Yalçın Tura

Yalçın Tura, (d. 23 Mart 1934, İstanbul), asıl ismi İsmail Yalçın Kaya olan Türk besteci.[1] Çağdaş Türk müziğinin en önemli bestecilerinden biri olan Tura, bestelediği film müzikleri ile tanınmıştır. Aralarında Aşk-ı Memnû, Keşanlı Ali Destanı, Yılanların Öcü, Toprak Ana, Taşbebek, Umutsuzlar gibi Türk sinema klasiklerinin müziklerini besteledi.[2]

Yalçın Tura
Doğum 5 Ocak 1934 (1934-01-05) (88 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Meslekler Besteci ve müzikolog
Çalgılar Keman ve piyano

HayatıDüzenle

İlkokula 1941yılında İstanbul'un Beyazıt semtinde, 47. Okul’da başladı ve İstanbul'un Göztepe 5. İlkokul’da tamamladı. 1954 yılında Galatasaray Lisesi'nden, 1960 yılında İstanbul Üniversitesi'nin felsefe bölümünden mezun oldu. Küçük yaşlarından itibaren keman ve piyano çalmayı öğrendi. Seyfettin Asal'dan keman, Demirhan Altuğ ve Cemal Reşit Rey'den de müzik teorisi ve armoni dersi aldı.[3]

1955 yılından itibaren film ve sahne müzikleri besteleyen Yalçın Tura, 1976'da İstanbul Devlet Türk Müziği Konservatuvarı'nda öğretmen olarak çalışmaya başladı. 1988 yılında bu okulun müzikoloji bölümünün başkanlığına terfi etti. 1997 yılından 2001 yılına kadar da konservatuvarın müdürlüğünü yaptıktan sonra, 2001 yılında emekli oldu.[4]

1976 yılında başladığı Dimitri Kantemiroğlu'nun Kantemiroğlu Edvarı olarak bilinen Kitab-ı İlmi'l-Musıki alâ Vechi'l-Hurufat adlı çalışmasını bugünkü Türkçeye çevirerek aslıyla birlikte Batı notasıyla yayımlama girişimi, 2001 yılında Yapı Kredi Yayınları tarafından sonuçlandırıldı. Çeşitli kongre ve sempozyumlarda sunduğu bildirilerle bazı dergilerdeki yazılarını Türk Musıkisinin Mes'eleleri başlıklı kitabında bir araya getirdi. Müziğin amaçlarını şöyle özetlemiştir:

“Kişisel bir ezgi çizgisi ve onun yapısının gerektirdiği rafine bir armoni; ele alınan materyalin çeşitli yönlerinin işlendiği karmaşık bir kontrpuan; canlı ritmik yapı ve renkli orkestrasyon”

Yalçın Tura, Fransa'da Société des Auteurs, Compositeurs et Éditeurs de Musique SACEM (Türkçe: Besteciler ve Müzik Yayıncıları Derneği) icra komitesi üyeliği, Türkiye Musikî Eseri Sahipleri Meslek Birliği'nde bilim kurulu başkanlığı yaptı. Türkiye Radyo Televizyon Kurumu'nda jüri ve danışma kurulu üyelikleri yaptı. Beşinci Beş Yıllık Kalkınma Planı hazırlık komitesinde de danışmanlık yaptı.

Oğlu Hasan Tura da, kemancı ve besteci olarak müzik alanında çalışmaktadır.

ÖdülleriDüzenle

BesteleriDüzenle

Opera

  • Karacaoğlan, iki perdelik opera, 2009
  • Sevmek Nedir?, üç perdelik melodram

Bale

  • Yaratılış, 1987-88

Şan ve Orkestra

  • Üç Şiir-Oflazoğlu'nun Şiirleri (mezzo-soprano, karma koro, orkestra)
  • Şeyh Galib'e Saygı (soprano, tenor, solo, koro ve orkestra için kantat), 1972-75
  • Niyaz Mısr'nin İlahileri (koro, solistler ve orkestra için kantat), 1978
  • Dies Irae (karma Koro, org ve orkestra), 1997

Orkestra

  • Dans Suiti, 1956
  • Orkestra Suiti, 1958
  • Adagio (yaylı çalgılar), 1960
  • Birinci Senfoni, 1966
  • İkinci Senfoni
  • Üçüncü Senfoni (oda orkestrası için)
  • Dördüncü Senfoni (T.C. Kültür Bakanlığı tarafından ısmarlanmıştır)
  • Beşinci Senfoni
  • Enginlerden Yücelerden (yaylı çalgılar), 1969
  • Üçüncü Süit, 1976
  • Şah Murat Süiti, 1981
  • Oda Senfonisi, 1992
  • Toccata, 1996

Solo Çalgı ve Orkestra

  • Viyolonsel Konçertosu, 1956
  • Oyun Havaları, 1959-1972-1993
  • Keman Konçertosu, 1965-1972-1993
  • Viyola Konçertosu, 1997
  • Gitar Konçertosu

Oda Müziği

  • Süit (İngiliz kornosu ve viyola), 1951
  • Surname (flüt, alto obua, keman, viyolonsel, vurmalı çalgılar), 1959
  • Caz Süiti, 1962
  • Burletta, 1963
  • Yaylı Çalgılar Kuarteti, 1968
  • Hüseyni Saz Semaisi (ney, klasik kemençe, tambur), 1972
  • Tulum Havası (üç obua), 1972
  • Keman ve Piyano için Balad, 1972
  • Duo (Arkadaşlık kitabı, iki farklı çalgı), 1977
  • Üç Vals (keman ve piyano), 1991
  • Concertino (kemençe ve beş barok çalgı)
  • Sonat (keman ve piyano için), 1998
  • Sonat (viyola ve piyano için), 2000
  • Sonat (viyolonsel ve piyano için)

Şan ve Piyano

  • Vatanım (ses ve piyano için beş parça)

Solo Çalgı

  • Beş Kısa Parça (piyano), 1952
  • Süit (ud)
  • Sonat (piyano), 1959
  • Dalgaların Oyunu (kanun veya arp), 1977

Koro

  • Koro Parçaları, 1967
  • Çocuklar ve Gençler için Müzik, 1967-69
  • Yeniden Eski Mahabbetleri Tecdid İdelüm (Nedim'in Şiirleri Üzerine Üç Parça; karma, eşliksiz koro), 1976

Film Müziği

Sahne Müziği

  • Keşanlı Ali Destanı (Haldun Taner'in oyunu), 1964
  • Eşegin Gölgesi (Haldun Taner'in oyunu), 1965
  • Nafile Dünya (Oktay Arayıcı'nın oyunu), 1971
  • Saya Gezme (çocuk operası), 1982
  • Sevmek Nedir? (melodram), 1993-94

TV Film Müziği

  • Seyahatname, 1974
  • Aşk-ı Memnu, 1975
  • Denizin Kanı, 1980
  • Dördüncü Murat, 1981
  • Saya Gezmek, 1982
  • Tohum ve Toprak, 1983
  • Küçük Ağa, 1984
  • Aliş ile Zeynep, 1985
  • Hasan ile Şirin, 1985
  • Kırık Hayatlar, 1985
  • Kuruluş, 1987-89
  • Sen de Gitme, 1996

Geleneksel Türk Müziği

  • Hüseyni Peşrevi (Düyek)
  • Mahur Peşrevi (Evsat)
  • Mahur Saz Semaisi
  • Irak Saz Semaisi

KitaplarıDüzenle

TercümeleriDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Yalçın Tura. Evin İlyasoğlu. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali Yayını. 2009. 
  2. ^ "Yalçin Tura". IMDb. 25 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2022. 
  3. ^ Ezgiselliğin Doruklarında: Yalçın TURA. Şefik Kahramankaptan. Sevda-Cenap And Müzik Vakfı. 2016. s. 312. 17 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022. 
  4. ^ "Yalçın Tura". muzik.iksv.org. 6 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2022.