Sevim Belli

Türk çevirmen, aktivist

Sevim Belli veya Sevim Tarı (d. 1925, İstanbul), sosyalist yazar, çevirmen ve aktivist.

İstanbul'un köklü ailelerinden birine mensuptu. 1924-1947 arası başkomiserlik ve Emniyet Müdürlüğü yapmış olan (Serkomiser) İsmail Hakkı Bey ve Ayşe Kalkavan'ın kızıdır. Dedesi Rizeli armatör Rıza Kalkavan'dı.

Tıp fakültesini bitirip ABD'ye gitti. Sonra Paris'te yaşadı. Buradan katıldığı 3. Dünya Gençlik ve Öğrenci Festivali sırasında Ağustos 1951'de Berlin'de Nâzım Hikmet ile tanıştı. Bunun üzerine TKP'nin yurt dışı ve yurt içi yöneticileri arasında kuryelik görevi üstlendi.[1] Bu şekilde Türkiye'ye gittikten sonra, İstanbul'dan Paris'e dönerken üzerinde 36 sayfalık bir raporla yakalandı.[2] Bu rapor Doktor Şefik Hüsnü Deymer ve Reşat Fuat Baraner'in Sevim Tarı'dan istedikleri yazılı faaliyet raporu idi.[3] Böylece TKP'ye yönelik geniş çaplı "1951 Tevkifatı" başladı.

1957'de ceza evinde TKP yöneticilerinden Mihri Belli ile evlendi.[4]

Komünistlikten hükümlü hekimlerin tababet etme hakkı alındığı için, 1960'lı yıllarda yeni devrim yapmış Cezayir'de doktorluk yapmak üzere 1964'te çocuklarını da alıp yurt dışına çıktı.

1966'da Türkiye'ye geri döndü. TİP yönetiminin Sosyalist Devrim (SD) tezine karşı Millî Demokratik Devrim (MDD) tezini savunan muhalefet hareketi içinde yer aldı ve bu dönemde Marksist klasiklerin birçoğunun Türkçe çevirisini yaptı.

12 Mart döneminde tekrar tutuklandı ve 3 yıl ceza evinde kaldı.

12 Eylül darbesinden sonra tekrar yurt dışına çıktı.[4]

Anılarını "Boşuna Mı Çiğnedik" adında bir kitapta yazdı.

16 Ağustos 2011 tarihinde eşi Mihri Belli'yi kaybetti.

Türkçeye çevirdiği bazı kitaplarDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Özkan, Naki. "Hiçbir zaman bağnaz Stalinci olmadım". Milliyet Gazetesi. 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2012. 
  2. ^ "Enver Gökçe'nin kendi kaleminden yaşamı". 26 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2012. 
  3. ^ Mehmet Bozışık, Tutuklanma ve Yargılanmalarım 20 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. , 4 Ekim 2012'de erişildi.
  4. ^ a b Hücrede başlayan yarım asırlık aşk, Sabah Gazetesi 23 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Ecevit Kılıç'ın röportajı, 19.08.2007