"Hidiv" sayfasının sürümleri arasındaki fark

→‎top: düzeltme AWB ile
k (→‎top: imla, değiştirildi: hükümeti → hükûmeti)
(→‎top: düzeltme AWB ile)
'''Hidiv''', ([[Farsça]]: '''خِدِيوْ''' ''ḫidīv'', büyük vezir) [[Kavalalılar]]a mensup [[Mısır]] [[vali]]lerine babadan oğula geçmek üzere [[1867]]'de verilen [[resmi]] [[unvan]].
 
Hidiv; [[Arapça]]'da büyük vezir, baş vezir, hakim demektir. Önceleri yazışmalarda sadrazamlar için ''büyük vezir'' anlamında kullanılan hidiv unvanı, [[8 Haziran]] [[1866]]'da, bir ''irade-i seniyeyle'' (padişah izni) Mısır valisi [[İsmail Paşa]]'ya ''sadaret payesi''yle birlikte verildi. Mısır valileri, sadaret pâyesini haiz oldukları için, bu unvan verilmişti. Sadrazamlar hakkında ''hidiv-i efham'' kullanıldığı gibi, Mısır valilerine ''Hidiv-i Mısır'' da denilirdi.
 
Mısır valileri, 8 Haziran 1867'de İsmail Paşa'nın Sultan [[Abdülaziz]] Han'dan aldığı [[ferman]]a dayanarak, 1914'e kadar bu unvanı taşıdılar. Mısır hidivleri; İsmail Paşa ile oğlu Tevfik Paşa ve torunu İkinci Abbas Hilmi Paşa olmak üzere üç kişidir. 19 Aralık 1914'te, hidivlik son buldu. Hidivin Osmanlı protokolündeki yeri, [[sadrazam]] ve [[şeyhülislâm]] ile eşit olmakla beraber, bu ikisinden sonra idi.
 
[[İsmail Paşa]] ilk Mısır hidivi olurken, Mısır valiliğine de ''Hıdiviyet-i Mısır'' dendi. [[İsmail Paşa]]'nın oğlu [[Tevfik Paşa]] (hd [[1879]]-[[1892]]) ile [[Abbas Hilmi Paşa]] da (hd [[1892]]-[[1914]]) [[II. Abdülhamid]]'in fermanlarıyla hidiv unvanını kullandılar. [[Birleşik Krallık|İngilizlerin]] [[1914]]'te [[Mısır]]'ı işgal etmesinden sonra yerine amcası [[Hüseyin Kamil]] geçirildi ve hidiv yerine [[sultan]] unvanı kullanılmaya başladı. Bununla birlikte [[Osmanlı İmparatorluğu|Osmanlı]] hükûmeti [[Abbas Hilmi Paşa]]'yı [[1920]]'ye değin hidiv olarak tanıdı. [[24 Temmuz]] [[1923]]'te imzalanan [[Lozan Antlaşması]]'yla [[Abbas Hilmi Paşa]]'nın hidivliği resmen sona erdi.
 
{{Soyluluk-taslak}}
1.179.781

değişiklik