schtzngrmm

edebi eser

schtzngrmm, Türkçe çevirilerde ştsngrmm[1] ya da spr grlm tş,[2][a] Avusturyalı şair Ernst Jandl'ın bir şiiri. Şiirin yazılışı 19 Nisan 1957'ye tarihlenmektedir. Jandl'ın "Sprechgedichte (ses şiirleri[3])" olarak anılan şiirlerinin ilk örneklerinden olan schtzngrmm, ilk defa neue wege dergisinin Mayıs 1957 sayısında yayımlandı. Şiir daha sonra Jandl'ın 1966 tarihli şiir derlemesi Laut und Luise içinde yer aldı. Her iki yayım da skandala sebep oldu.

schtzngrmm 
Ernst Jandl
Cheshire Regiment trench Somme 1916.jpg
Özgün adı schtzngrmm
Ülke Avusturya
Özgün dili Almanca
Konu(lar) Bir askerin siper savaşında ölümü
Yayın tarihi Mayıs 1957

Şiirin kaynağı Almanca "Schützengraben (siper)" kelimesidir. Ancak şiirde kelimenin tüm ünlü harfleri atılmış, ayrıca sonu da sokak ağzında söyleniyormuş gibi yuvarlanarak schtzngrmm hâline getirilmiştir. Geride kalan ünsüz harflerden oluşturulmuş heceler Makineli tüfek ya da el bombası patlaması seslerini anımsatır. Böylece yansıma tekniği ile bir siper savaşı ve sonunda bir askerin ölümü anlatılır. schtzngrmm, baba gel anlat savaşı ile birlikte şairin savaş hakkındaki en ünlü şiirlerinden biridir ve sıkça alıntılanan bir somut şiir örneğidir.

KaynakçaDüzenle

Kaynak notlarıDüzenle

  1. ^ Jandl 1997, s. 34-35
  2. ^ Jandl 2010, s. 12-13
  3. ^ Jandl 1997, s. 231

NotlarDüzenle

a. ^ Şiirin iki Türkçe çevirisinde, farklı yaklaşımlar ile farklı başlıklar kullanılmıştır. Turan çevirisinde başlık Almanca ses yapısı korunarak Türkçeleştirilmiş, Yıldız çevirisinde ise başlığın kaynağı olan Almanca kelimenin Türkçe karşılığından yola çıkılmıştır. Yerleşmiş bir Türkçe çeviri olmaması sebebiyle, madde başlığında şiirin Almanca özgün başlığı kullanılmıştır.

Dış bağlantılarDüzenle