Türkçe Vikipedi

Vikipedi'nin Türkçe sürümü

Türkçe Vikipedi, Vikipedi'nin 5 Aralık 2002'de başlatılan Türkçe sürümüdür. Madde sayısına göre 26. en büyük Vikipedi sürümüdür.[1] 13 Mart 2003 tarihinde yazılan ilk madde olan Cengiz Han'dan bu yana; 5 Şubat 2023 günü saat 18.45 itibarıyla (UTC) 535.475 maddeye ulaşmıştır.

Vikipedi ikonu Türkçe Vikipedi
Türkçe Vikipedi
Wikipedia-logo-v2-tr.svg
Türkçe Vikipedi logosu
Turkish Wikipedia - September 18, 2022.png
Türkçe Vikipedi Anasayfa Görüntüsü (Eylül 2022)
URL tr.wikipedia.org
Slogan Özgür ansiklopedi
Kullanılabilir dil(ler) Türkçe
Başlama tarihi 5 Aralık 2002 (20 yıl önce) (2002-12-05)
Geçerli durum Aktif
İstatistikler
Madde sayısı 535.417
Kategori sayısı 312.840
Dosya sayısı 38.902
Değişiklik sayısı 29.125.203
Üye sayısı (Aktif) 1.466.976 (3.394)
Hizmetli sayısı 24
Vikipediler arası sırası 27

Tam olarak 1.467.185 kayıtlı kullanıcısından 3.394 kadarı aktiftir. Açıldığı günden beri 29.141.515 kez katkıda bulunulmuştur.[2]

5 Şubat 2023 günü itibarıyla Türkçe Vikipedi'de 312.840 kategori mevcuttur ve bunların 34.199 tanesi (%10.93) madde ad alanında bir sayfaya sahiptir. 2020 yılı itibarıyla Türkçe Vikipedi'de en çok sayıda madde insan ve coğrafya kategorisindedir.

TarihçeDüzenle

Kasım 2006'da Altın Örümcek Web Ödülleri'nin fen kategorisinde aday olarak gösterildi. Ocak 2007'de bu yarışmada "En İyi İçerik" ödülünü kazandı. Ödül 25 Ocak 2007'de İstanbul Teknik Üniversitesi'nde yapılan bir törenle verildi.[3]

2014-15'te erişime engellenen maddelerDüzenle

Türkçe Vikipedi'de bulunan bazı maddeler, 17 Kasım 2014 tarihinden itibaren Türkiye'deki kullanıcıların erişimine engellendi. Bu engelleme URL tabanlı olup sadece HTTP bağlantılar üzerinde etkili olmuştur.[4] Vikipedi ve kardeş projelerinde 2013 yılından beri kayıtlı kullanıcılar için HTTPS sistemi güvenlik nedeniyle zorunlu olduğu için bu engelleme onları etkilememiştir. 12 Haziran 2015 tarihinde Wikimedia Blog'u üzerinde yapılan duyuruda Wikimedia Vakfı 2011 yılından beri üzerinde çalıştıkları HTTPS şifreleme sisteminin tüm projelerde ve tüm kullanıcılar için aktifleştirildiğini kamuoyuna açıkladı. Böylelikle sadece anonim kullanıcıları etkileyen erişim engelleme durumu tek taraflı olarak kaldırılmış oldu. Ayrıca Vakıf yaptığı açıklamada HTTPS şifreleme sistemine geçişin, hükûmetlerin uyguladığı erişim engellemelerini kaldırmanın yanı sıra kullanıcıların internet trafiğinin hükûmet, internet sağlayıcı veya üçüncü grup kişiler tarafından takip edilmesini, değiştirilmesini ya da kullanıcı bilgilerinin çalınmasını da zorlaştırdığını söyledi.[5]

Madde Engellenme tarihi Engelleyen kurum Engellenme nedeni Durum Kaynak
HTTP HTTPS

İnsan penisi

17 Kasım 2014 TTNET Bilinmiyor Engelli Erişime açık [4]
Kadın üreme organları Engelli Erişime açık [4]
Testis torbası Engelli Erişime açık [4]
Vajina Engelli Erişime açık [4]
Haziran 2015 Türkiye genel seçimleri için yapılan anketler 6 Haziran 2015 Bilinmiyor Kısmi engelli [6]

Vikipedi'ye erişimin engellenmesiDüzenle

29 Nisan 2017'de Türkiye hükûmeti, Vikipedi'ye erişimi engelledi.[7] Sitenin, Türkiye-IŞİD ilişkileriyle ilgili maddeler nedeniyle engellendiği iddia edilse de, engel nedeni tam olarak belirtilmemiştir.[8][9] Aralık 2019'da Anayasa Mahkemesi, yasağın ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine karar verdi. Engel, 991 gün sonra 15 Ocak 2020'de kaldırıldı.[10]

Kilometre taşlarıDüzenle

  • Ocak 2004 — 100 madde
  • 15 Temmuz 2004 — 1.000 madde
  • 10 Kasım 2005 — 10.000 madde
  • 24 Haziran 2006 — 25.000 madde
  • 9 Mart 2007 — 50.000 madde
  • 3 Şubat 2008 — 100.000 madde
  • 9 Aralık 2012 — 200.000 madde
  • 13 Ekim 2017 — 300.000 madde
  • 27 Nisan 2021 — 400.000 madde
  • 9 Temmuz 2022 — 500.000 madde

Özel logolarDüzenle

Kilometre taşlarıDüzenle

YıldönümleriDüzenle

OlaylarDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "List of Wikipedias" (İngilizce). 24 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2021. 
  2. ^ Özel:İstatistikler
  3. ^ "5. Altın Örümcek Sonuçları". altinorumcek.com. 9 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2013. 
  4. ^ a b c d e "'Özgür ansiklopedi' Vikipedi'ye 'vajina' ve 'insan penisi' sansürü". diken.com.tr. 17 Kasım 2014. 28 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2015. 
  5. ^ "Securing access to Wikimedia sites with HTTPS". blog.wikimedia.org. Wikimedia Blog. 17 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2015. 
  6. ^ Erem, Onur (19 Haziran 2015). "Vikipedi sansüre isyan etti". BirGün. 19 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2015. 
  7. ^ "Turkish authorities block Wikipedia". BBC News. BBC. 29 Nisan 2017. 29 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2017. 
  8. ^ "Terör destekçisi Wikipedia'ya yasak". Sabah. 12 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2017. 
  9. ^ "Turkey blocks Wikipedia over what it calls terror 'smear campaign'" (İngilizce). CNN. 6 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2017. 
  10. ^ "Turkey restores access to Wikipedia after 991 days". NetBlocks. 15 Ocak 2020. 11 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2020. 

Dış bağlantılarDüzenle