Şah (satranç)

Chess piece - White king.jpg Chess piece - Black king.JPG

Şah (♔ ♚), satranç oyunundaki en önemli taştır. Şah taşının rakip tarafından kıpırdayamayacak şekilde tehdit edilmesine şah mat denir ve oyunun sona erdiği anlamına gelir. Şahı tehdit eden oyuncu "şah" diyerek rakibini haberdar eder.Şah,satranç tahtasında kendi rengi dışındaki diğer renkteki karede,yani esas kurallara göre e1 ve e8 noktalarında oyuna başlar.

Satranç Taşları
Chess kdt45.svg Şah Chess klt45.svg
Chess qdt45.svg Vezir Chess qlt45.svg
Chess rdt45.svg Kale Chess rlt45.svg
Chess bdt45.svg Fil Chess blt45.svg
Chess ndt45.svg At Chess nlt45.svg
Chess pdt45.svg Piyon Chess plt45.svg

Köken bilimiDüzenle

Satranç oyunu Hindistan kökenli olmasına rağmen şah kelimesi Farsçadan gelmektedir.Batılı dillerde şah için kullanılan tabir kraldır.

HareketleriDüzenle

Şah, bitişiğindeki 8 kareden herhangi birine gidebilir. İlgili karede rakip taşlardan biri varsa bu taşı alabilir. Kendi taşlarından biri varsa, ya da kare rakip taşlardan birinin tehdidi altında ise (rakip şah dahil) gidemez.Şah herhangi bir taşın üstünden atlayarak ilerleyemez.Kale ile 2-2 şeklinde kısa rok veya 3-2 şeklinde uzun rok yapabilir.

 
                   
               
               
               
               
               
               
               
 
Şahların bir satranç oyunundaki başlangıç konumu
 
                   
               
               
               
               
               
               
               
 
Şahın olası hamleleri. Şah her yöne yalnız bir kare ilerler.
 
                   
               
               
               
               
               
               
               
 
Şah tehdit altında kalacağı karelere ilerleyemez.

RokDüzenle

Rok hareketi, şah ve kaleye özgü bir harekettir. Şah herhangi bir kaleye doğru iki kare ilerler. Kale şahın üzerinden atlatılarak şaha bitişik kareye konur. Rok yapabilmek için:

  • Şah ya da ilgili kalenin henüz hiç oynatılmamış olması,
  • Aralarında hiç taş bulunmaması gerekir,
  • Herhangi bir taşın şaha şah çekmemesi,yani şahın tehdit altında olmaması gerekir.
  • Geçiş yolunun tehlike altında olmaması gerekir.
 
Genelde kullanılan türde bir şah ve üç piyon