Ana menüyü aç

Pirin Palas, 12 Eylül döneminde Adıyaman'da bulunan işkence merkezi. Bu isim halk arasında, şehrin biraz dışında bulunmasından ve uzun süreli gözaltılardan dolayı verilmişti.[1] Cunta döneminde yurt çapında, başka amaçlarla inşa edilen binalara el koyularak işkence merkezleri oluşturuldu. Bu merkezlerde kadın[2] erkek binlerce aydın, yazar, öğrenci, işçi, köylü gözaltına alınarak ağır işkencelerden geçirildi. Başlangıçta 90 ila 180 gün olan, yıllar sonra 45 güne indirilen gözaltı süresince çırılçıplak soyarak kaba dayak atma, falakaya yatırma, elektrik verme, tavana asma, cop sokma, testis sıkma, aç ve susuz bırakma gibi işkenceler uygulanıyordu.[3] Gözaltında ölümler, kaybedilmelerin yanı sıra mağdurlardaki travmalar da insan hakları derneklerinin gündeminde yer buldu.[4]

KurulmasıDüzenle

O zamanki adı Pirin köyü olan Örenli yolu üzerindeki Yatılı Bölge Erkek İlkokulu, 12 Eylül 1980’de kapatıldı, öğrenciler çeşitli illere veya varsa ailelerinin yanına gönderilerek boşaltılan binalar Sıkıyönetim Gözaltı Merkezi yapıldı.[5]

Adıyaman'da, Emniyet Müdürlüğü, Sıkıyönetim Komutanlığı, daha sonra Kız Meslek Lisesi ve Endüstri Meslek Lisesi olarak kullanılan yerlerin de işkence merkezleri olduğu ancak en önemli merkezin Pirin Palas olduğu, merkezde işkence ile hazırlanan ifadelerin kabul ettirildiği ve delile, tanığa ve somut olaylara dayanan olgular aranmadığı da ifade edilir. İsim benzerliğinden ötürü getirilerek işkence gören mağdurlar da soz konusudur.[6] Pirin Palas'ta insanların gömüldüğüne dair söylentiler ve iddialar da vardır.[7]

Daha sonra Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi olarak da kullanılan binada yapılan işkenceler hakkında, dönemin mağdurları tarafından suç duyurusunda bulunuldu.[8] Bu suç duyurusuna,'zaman aşımına' uğradığı gerekçesiyle takipsizlik kararı verildi.[9]

Mağdurlar Kenan Evren ve Tahsin Şahinkaya'nın yargılandığı 12 Eylül Davası'na da müdahil olma talebinde bulundular.[10]

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Cantekin, Mahmut. "BOKBÖCEĞİ KADOG". http://www.edebiyatdefteri.com. 12 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2016.  |yayıncı= dış bağlantı (yardım)
  2. ^ Dimez, Simten. "Cendere". www.kadinhareketi.org. 25 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2016. 
  3. ^ "PİRİN PALAS GERÇEKLİĞİ ORTAYA ÇIKSIN". http://www.ihd.org.tr. 5 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2016.  |yayıncı= dış bağlantı (yardım)
  4. ^ "Bir kâğıt imzalatıp, oğlun öldü dediler". http://www.evrensel.net. 13 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2016.  |yayıncı= dış bağlantı (yardım)
  5. ^ Işıldak, Mustafa. "PİRİN PALAS". http://www.haberdizayn.com. 5 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2016.  |yayıncı= dış bağlantı (yardım)
  6. ^ "12 Eylül'de kulağını ve gözünü kaybetti". http://m.turkiyegazetesi.com.tr. 5 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2016.  |yayıncı= dış bağlantı (yardım)
  7. ^ "12 Eylül Mağduru Adıyamanlı Doymaz: Pirin Palas'ın da Kazılmasını İstiyoruz". http://www.haberler.com. 5 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2016.  |yayıncı= dış bağlantı (yardım)
  8. ^ "Adıyamanlı 78'liler işkencecilerinin peşinde". http://www.ntv.com.tr. Erişim tarihi: 17 Nisan 2016.  |yayıncı= dış bağlantı (yardım)
  9. ^ "Pirin Palas işkencecilerine takipsizlik kararı". www.kahtanet.com. 28 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2016. 
  10. ^ "12 EYLÜL MAĞDURLARI MÜDAHİL OLMAK İÇİN ANKARA'YA GİTTİ". www.shovhaber.com. 14 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2016.