"Galata Kulesi" sayfasının sürümleri arasındaki fark

 
1875 yılında meydana gelen bir fırtınada çatısının devrilmesinin ardından en üst katın üzerine, her birinde birer odanın olduğu iki katlı ahşap bir kısım inşa edildi. Kalenin tepesi, hem 1874'te şehirde kurulan itfaiye teşkilâtının hizmetinde yangın haber merkezi hem de [[Osmanlı donanması|deniz kuvvetleri]] tarafından bir haberleşme merkezi olarak kullanılmaya başlandı.{{kdş|Eyice|1995|s=316}}<ref name="Anadol"/><ref name="Anadol-3"/>{{kdş|Koçu|1971|s=5907}} [[Viyana]]'da düzenlenen 1913 Uluslararası Saat Kongresi'nde alınan karar doğrultusunda [[Londra]]'dan, 1000 lira masrafı olan ve bunun 990 lirası [[Bahriye Nezâreti]] tarafından karşılanan bir [[vakit küresi]]nin getirilmesine karar verildi.<ref>{{dergi kaynağı |başlık=Galata Kulesi'ndeki saatleri ayarlama küresi |ilk=Doğan |son=Gündüz |dergi=[[Toplumsal Tarih]] |ay=Haziran |yıl=2004 |sayı=126 |sayfalar=28-29}}</ref> Bu kürenin Galata Kulesi'nin tepesine yerleştirilmesi düşünülse de, bu karar değiştirilerek küre, [[İngiliz Bahriye Hastanesi]]'ne yerleştirildi ve Mayıs 1915'te etkinleştirildi.<ref name="saat">{{kitap kaynağı |bölüm=Osmanlı Türkiyesinde "alaturka saat"ten "alafranga saat"e geçis |ad1=Ekmeleddin |soyadı1=İhsanoğlu |yazarbağı1=Ekmeleddin İhsanoğlu |ad2=Feza |soyadı2=Günergun |yazarbağı2=Feza Günergun |başlık=X Ulusal Astronomi Kongresi, 2–6 Eylül 1996 |yayımcı=İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimler Bölümü |yıl=1996 |sayfalar=334-341}}</ref> [[İstanbul'un İşgali]] esnasında kule, [[Birleşik Krallık|Britanyalı]] işgal kuvvetlerinin konuşlandığı yerler arasındaydı.<ref>{{gazete kaynağı |başlık=Galata kulesi |ilk=Halûk Y. |son=Şehsüvaroğlu |dergi=Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu Belleteni |sayfalar=6-7 |ay=Şubat |yıl=1955 |sayı=157}}</ref><ref>{{kitap kaynağı |başlık=İşgal Altında İstanbul |ilk=Bilge |son=Criss |sayfa=114 |yayımcı=[[İletişim Yayınları]] |yıl=1993 |isbn=9754703221}}</ref>
 
Bu dönemde, ''[[Servet-i Fünûn]]''{{'}}un 11 Şubat 1909 tarihli sayısında [[Aram Tahtacıyan]]'a ait, vakit küresinin eklenmesi sonrasında Galata Kulesi için oluşturulan ve Kasım 1908'de maketiyle birlikte [[Osmanlı hükûmeti|Başvekâlet]]'e sunulan bir tasarım önerisi yayımlanmıştı. Projeye göre 1875'teki çalışmalar sonrasında kulenin tepesine eklenen ahşap iki kat yıkılarak bunun yerine küre şeklinde ve 40 m yüksekliğinde, demir konstrüksiyon bir parça ilave edilmekteydi. Asma bahçeler, teraslar ve localardan oluşan 7-8 katlık bu kısmın içerisinde tiyatro, restoran ve ziyaret edilebilecek birtakım işletmeler yer almaktaydı. En üst kısma ise bir gözlemevi, şehirdeki yangınları gözleme amacıyla telefon ve telgraf merkezi, bir vakit küresi, aydınlatma amaçlı dört projektör ve ziyaretçilerin şehri izleyebilecekleri dürbünler konulması öngörülmüştü. Bu kısma ulaşım, kulenin dışına eklenecek iki asansörle sağlanacaktı. Yenileme masrafları karşılığında kule işletmesinin 30 yıl boyunca kendisine bırakılmasını öngören Tahtacıyan, bu gelirlerin %20'sini ise devlete bırakmayı taahhüt etmekteydi. [[Sadrazam|Sadaret]]'in 18 Nisan 1909 tarihli kararında, "şimdikinden daha zarif olacağı" belirtilerek projenin önü açılırken Eylül 1909'da [[Meclis-i Vükelâ]]'da, Ocak 1910'da ise [[Maârif-i Umûmiye Nezâreti|Maârif Nezâretinde]] çeşitli komisyon raporları da dikkate alınarak yeniden gündeme alınan proje, en sonunda Nezâret tarafından reddedildi.<ref>{{kitap kaynağı |başlık=Osmanlı'nın Çılgın Projeleri |ilk=Turan |son=Şahin |yayımcı=Yitik Hazine Yayınları |yıl=2012 |isbn=9789944766388}}</ref><ref>{{dergi kaynağı |başlık=غلطا قوله سي |dergi=[[Servet-i Fünûn]] |ilk=Aram |son=Tahtacıyan |yazarlink=Aram Tahtacıyan |sayfalar=213-214|tarih=11 Şubat 1909 |sayı=924 |cilt=36 |dil=ota}}</ref>
 
<gallery mode=packed heights=180px>
Dosya:Galata Tower.jpg|[[Pascal Sébah]]'ın 1875 civarında çektiği Galata Kulesi fotoğrafı
Dosya:Bild från familjen von Hallwyls resa genom Mindre Asien och Turkiet 27 April - 20 Juni 1901 - Hallwylska museet - 103187.tif|Kulenin 1901 tarihli bir fotoğrafı
Dosya:Galata Tower project by Tahtacıyan.png|[[Aram Tahtacıyan]]'ın tasarımı
Dosya:GalataÇanı.jpg|[[İstanbul Arkeoloji Müzeleri|İstanbul Arkeoloji Müzesi]]'nde sergilenen ve Galata Kulesi'nden getirildiği kayıtlı olan çan
</gallery>