüment Balıkçı 159 2012-2017 6 Muhammed Savaşçı 26 61 2010-2012
7 Abdullah Çetin 153 2013-2021 8 Hakan Akman 22 69 2011-2014
8 Erhan Eren 140 2011-2020 7 Mehmet Akif Savaş 23 71 2012-2016
9 Mehmet Sıddık İstemi 118 2015- 9 Emrah Metoğlu 21 36 2012-2013
10 Sinan Demir 110 2005-2011 10 Tahsin Yıldız 21 53 2002-2004

Kaynakça değiştir

  1. ^ "Amed". Nişanyan Adlar. Erişim tarihi: 13 Nisan 2024. 
  2. ^ a b Azbay, Saffet (22 Mayıs 2013). "Melikahmetspor'dan Büyükşehir Belediyespor'a." 23 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2014. 
  3. ^ "Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'un renkleri değişti!". 29 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2013. 
  4. ^ "Yeni adı Amedspor". 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2015. 
  5. ^ "Diyarbakır Büyükşehir BLD'nin adı değişti". 15 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2015. 
  6. ^ "Taraftar tepkili: Amedspor'un ismi değişmesin, bu Kürtçe'ye tahammülsüzlüktür". yesilgazete.org. 19 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2017. 
  7. ^ "Kayyım Amedspor'un isminin değiştirilmesini mi istedi". 30 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2017. 
  8. ^ "Amedspor: Bizi siyasete çekmeyin, spor yapmak istiyoruz". 30 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Kasım 2017. 
  9. ^ "TFF'den Amedspor'a iki maç men cezası". Cumhuriyet. 8 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2023. 
  10. ^ a b "Amedspor'a para cezası verildi". www.guneydoguguncel.com. 13 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2017. 
  11. ^ "Amedspor taraftarı kulübe kesilen cezayı mendil satarak ödedi". www.birgun.net. 19 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2017. 
  12. ^ "Bursasporlu futbolculara yabancı madde yağdırdılar". Yeni şafak. 19 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2023. 
  13. ^ "Bursaspor, Diyarbakır'dan zırhlı araçla çıkarıldı". Oda tv. 26 Eylül 2022. 7 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2023. 
  14. ^ "HDP: 90'ların katilleri Amedspor'u engelleyemeyecek". soL. 5 Mart 2023. 5 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2023. 
  15. ^ "Diyarbakır Barosu'ndan Amedsporlu futbolculara saldırıya suç duyurusu". SoL. 5 Mart 2023. 5 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2023. 
  16. ^ "Amedspor'a yeni Taraftar Grubu: 'Grup Direniş'Kaynak: Amedspor'a yeni Taraftar Grubu: 'Grup Direniş'". www.diyarinsesi.org. 21 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2017. 
  17. ^ ""Ne Bilbao ne Barcelona Amedspor'un yaşadıklarını yaşadı": Yeşil sahadan bir 'Direniş' hikayesi". 30 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2017. 
  18. ^ "Direniş taraftarlar derneğine teşekkür ederiz". 15 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2017. 
  19. ^ "Büyük Amedspor Güçlü Direniş". 30 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2017. 
  20. ^ "Amedspor'un taraftar grubu Barikat: Barışı haykırmaya devam!". 1 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2017. 
  21. ^ "Taraftarlardan ortak çağrı". 1 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2017. 
  22. ^ "Futboldaki cinsiyetçiliğe karşı: Mor Barikat". 1 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2017. 

Kaynak hatası: <references> üzerinde tanımlanan "AmedSpor_2018" adındaki <ref> etiketi önceki metinde kullanılmıyor. (Bkz: Kaynak gösterme)

Kaynak hatası: <references> üzerinde tanımlanan "Nisanyan_2021" adındaki <ref> etiketi önceki metinde kullanılmıyor. (Bkz: Kaynak gösterme)

Dış bağlantılar değiştir