İngiltere'de kadın futbolu

Kadın futbolu, İngiltere'de yüzyılı aşkın süredir oynanmaktadır ve erkek futboluyla ortak kuralları paylaşmıştır.[1]

Kadın futbolu başlangıçta 20. yüzyılın başlarında oldukça popüler olmasına rağmen, son derece düşüşe geçmiş ve 1990'lardan itibaren kadın oyuncuların yanı sıra izleyicilerinde de büyük artış olmuş ve 2005 yılında İngiltere'nin ev sahipliği yaptığı Avrupa Kadınlar Şampiyonası'nda doruğa ulaşmıştır.[2][3][4]

TarihiDüzenle

KökeniDüzenle

Kadınların hangi noktada futbol oynamaya başladığını söylemek imkânsız olduğu kadar erkeklerin de futbol tarihi çoğunlukla belirsizdir. Ortaçağ futbolunun genellikle bir erkek oyunu olduğu düşünülürken, kadınların da zaman zaman futbola karıştığı bazı kaynaklar bulunmaktadır. 16. yüzyılda Philip Sidney, A Dialogue Betweene Two Shepherds adlı şiirinde kısaca bu konudan bahsederken,[5] İskoç Kraliçesi Mary'nin mülkiyetinde olan bir topun en eski futbol topu olduğuna inanılıyordu.[6]

Futbol düzensiz bir köy sporundan, 19 yüzyılın sonlarında sistemleştirilmiş bir spora dönüşürken, kadın futbolu da buna benzer şekilde gelişti. Kadın futbolu İngiltere'den çok İskoçya'da yaygın olarak görüldü. Mayıs 1881'de İngiliz bir kadın takımı, İskoç takımıyla futbol oynamak için Edinburgh'a gitti.[7][8] Gerçekleşen maçlar kadın futbolu için iyi bir başlangıç olmadı. Glasgow'daki bir maçta, 5.000 kişilik seyirci ayaklanma çıkardı ve maça son verdi.[7][8]

GelişimiDüzenle

 
Bir British Ladies' Football Club maçı, 1895

Nettie Honeyball, 1894 yılında British Ladies' Football Club adlı bir takım bulacaktı. Takımın başkanı ise 8. Queensberry Markisi'nin kızı Lady Florence Dixie olacaktı.[9] Lady Footballers ve British Ladies Football Club, İngiltere turu yaparak diğer İngiliz takımlarıyla maçlar yaptı.[10][11] Ancak İngiltere'deki kadın futbolcular tamamıyla önyargısız oynayamadılar. Kaleci ve takım kaptanı Helen Matthews, kimliğini gizleyerek 1900 yılında kimliği keşfedilene kadar "Mrs Graham" adını kullandı.[12]

Futbolda kadınlar arasındaki ilginin ilk etapta futbol kulüpleri tarafından bir fayda olarak görülebileceği düşünülmekteydi. 1885 yılında erkek seyircilerin kaba davranışlarını önlemek isteyen Preston North End takımı, kadınların varlığının erkekleri sınırlayacağını umut ederek kadınlara stadyuma ücretsiz giriş teklifi yaptı.[9] 2.000 kadın Preston'ın bir sonraki maçına gelince İngiltere'deki diğer kulüpler de aynısını yaptı. 1890'ların sonuna gelindiğinde çok fazla kadın seyircinin ücretsiz maça girmesinden dolayı kulüpler gelir kaybettiğini anlayınca bu serbestliği ortadan kaldırdı.[9] Kadın takımları itibar kazanmaya devam ederken bazı takımlar, hepsi erkeklerden oluian takımların kullandığı zemin üzerinde oynamaya başladı ve bu maçlara da seyirciler büyük ilgi gösterdi. Özellikle 1895 yılında Reading'in stadyumunda British Ladies Football Club, bir önceki en yüksek seyirciye ulaşan erkek takımından kıyasla daha çok seyirci çekti.[9]

Birinci Dünya SavaşıDüzenle

I. Dünya Savaşı başlayınca Avrupa'da kadın futbol takımları yardım için futbol oynamaya başladı.[10] Mühimmat fabrikalarında kadınlar çalışmaya başladıklarında, kadınlar çalışma saatleri dışında kalan diğer erkeklerle birlikte çalışmaya davet edildiler.[13] Kuzey doğu İngiltere'de 1917-18 yıllarında yapılan Munitionettes Cup oldukça popüler oldu ve Bella Raey adlı futbolcu turnuvada en çok gol atan futbolcu oldu.[14] Öğle tatili sırasında topla gardırop pencerelerini daha doğru vurabilen kadınlarla çalışan bazı erkeklerle düzenli olarak futbol müsabaklarında bulunduğunu göz önüne alan Alfred Frankland, kadınlara yardım için futbol oynayacak bir kadro kurmayı önerdi. Kurulan takım şirketin adını aldı ve Dick, Kerr's Ladies FC olarak anıldı. Bu takım, 1917 ve 1965 yılları arasında 828 maç yaptı. İlk birkaç yıl içinde on binlerce sterlin toplayan takım övgü aldı.[15][9] Bu rakam 2010'larda on milyonlara ulaştı.[16] 1920 Noel gününden bir gün sonra Preston takımı olan Dick, Kerr's Ladies, Goodison Park, Liverpool'da yaptığı maçta stad 53.000 kişilik bir kalabalığı cezbetti. Ayrıca kalabalıktan dolayı 10.000-15.000 kişinin geri döndüğü de rapor edildi.[17][18][19][20]

Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra kadınların uluslararası bir turnuva fikri ortaya çıktı. 1920 yılında Alfred Frankland, bir Fransız spor idaresi organı tarafından İngiltere'deki Preston, Stockport, Manchester ve Londra'da Dick, Kerr's Ladies ile oynamak üzere planlanan bir turnuva için kadın takımı kurdu. On binlerce kalabalıkta kadınlar arasında ilk kez uluslararası maçlar oynandı. İngiliz takımları iki galibiyet alırken, Fransız takımları bir galibiyet aldı. Bir maç da berabere sonuçlandı. Dick, Kerr's takımı kazandığı ünle Fransa'ya davet edildi.[9] Fransa'da yenilmeyen takım, sokakları kapsayan tezahüratlar aldı ve erkek takımları kadar destek alarak evine döndü.[21]

Yasaklanması, reddedilmesi ve yeniden ortaya çıkmasıDüzenle

1921 yılında savaşlar arttıkça futbolda kadınların varlığı konusunda endişeler tekrar ortaya çıkmaya başladı. Söylentilere göre tüm yardım paraları hedefine ulaşamamamıştı.[10] Ancak çoğunlukla kalabalığın kıskançlığı ve kadın futboluna olan ilginin erkek takımlarınınkini aşmasının ve cinsiyet özgürlüğü kampanyalarının yeniden şiddetlenmesinin korkusuyla Futbol Birliği tüm kadın takımlarını futboldan men etti.[16][22][23][24] Dick, Kerr's gibi birkaç takım kendilerine alternatif bir yer bulsa da çoğu takım dağıldı ve azalan kadın futbolu seyircilerinin sayısı daha da düştü.[9][10]

Bu kararla birkaç onyıl boyunca kadın futbolu tamamen yok oldu. İngiltere'nin 1966 Dünya Kupası zaferinden sonra futbola ilginin artmasıyla Kadınlar Futbol Birliği kuruldu.[25] İki yıl sonra UEFA'dan gelen bir emirle kadın takımlarının futbol oynama hakları üzerindeki kısıtlamalar kaldırıldı.[26] Aynı yıl İngiltere'de kadınlar için ilk ulusal kupa turnuvası olan Mitre Challenge Trophy düzenlendi. Bu turnuva daha sonra FA Women's Cup adını aldı.[27] Ancak WFA'in FA'ye üye olabilmesi on iki yıl sürdü.[9]

DirilişiDüzenle

Kadın futbolu yavaş yavaş büyürken FA, sonunda 1993 yılında tüm kadın futbolunun doğrudan kontrolünü ele aldı.[25] WFA'in düzenlemiş olduğu Women's National League, erkeklerin en yüksek lig düzeyi olan ligden ilham alarak 1992 yılında Women's Premier League adını almıştı. Çoğu profesyonel kulüp, bir kadın takımı oluşturmaya başladı ve spor yavaş yavaş büyüdükten sonra 2008 yılında kadınların en üst düzey yeni ligi Women's Super League duyuruldu. On altı başvurudan en iyi sekiz takım seçildikten sonra,[28] birbirleriyle daha fazla maç yapıp para çekmek için küme düşmeme kararı alındı. WSL'nin kuruluşu sorunsuz olsa da 2007 küresel durgunluğu takiben Mart 2011'e kadar ertelendi.[28] 2011'de başlayan WSL istenen başarıya ulaştı ve 2014 yılında 20 takımın olduğu iki bölümlük bir lig oldu.[29]

Günümüzde FA, en üst kadın turnuvalarını doğrudan yönetmektedir. Kadın liglerinin ulusal kupası FA Women's Cup,ardından en yüksek ulusal ligi FA WSL (Women's Super League) oldu. 2011 yılında WSL kurulmadan önce en yüksek lig olan FA Women's Premier League National Division, ikinci seviyeye çekildi ve şu anda piramidin üçüncü ve dördüncü seviyesinde bir futbol ligi oldu. Başlangıçta Premier League şampiyonu, Avrupa'da izin verilen tek İngiliz temsilcisiydi. 2009-10 sezonunda UEFA Kadınlar Kupası, UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi olarak yeniden düzenlendikten sonra İngiltere iki Şampiyonlar Ligi boyunca boyunca turnuvadaki sekiz ülkeden biri oldu. Yeni Şampiyonlar Ligi'nin ilk iki sezonunda İngiltere'nin Premier League şampiyonu ve FA Women's Cup kazananı turnuvaya katıldı. 2011-12 sezonunda, 2010-11 FA Women's Cup finalistleri Şampiyonlar Ligi'ne katılma hakkı kazandı. 2012-13 Şampiyonlar Ligi itibarıyla WSL ve FA Women's Cup şampiyonları olmak üzere iki takım turnuvaya gönderilecekti. Ancak FA, bunun yerine WSL'yi üst sırada bitiren iki takımı turnuvaya gönderdi. Ayrıca kadın futbolu iki önemli ikincil kupaya sahip oldu. Lig sezonundan sonra WSL takımlarının katıldığı FA WSL Cup düzenlenirken; Premier League ve yerel alt liglerde yer alan takımlar için Premier League Cup düzenlenmeye başladı.

WSL, sezonun yaz mevsimlerinde yapılırken Premier League, kışın gerçekleştiriliyordu. 2017 yılında kısaltılan bir ilkbahar sezonunun ardından 2017 sonbaharında Premier League gerçekleştirildi.

Kadın futbolunun piramidi 2014 yılında önemli ölçüde yeniden düzenlendi. WSL, WSL 2 adıyla yeni bir ikinci lig ekledi ve ilk WSL, WSL 1 adını aldı. Premier League'in yerel kuzey ve güney ligleri piramidin üçüncü seviyesinde yer alırken Combination Women's Football Leagues, dördüncü seviye oldu. 2015 yılında başka değişikleri yapıldı. FA, WSL'in iki liginin de 2016 yılında birer takım genişleyeceğini açıkladı ve 2017 yılında WSL 2'ye bir takım daha ekledi. Böylelikle ilk defa Premier League takımlarının WSL 2'ye yükselme hakkı oldu.

2012 Yaz Olimpiyatları'ndan beri kadın futbolunun gösterdiği yükselişle Women's FA Cup, ilk sponsorluk anlaşmasını SSE ile yaptı. Ancak sponsorluğa rağmen 2015 yılında Notts County, turnuvayı kazansa da cebinden 8.600 £ çıktığını açıkladı.[30] Aynı yıl erkeklerin FA Cup galibi 1,8 milyon £ kazanırken, erkek takımlarının ilk turdan kazandığı para kadın takımlarının galibiyetten kazandığı parayı geride bıraktı.[31]

Lig sistemiDüzenle

İngiltere'deki kadın futbolunda ulusal lig sistemi şu anda FA tarafından yönetilmektedir ve WSL en üst lig konumundadır. İlk üç sezonda (2011-2013) WSL, rugby ligi olan Super League'dekinin benzeri şekilde kümse yükselme ve düşme kuralı koymamıştır. WSL'den önce piramidin en üst ligi FA Women's Premier League olmuştur.[32] Takımlar ayrıca Continental Cup'ta da yarışmaktadır.[33]

The Premier League, iki üst lige ayrılırken ligler ayrı ayrı ikişer lige doğru düşmektedir. En üst iki ligeki takımlar Premier League Cup'a katılmaktadır.

Premier League'in altında sekiz yerel lig yer almaktadır. Yerel ligler kontluk düzeyinde liglere ayrılmıştır.[34]

Erkekler futbolunda da olduğu gibi Galli kadın futbol kulüpleri de İngiliz piramidinde yer almıştır. En bilinen kulüpleri Cardiff City ve şu anda feshedilmiş olan Barry Town'dır. İki takım da Women's Premiership'te mücvadele etmiştir.

WSL'in hayata geçirilmesiyle, son dört yılda lig sistemi böyle değişti:

Seviye 2009-10'a kadar 2011
WSL'nin kuruluşu
2014 WSL 2'nin kuruluşu
WPL National Division'ın feshi (2013-14)
WPL'nin yeniden yapılandırılması (2014-15)
1 WPL National WSL WSL 1
2 WPL North&South WPL National WSL 2
3 Combination WPL N&S WPL N&S
4 Regional Combination WPL Division 1
5 Regional Div. 1 Regional Regional

PiramitDüzenle

Seviye

Kademe

Lig(ler)

1 S1 FA WSL 1
(10 kulüp)
2 S2 FA WSL 2
(10 kulüp)
3 W1 FA Women's Premier League Northern Division (WPL)
(12 kulüp)
FA Women's Premier League Southern Division
(12 kulüp)
4 W2 WPL Northern Division 1
(12 kulüp)
WPL Midlands Division 1
(12 kulüp)
WPL South West Division 1
(12 kulüp)
WPL South East Division 1
(12 kulüp)
5 W3 North West Women's Regional Football League Premier Div North East Regional Women's Football League Premier Div West Midlands Regional Women's Football League Premier Div East Midlands Regional Women's Football League Premier Div Southern Region Women's Football League Premier Division South West Regional Women's Football League Premier Div Eastern Region Women's Football League Premier Division London and South East Women's Regional Football League Premier Div
6 W4

Feeding to North West Women's Regional Football League Premier Division:
North West Women's Regional Football League Div 1 (North)
North West Women's Regional Football League Div 1 (South)
Feeding to North East Regional Women's Football League Premier Division:
North East Regional Women's Football League Div 1 (North)
North East Regional Women's Football League Div 1 (South)
Feeding to West Midlands Regional Women's Football League Premier Division:
West Midlands Regional Women's Football League Div 1 (North)
West Midlands Regional Women's Football League Div 1 (South)
Feeding to East Midlands Regional Women's Football League Premier Division:
East Midlands Regional Women's Football League Div 1 (North)
East Midlands Regional Women's Football League Div 1 (South)

Feeding to Southern Region Women's Football League Premier Division:
Southern Region Women's Football League Division 1 (North)
Southern Region Women's Football League Division 1 (South)
Feeding to South West Regional Women's Football League Premier Division:
South West Regional Women's Football League Div 1 (East)
South West Regional Women's Football League Div 1 (West)
Feeding to Eastern Region Women's Football League Premier Division:
Eastern Region Women's Football League Division 1 (North)
Eastern Region Women's Football League Division 1 (South)
Feeding to London and South East Women's Regional Football League Premier Division:
South East Counties Womens Football League Premier Div
Greater London Women's Football League Premier Div

7 W5

Feeding to North West Women's Regional Football League League Div 1:
Cheshire W&YFL Div 1
Cumbria WL
Greater Manchester WFL Div 1
Lancashire FA WCL Div 1
Liverpool County FA WL
Feeding to North East Women's Regional Football League League Div 1:
Durham County FA WL 1
East Riding County WFL
North Riding WFL
Northumberland County WL
Sheffield & Hallamshire WCFL Div 1
West Riding County WFL Premier Div
Feeding to West Midlands Regional Women's Football League Div 1:
Birmingham County WL Premier Div
Midwest Counties Female FL
Staffs County WL Div 1
Feeding to East Midlands Regional Women's Football League Div 1:
Derbyshire Ladies League Div 1
Leicestershire WSL
Lincolnshire County WL
Northamptonshire WFL
Nottinghamshire Ladies FL

Feeding to Southern Region Women's Football League Division 1:
Hampshire County WFL Div 1
Thames Valley Counties WFL Div 1
Feeding to South West Regional Women's Football League Div 1:
Cornwall WFL
Devon WFL Premier Div
Dorset WL
Gloucestershire County WFL Div 1
Somerset County WFL Div 1
Wiltshire County WFL
Feeding to Eastern Region Women's Football League Division 1:
Bedfordshire and Hertfordshire County WFL Div 1
Cambridgeshire WCFL Premiership
Essex County WL Premier Div
Norfolk WFL Div 1
Suffolk WFL
Feeding to South East Counties Women's Football League Premier Div:
South East Counties Womens Football League Div 1 (East)
South East Counties Womens Football League Div 1 (West)
Kent County Div 1
Feeding to Greater London Women's Football League Premier Div:
Greater London WFL Div 1

8 W5

Feeding to Cheshire Women's Football League Div 1:
Cheshire W&YFL Div 2
Feeding to Greater Manchester Women's Football League Div 1:
Greater Manchester WFL Div 2
Feeding to Lancashire WFL Div 1:
Lancashire FA WCL Div 2
Feeding to Durham WFL Div 1:
Durham County FA Women's Development Div
Feeding to Sheffield & Hallamshire WCFL Div 1:
Sheffield & Hallamshire WCFL Div 2
Feeding to West Riding WFL Premier Div:
West Riding County WFL Div 1
Feeding to Birmingham WFL Premier Div:
Birmingham County WL Div 1
Feeding to Staffs County WL Div 1:
Staffs County WL Div 2
Feeding to Derbyshire Ladies League Div 1:
Derbyshire Ladies League Div 2

Feeding to Hampshire WFL Div 1:
Hampshire County WFL Div 2
Feeding to Thames Valley WFL Div 1:
Thames Valley Counties WFL Div 2 (North)
Thames Valley Counties WFL Div 2 (South)
Feeding to Devon WFL Premier Div:
Devon WFL Div 1
Feeding to Gloucestershire WFL Div 1:
Gloucestershire County WFL Div 2
Feeding to Somerset WFL Div 1:
Somerset County WFL Div 2
Feeding to Bedfordshire and Hertfordshire County WFL Div 1:
Bedfordshire and Hertfordshire County WFL Div 2
Feeding to Cambridgeshire WCFL Premiership:
Cambridgeshire WCFL Championship North
Cambridgeshire WCFL Championship South
Feeding to Essex County WL Premier Div:
Essex County WL Div 1
Feeding to Norfolk WFL Div 1:
Norfolk WFL Div 2
Feeding to South East Counties Women's Football League Div 1:
Sussex County WFL
Feeding to Kent County Div 1:
Kent County Div 2
Feeding to Greater London WFL Div 1:
Greater London WFL Div 2 (North)
Greater London WFL Div 2 (South)

9 W5

Feeding to Sheffield & Hallamshire WCFL Div 2:
Sheffield & Hallamshire WCFL Div 3
Feeding to West Riding WFL Div 1:
West Riding WFL Div 2
Feeding to Hampshire WFL Div 2:
Hampshire County WFL Div 3
Feeding to Bedfordshire and Hertfordshire County WFL Div 2:
Bedfordshire and Hertfordshire County WFL Div 3
Feeding to Norfolk WFL Div 2:
Norfolk WFL Div 3
Feeding to Greater London WFL Div 2:
Greater London WFL Div 3 (North)
Greater London WFL Div 3 (South)
Surrey County WFL

10 W5

Feeding to West Riding WFL Div 2:
West Riding WFL Div 3

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "The Laws: From 1863 to the Present Day". FIFA. Aralık 2012. 29 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2014. 
  2. ^ Email Us (28 Temmuz 2012). "'Football is quite unsuitable for females' - The Irish Times - Sat, Jul 28, 2012". The Irish Times. 10 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2012. 
  3. ^ "BBC SPORT | WOMENS EURO 2001 | Girls plea to be taken seriously". BBC News. 21 Haziran 2001. 31 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2012. 
  4. ^ "Birmingham - Sport - Women's football popularity on the rise". BBC. 7 Mayıs 2007. 28 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2012. 
  5. ^ "A DIALOGUE BETWEENE TWO SHEPHERDS". luminarium.org. Temmuz 2006. 6 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2014. 
  6. ^ "Get up close and personal with the world's oldest football". BBC. 19 Mayıs 2012. 4 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2014. 
  7. ^ a b "England v Scotland - 1881". Donmouth. Aralık 2011. 5 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2022. 
  8. ^ a b "The strange birth of women's football". The Football Pink. 24 Ekim 2018. 25 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2022. 
  9. ^ a b c d e f g h "Women and Football". Spartacus Educational. 21 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2014. 
  10. ^ a b c d "Lifting the lid on the hidden history of women's football". De Montfort University. 12 Nisan 2013. 14 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2014. 
  11. ^ "The Lady Footballers: Struggling to Play in Victorian Britain". James Lee. Routledge. 2007. 18 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2014. 
  12. ^ "The British Ladies' Football Club". Donmouth. 2015. 23 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2022. 
  13. ^ "Munition Girls' Football in Cumbria 1917-1919". Donmouth. 2006. 17 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2022. 
  14. ^ "The Great War's hidden stories reveal heroism and tragedy in equal measure". The Conversation. 6 Şubat 2018. 6 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2022. 
  15. ^ "The Dick, Kerr Ladies' FC". Donmouth. 2008. 13 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2022. 
  16. ^ a b "Trail-blazers who pioneered women's football". BBC. 3 Haziran 2005. 14 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2014. 
  17. ^ "Women's soccer kicks up in England - espnW". Espn.go.com. 24 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2012. 
  18. ^ Buckley, Will (9 Eylül 2009). "The forgotten story of ... the Dick, Kerr's Ladies football team | Will Buckley | Football | guardian.co.uk". Londra: Guardian. 4 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2012. 
  19. ^ "The ladies football team so good the men at the FA banned them". Londra: The Sun. 7 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2012. 
  20. ^ Holden, Kit (27 Şubat 1997). "When Ladies of Preston ruled the world - Sport". Londra: The Independent. 16 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2012. 
  21. ^ "Women's Football History". womenssoccerscene.co.uk. 11 Mart 2014. 17 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2014. 
  22. ^ "The ladies football team so good the men at the FA banned them". sunlightfoundation.com (transcribed from a work by The Sun). 3 Eylül 2010. 7 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2014. 
  23. ^ Brennan, Patrick. "Women's Football". 26 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Eylül 2014. 
  24. ^ "The rebirth of women's football: more than a century on, it's a game worth watching". New Statesman. 17 Ekim 2014. 17 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2014. 
  25. ^ a b "History of Women's Football". Women's Sport and Fitness Foundation. 18 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2014. 
  26. ^ "Women's Football" (PDF). Londra: Department for Culture, Media and Sport. 18 Temmuz 2006. 26 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 10 Ağustos 2011. 
  27. ^ "Women's FA Cup: The history". BBC Sport. 1 Mayıs 2003. 15 Temmuz 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2011. 
  28. ^ a b Tony Leighton (6 Nisan 2009). "Anger at delay of women's summer Super League". The Guardian. 25 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2010. 
  29. ^ "FA WSL 2014: Applications". thefa.com. 13 Mart 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2013. 
  30. ^ "BBC article on the sponsorship situation". 10 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2017. 
  31. ^ "Prize money list on the FA website". 6 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2017. 
  32. ^ "Women's soccer kicks up in England". espn.go.com. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ocak 2014. 
  33. ^ Tony Leighton (30 Ocak 2011). "Trip to Norway is a real eye-opener for Lincoln Ladies' Rod Wilson | Football". Londra: The Guardian. 15 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2012. 
  34. ^ History of the South West Combination 29 Eylül 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. from southwestcombination.co.uk. Erişim tarihi: 20 Kasım 2006.

Dış bağlantılarDüzenle