Türkiye'deki askerî eğitim kurumları listesi

(Türkiye'deki askerî lise ve okullar listesi sayfasından yönlendirildi)

Türkiye'deki askerî eğitim kurumları, askerî eğitim ve pozitif bilim dersleri vererek Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki askeri ve harp okullarına astsubay ve subay öğrenci yetiştiren askerî eğitim kurumlarıdır. Cumhuriyet tarihinden önce ilk askeri lise 1789 yılında Padişah II. Mahmud zamanında "Harbiye-i Umumiye" adıyla temelleri atılmış 1839'da ilk lise olan Kuleli Askerî Lisesi (Kuleli Harp Okulu) açılmıştır. Selimiye Askerî Ortaokulu ve Erzincan Askerî Ortaokulu gibi Türkiye'nin farklı şehirlerinde askeri ortaokullar 27 Mayıs Darbesi'nden sonra çıkarılan kararname ile kapatıldı. 2016 yılında yaşanan 15 Temmuz Darbe Girişimi sonrası[1] çıkarılan kararname ile de askeri liseler kapatıldı, tüm askeri eğitim kurumların düzen ve eğitimleri Genelkurmay Başkanlığı'dan alınarak Milli Savunma Üniversitesi'ne bağlandı. Askeri okullarla birlikte Kara, Deniz, Hava, Jandarma, Gülhane Askeri Tıp Akademisi'de (GATA) ve Sağlık Astsubay Meslek Yüksek okulları da kapatıldı. Kapatılmasına yönelik oluşan kamuoyu baskısı sonrası "Kapatılan askeri liselerin binaları ne olacak?" sorusu üzerine dönemin Milli Savunma Bakanı Fikri Işık'ın yanıtı "Benim şahsi düşüncem Kuleli'nin de deniz ve hava lisesinin de yine eğitim yuvası olarak devam etmesi" oldu.[2] Ancak okul ve liseler açılmadı. Cumhurbaşkanı R. Tayyip Erdoğan okullara gerek olmadığını savunmuştur.[3] Türk Silahlı Kuvvetleri'nin geleceği açısından okulların yeniden açılması görüşü emekli subaylar tarafından sık sık dillendirilmektedir.[4]

Askerî ortaokullar

değiştir

Askerî liseler

değiştir
Okul Bröve Adı Kurulma ve kapatılma tarihi Şehir Hakkında
 
  Deniz Lisesi 1773-2016 Heybeliada "Hendesehane-i Bahri" ismiyle Kaptan-ı Derya Cezayirli Gazi Hasan Paşa'nın gayretleriyle İstanbul Kasımpaşa'da Darağacı denilen mevkide 18 Kasım 1776 tarihinde kurulmuştur. 1828 günümüzdeki yerine taşınmıştır.[5] Laikliğe geçişten önce kabul şartları olarak 14–16 yaş arası olmak, Kur'an'ı hatmetmiş ve yazı yazmayı öğrenmiş olmak şartları aranmıştır.[5] 15 Temmuz darbe girişimi sonrası diğer askeri okul ve liseler birlikte kapatıldı.
 
  Kuleli Askerî Lisesi 1845-2016 Çengelköy, İstanbul 15 Temmuz darbe girişimi sonrasında askeri müzeye dönüştürüldü.
 
  Işıklar Askerî Hava Lisesi 1845-2016 Yıldırım, Bursa 2008 yılında Türk Kara Kuvvetleri'nden Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na devredildi. 2016 yılında diğer askeri liselerle beraber "Hava Lisesi Komutanlığı" da kapatıldı. Lise yerleşkesi 2017 yılında Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi'ne bağlandı[6] ve Jandarma Astsubay Hazırlama Okulu'na dönüştürüldü.
 
Maltepe Askerî Lisesi 1928-2016 Güzelbahçe, İzmir 15 Temmuz darbe girişimi sonrası diğer askeri okul ve liseler birlikte kapatıldı.
  Erzincan Askerî Lisesi 1955-1965 Erzincan 1965 yılında kapatıldı.
Hava Lisesi 1957-1974 Güzelyalı, İzmir Önce Kara Kuvvetleri Komutanlığına devredildi, sonra ise kapatıldı.

Askerî okullar

değiştir

Astsubay meslek yüksekokulları

değiştir
Okul Bröve Adı Kurulma ve kapatılma tarihi Şehir Açıklamalar
 
Deniz Astsubay Meslek Yüksekokulu 1890-günümüz Altınova, Yalova Türk Deniz Kuvvetleri'ne tüm sınıflarda astsubay yetiştiren okuldur.
 
Kara Astsubay Meslek Yüksekokulu 1909-günümüz Altıeylül, Balıkesir Türk Kara Kuvvetleri'ne tüm sınıflarda astsubay yetiştiren okuldur. Müttefik ve askeri işbirliğine gidilen ülkelerden yetiştirilmek üzere yabancı askeri öğrenci kabul etmektedir.
 
Hava Astsubay Meslek Yüksekokulu 1916-günümüz Gaziemir, İzmir Türk Hava Kuvvetleri'ne teknik sınıflarda astsubay yetiştiren okuldur.
 
 
Jandarma Astsubay Meslek Yüksekokulu 2017-günümüz Işıklar, Bursa Jandarma Genel Komutanlığı'na jandarma astsubay yetiştiren okuldur. 2016 yılında yayınlanan 668 sayılı KHK ile Jandarma, Genelkurmay Başkanlığı'ndan ayrılarak İçişleri Bakanlığı'na bağlandı. Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi'ne doğrudan bağlandı.
 
Bando Astsubay Meslek Yüksekokulu 2016-günümüz Gaziemir, İzmir Türk Kara Kuvvetleri bünyesinde kurulu yüksekokul sadece müzisyen ve bando sınıflarında bando sınıfı subay ve astsubay yetiştiren okuldur.

Harp okulları

değiştir
Okul Bröve Adı Kurulma ve kapatılma tarihi Şehir Açıklamalar
 
 
Deniz Harp Okulu 1773-günümüz Tuzla, İstanbul Türk Deniz Kuvvetleri'ne tüm sınıflarda subay yetiştiren okuldur.
 
 
Kara Harp Okulu 1834-günümüz Çankaya, Ankara Türk Kara Kuvvetleri'ne tüm sınıflarda subay yetiştiren okuldur.
 
 
Hava Harp Okulu 1951-günümüz Yeşilköy, İstanbul Türk Hava Kuvvetleri'ne tüm sınıflarda pilot subay yetiştiren okuldur.

Enstitüler

değiştir

Dipnotlar

değiştir

Kaynakça

değiştir
  1. ^ "15 Temmuz'dan sonra askeri kurumlarda neler değişti?". Aydınlık. 14 Temmuz 2018. 23 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ Pervin Kaplan. "Kapatılan askeri liselerin binaları ne olacak?". 2 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ "Erdoğan: İhtiyaç kalmadığı için askeri liseler kapatıldı". BBC Türkçe. 30 Ağustos 2018. 23 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ Sena Yaşar (16 Temmuz 2020). "Emekli subaylardan çağrı: 'Askeri liseler yeniden açılsın'". Cumhuriyet. 16 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  5. ^ a b Mustafa Şanal, Timur Demir (Nisan 2021). Heybeliada Bahriye Mektebi ve Türk Eğitim Tarihindeki Yeri. Belleten. s. 206. 19 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2021. 
  6. ^ "'Komutanlar Ocağı' Işıklar Jandarma'yla geri dönüyor". Bursa.com. 23 Aralık 2017. 23 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.