"Hilâfet" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzeltme AWB ile
(düzeltme AWB ile)
(düzeltme AWB ile)
 
=== Hilafet'in oluşması ve Dört Halife devri ===
İslam öncesi Arap toplumundaki sosyal ve siyasal örgütleniş kabileler düzeyindeydi. Bu düzensiz yapı, İslam öncesi Arap toplumundaki kaos ve güvensizlik ortamının sebebiydi. Birbiri ile sürekli savaşan kabilelerden kurulu toplum her türlü gelişmeden ve ilerlemeden uzaktı.{{factKaynak belirt}}
 
İslam, başlangıcından beri bu kabile düzenine ve kabile değerlerine karşı mücadele etmiştir. Arap toplumu, onun ölümünden sonra, dağılıp kabile düzenine geri dönme tehlikesi ile karşı karşıya kaldı. Bu çözülmeyi önlemenin tek yolu, Muhammed'in ardılını seçerek iç çatışmaların önüne geçilmesi ve bütünlüğün sağlanmasıydı.{{factKaynak belirt}}
 
İlk halife seçilen [[Ebu Bekir]], İslam'a göre "sahte peygamber" addedilen kimselerle mücadele ederek içeride birliği sağlamış ve Arapların eski düzene geri dönmesinin önüne geçmiştir. Ayrıca, daha önce kabileler arası savaşlarda harcanan ve Arap toplumuna zarar veren enerjiyi, dışarıya yani [[Bizans İmparatorluğu|Bizans]] ve [[Sasani]] üzerine çevirerek [[İslam]] toplumunun fetih ve cihat amacında birleşmesini sağlamıştır.
Abbasiler döneminde orduyu oluşturan Türkler devlet yönetiminde etkili oldular ve uzun vadede halifenin siyasi otoritesinin çöküşünü hazırladılar. [[10. yüzyıl]]a gelindiğinde Abbasi halifesi, Irak dışındaki topraklarda yönetimi, çoğu Türk kökenli yerel komutanlara ve valilere kaptırmıştı. 945'te Şii Büveyhioğulları'nın Bağdat'ı ele geçirmesi, halifelik makamının siyâsî otoritesinin sonunu getirdi. Bu tarihten sonra halife sadece ruhani önder olarak devam etti. Halife'nin tek siyâsî gücü, ''menşur'' vererek Müslüman liderlerin hükümdarlığını onaylamaktı.
 
[[Moğollar]]'ın [[1258]] yılında [[Bağdat]]'ı alması, halifenin [[Mısır]]'a, [[Memluk]] himayesine kaçmasına yol açtı. Aslında, [[Moğollar|Moğol]] Hanı [[Hulagu]]'nun tek yaptığı, çoktan işlevini yitirmiş bir kurumu ortadan kaldırmak oldu. {{factKaynak belirt}}
 
=== Memluk Himayesi Dönemi ===
=== Osmanlı Himayesi Dönemi ===
{{Ayrıca bakınız|Halifeler listesi}}
[[Osmanlı İmparatorluğu|Osmanlı]] Padişahı [[Yavuz Sultan Selim]]'in 16. yüzyıl başında [[Mısır]]ı alıp [[Memluklar]]a son vermesiyle son [[Abbâsîler|Abbasi]] Halifesi [[3. Mütevekkil]] [[Osmanlı İmparatorluğu|Osmanlı]]'nın başkenti [[İstanbul]] şehrine gelmiştir. O dönemde [[Safevi]]lerle yapılan mezhep mücadelesinde Osmanlı'ya güç kazandırmak için halifeliği de Osmanlı'ya kazandırmak isteyen Yavuz Sultan Selim, son Abbasi Halifesini himayesi altına almıştır. Osmanlı İmparatorluğu son Abbasi halifesinin ölümünden sonra Abbasi hanedanından yeni bir halife çıkmasını engellemiş ve halifeliğin kendisine geçmesini sağlamıştır. Batılı kaynaklar özellikle 19. yüzyılda [[II. Abdülhamid]] dönemindeki Osmanlı dış politikasının meşruluğunu zedelemek için Osmanlı'nın hilafet makamına sahip olmadığından bahsetmişlerse de bu durum tamamen dönemin koşullarından dolayı ortaya atılmış bir yanıltmadır. Ayrıca Osmanlı padişahlarının sahip oldukları halifelik makamından 19. yüzyıla kadar yararlanmamalarının sebebi, halifeliğin kendilerinde olmaması değil, [[padişah]]lık makamını daha önemli görmeleridir. {{factKaynak belirt}}
 
== Hilafetin Kaldırılması ==
1.041.752

değişiklik