USS Langley (CV-1)

Birleşik Devletler Donanması'nın ilk uçak gemisi

USS Langley (CV-1), Birleşik Devletler Donanması'nın ilk uçak gemisi ve turbo-elektrik enerjisi ile çalışan ilk gemisiydi. USS Langley, esasında USS Jupiter (AC-3) adında bir kömür gemisi idi. USS Langley, adını Amerikan havacılık öncüsü Samuel Pierpont Langley'den almıştır. Gemi, 1922-1936 arasında uçak gemisi olarak, 1936-1942 arasında ise deniz uçağı taşıma gemisi olarak hizmet vermiştir. USS Langley, II. Dünya Savaşı'na da katılmıştır. 27 Şubat 1942'de Dokuz adet Japon Bombardıman uçağının saldırısına uğramıştır. Bu saldırı sonrasında hizmet dışı kalmıştır.

USS Langley (CV-1) underway in June 1927 (520809) (cropped).jpg
Langley (Haziran 1927)
Tarihçe
ABD bayrağıBirleşik Devletler
İsmi: USS Jupiter (1912-1920)
USS Langley (1920-1942)
Adının geldiği yer veya kişi: Jüpiter
Samuel Pierpont Langley
Kızağa konulması: 18 Ekim 1911
Denize indirme: 14 Ağustos 1912
Görevlendirme: 7 Nisan 1913
Hizmetten çıkışı: 24 Mart 1920
Adının değişmesi: Langley, 21 Nisan 1920
Liste dışı: 8 Mayıs 1942
Takma ismi: Kapalı Vagon
Akıbet: Batırıldı, 27 Şubat 1942
Nişan: USS Langley (CV-1) insignia (NH 82611-KN).png
Genel karakteristik
Sınıf ve tipi: Proteus sınıfı kömür gemisi
Langley sınıfı uçak gemisi
Deplasman: 19,670 Ton (Jupiter)
12,900 Ton (Langley, standart)
14,100 Ton (Langley, tam yük)
Uzunluk: 165.2 m
Genişlik: 19,9 m
Su çekimi: 8.4 m (Jupiter)
7.3 m (Langley)
İtme gücü: General Electric turbo-elektrik motor
2 × şaft
Hız: 15.5 knot
Menzil: 3,500 deniz mili
Kişi kapasitesi: 163 subay ve er (Jupiter)
468 subay ve er (Langley)
Silah donanımı: 4 × 4 102 mm top (Jupiter)
4 × 5 127 mm top
Uçak mevcudu: Yok (Jupiter)
36 (Langley)
Havacılık imkanları: 1 × Asansör
1 × Uçak mancınığı

HizmetleriDüzenle

Kömür Gemisi (1912-1920)Düzenle

Jüpiter , 18 Ekim 1911 tarihinde törenle kızağa konuldu. Vallejo, Kaliforniya'da bulunan Mare Island Tersanesi'ndeki törene Birleşik Devletler Başkanı William Howard Taft'da katıldı. 14 Ağustos 1912 tarihinde denize indirildi ve 7 Nisan 1913'te Joseph M. Reeves komutasına verildi ve Birleşik Devletler donanmasına katıldı. Geminin sınıfı ise Proteus sınıfı idi. Bu sınıftan üç adet gemi daha üretilmişti. Bunlar;

idi. Bu üç gemide I. Dünya Savaşı esnasında aynı rota üzerinde iken bir iz bırakmadan kayboldular.

 
Jüpiter, Kömür gemisi iken (16 Ekim 1913)

Denemelerini ABD Deniz Kuvvetleri'nin turbo-elektrikle çalışan ilk gemisi olarak başarıyla tamamladıktan sonra, San Francisco, Kaliforniya'da ABD Deniz Piyadeleri'nden oluşan bir müfrezenin hizmetine verildi. 27 Nisan 1914'te Mazatlán Meksika'daki Pasifik Filosuna dahil edildi. Veracruz krizinin yaşandığı gergin günlerde ABD'nin Meksika kıyılarındaki gücü oldu. 10 Ekim'de Philadelphia'ya gidene kadar Pasifik kıyılarında hizmet etti. Panama Kanalı'ndan geçerek yeni görev yerine geldi.

Birleşik Devletler'in I. Dünya Savaşı'na girmesinden önce, Atlantik Filosu Yardımcı Bölümü'ne bağlandı. Bu görev döneminde, Atlantik Okyanusu ve Meksika Körfezi'ni gezdi. Gemi, 6 Nisan 1917'de Norfolk, Virginia'ya geldi ve Denizaşırı Deniz Ulaştırma Hizmetine atandı, Geçici olarak kömür taşımayı bıraktı ve İtilaf Devletleri'ne asker göndermeye başladı.[1] Jüpiter 23 Ocak 1919'da Norfolk'a geri döndü ve 8 Mart'ta muzaffer gazilerin ABD'ye dönüşünü hızlandırmak için Brest kentine gitti. 17 Ağustos'ta Norfolk'a ulaştıktan sonra gemi Batı Sahili'ne transfer edildi. 11 Temmuz 1919'da uçak gemisine dönüştürülmesi kararlaştırıldı. 24 Mart'ta hizmet dışı bırakıldı ve 12 Aralık'ta Virginia, Hampton Roads'a gitti.

Uçak Gemisi (1922-1936)Düzenle

 
Langley, uçak gemisine dönüştürülürken
 
USS Langley ve USS Lexington

Jüpiter, Portsmouth Norfolk Donanma Tersanesi'nde ABD'nin ilk uçak gemisine dönüştürüldü. 11 Nisan 1920'de, geminin adı Amerikan havacı Samuel Pierpont Langley'in onuruna Langley olarak değiştirildi. Yeni borda numarası ise CV-1 olarak belirlendi. 1921 baharında, I. Dünya Savaşı'nın ardından kamuoyunun silahsızlaşma isteği doğrultusunda Washington Denizcilik Antlaşması'nın 8. Maddesi ile silahsızlaşmadan muafiyeti sağlanmıştır. 20 Mart 1922'de uçak gemisi olarak tekrar hizmete girmiştir.[2]

İlk Amerikan uçak gemisi olan Langley, ABD deniz havacılığındaki çeşitli olayların sahnesi oldu. 17 Ekim 1922'de Teğmen Virgil C. Griffin, geminin güvertesinden fırlatılan ilk Vought VE-7 uçağını kullandı.[3] Bu, bir uçağın bir gemiden ilk kalkışı olmamasına ve Langley uçuş güverteli ilk gemi olmasa da bu havalanışın modern ABD Donanması için anıtsal önemi vardı.[4] Uçak gemisi çağı, donanmaya gelecekte kendi kuvvetlerinin öncüsü olacak olanı tanıtarak doğdu. Langley dokuz gün sonra Teğmen Godfrey de Courcelles Chevalier ilk inişini Aeromarine 39B uçağıyla yaptı.[3] 18 Kasım'da Komutan Whiting, bir taşıyıcının güvertesinden havalanan ilk havacı oldu.[4][5][6]

Langley'in alışılmadık bir özelliği, 51 kalibrelik topların arasındaki kıçın üzerinde bir posta güvercini yuvası olmasıydı.[1] I. Dünya Savaşı'ndan itibaren mesaj taşımacılığı için deniz uçaklarında güvercinler taşındı bu nedenle Langley'de bulundular.[1] Langley dönüştürülürken güvercinler Norfolk Deniz Tersanesi'nde eğitildi.[7] Güvercinler deneme için her seferinde birkaç kere serbest bırakıldığında gemiye geri döndüler ancak Langley Tangier Adası'nda demir atarken tüm sürü serbest bırakıldığında güvercinler güneye uçup Norfolk tersane vinçlerine tüneklediler.[7] Güvercinler bir daha hiç denize uçmadı ve eski güvercin evi icra memuru yeri oldu[1] ancak Lexington ve Saratoga'yı dönüştürmenin ilk planlarında güvercin bölmesi gene vardı.[7]

15 Ocak 1923'e gelindiğinde Langley, Karayip Denizi'nde uçak gemisi inişleri için uçuş testlerine başlamıştı. Haziran ayında, sivil ve askeri ileri gelenlerin önünde uçuş sergisinde bir gösteri yapmak için Washington DC'ye gitti.

13 Haziran'da Norfolk'a geldi, Atlantik kıyısı ve Karayipler'de eğitimini yıl sonuna kadar sürdürdü. Bu eğitimler esnasında Bar Harbor, Portland, Portsmouth, Gloucester, Boston ve New York City'de durdu. Liman ve demirlemeden sonra Langley, ilgilenen sivillerin izleyebileceği kalkış ve iniş gösterisi yapacaktı. Havacılar şehirler üzerinde uçan bazı gösteriler yapsalar da insanlar geminin kalkışlarını ve inişlerini izlemekle daha fazla ilgileniyorlardı. Gemi az rüzgarla veya hiç rüzgarsız demirlemişken uçaklar güverteden havalanma anında gerekli hıza nadiren ulaştı ancak pilotlar Vought VE-7'lerin 52 ft (16 m) boyundaki uçuş güvertesinden suya düşmeden önce gerekli uçuş hızına ulaşabileceğinden emindiler.[8] 1924'te Langley daha fazla manevra ve gösteriye katıldı ve yazları onarım ve değişiklikler için Norfolk'ta kaldı, yılın sonunda batı sahiline ve Pasifik Savaş Filosuna katılmak için 29 Kasım'da San Diego'ya gitti.[4]

1927'de Langley, Guantanamo Körfezi Deniz Üssü'nde bulundu.[9] Bundan itibaren 12 yıl boyunca Kaliforniya kıyılarında faaliyet gösterdi ve Hawaii filo birimlerini eğitme, deneme, pilot eğitim ve taktik filo sorunları ile uğraştı.[4] Langley'in bazı bölümleri, 1929'da çekilen Uçan Filo adlı sessiz filmde set olarak kullanıldı.[10]

Deniz Uçağı Taşıma Gemisi (1936-1942)Düzenle

 
Deniz Uçağı Taşıma Gemisine dönüştürülmesinin ardından Langley, 1937

25 Ekim 1936'da, yenileme ve deniz uçağı taşıma gemisi dönüştürülmesi için Kaliforniya'daki Mare Island Navy Yard tersanesine girdi. Bir uçak gemisi olarak kariyeri sona ermesine rağmen, iyi eğitimli pilotları, sonraki iki uçak gemisine, Lexington ve Saratoga'ya [4] (sırasıyla 14 Aralık ve 16 Kasım 1927'de görevlendirildi) için çok değerli olduğunu kanıtlamıştı.

Langley'in dönüşümü, 26 Şubat 1937'de tamamlandı ve 11 Nisan'da borda numarası AV-3 olarak değiştirildi. Uçak İzcilik Gücü'ne atandı ve Seattle, Sitka, Pearl Harbor ve San Diego eğitim tatbikatları yaptı. 1 Şubat-10 Temmuz 1939 tarihleri arasında Atlantik Filosu ile kısa süreliğine yola çıktı ve 24 Eylül'de Manila'daki Asya Filosu ile görev üstlenmek için hareket etti.[4]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b c d Tate 1978
  2. ^ van Deurs (1986). "The Aircraft Collier Langley". Proceedings. United States Naval Institute. Supplement (April): 24-27. 
  3. ^ a b Tate 1978, s. 66
  4. ^ a b c d e f Şablon:Cite DANFS
  5. ^ Tate 1978, s. 67
  6. ^ Though catapults had already been used for launching aircraft from ships – e.g. Henry C. Mustin in 1915 from the cruiser North Carolina
  7. ^ a b c Pride 1979
  8. ^ Pride (1986). "Pilots, Man Your Planes". Proceedings. United States Naval Institute. Supplement (April): 28-35. 
  9. ^ "U.S. Navy National Museum of Naval Aviation photo No. 2003.001.323". collections.naval.aviation.museum. 17 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2015. 
  10. ^ Naval Air: Celebrating a Century of Naval Flying. Pen and Sword. 2013. s. 67. ISBN 978-1-78159-241-0. 12 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2020.