"John Brown (lider)" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzeltme AWB ile
(→‎top: düzeltme AWB ile)
(düzeltme AWB ile)
| kaybolma_yeri =
| kaybolma_durumu =
| ölüm_tarihi = <!-- {{Ölüm tarihi ve yaşı|1859|12|2|1800|5|9}} --> [[2 Aralık]] [[1859]] (59 yaşında)
| ölüm_yeri = Charlestown, [[Virginia]], [[Amerika Birleşik Devletleri|ABD]]
| ölüm_sebebi = İdam
| dipnotlar =
}}
'''John Brown''' (d. 9 Mayıs [[1800]]; [[Torrington, Connecticut|Torrington]], [[Connecticut]] - ö. [[2 Aralık]] [[1859]]; [[Charlestown]], [[Virginia]]) [[Amerikalılar|Amerikalı]] kölecilik karşıtı, isyancı.
 
Brown [[1834]]'ten itibaren kölecilikle mücadeleye girişti. [[1839]]’da [[New York (eyalet)|New York]]'ta [[North Elba, New York|North Elba]]'da köleliğe karşı olan [[Gerrit Smith]]'in bağışladığı topraklara yerleşti. [[1845]]'te yerleşime yeni açılan [[Kansas]] eyaletindeki toprakların nasıl paylaşılacağı sorunu nedeniyle, çiftçilerle tarım işletmecileri arasında çıkan çatışmalar, John Brown’un buraya gelerek ayaklanma girişimlerini başlatmasının tetikleyicisi oldu. [[1855]]'te altı oğlu ve bir damadıyla birlikte kölecilik karşıtı gerilla hareketine başladı. İlk eylemi [[24 Mayıs|24]]-25 Mayıs [[1856]]'da beş kölelik yanlısını yakalayarak, Kansas'ta beş kölecilik karşıtının öldürülmesine yanıt olarak öldürmesiydi. Kendisine ün kazandıran eylemiyse [[1858]]'de 21 kişiyle [[Batı Virginia]]'da [[Harpers Ferry]] şehrine yaptığı baskındı. Amacı kentte bulunan ordu cephaneliğini ele geçirerek bir köle ayaklanması başlatmak ve böylece bütün güneyi kurtarmaktı. Ancak yeterince ön hazırlık yapılmadığından plan başarısız oldu. 10 yandaşını ve iki oğlunu kaybetti. Brown, [[Robert E. Lee]]'nin yönettiği köleci federal ordu tarafından yaralı olarak yakalandı. Brown iki ay sonra [[2 Aralık]] [[1859]]'da köle ayaklanması hazırlamak ve vatana ihanet suçlarından asılarak idam edildi.
 
{{Amerikan İç Savaşı}}
761.248

değişiklik