Pioneer 10

Amerikan yapımı kaşif, uzay sondası
An artist's impression of a Pioneer spacecraft on its way to interstellar space.jpg
Adı Pioneer 10
İşletmen NASA / JPL
Görev tipi Güneş sistemi dışı yaşam
Uçuş Jüpiter
COSPAR Kimliği 1972-012A
Uydu Katalog No. 05860
Web sitesi pioneer.missions.nasa.gov29 Ocak 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Sürdürülen Görev Süresi 45 yıl 6 ay (20 Eylül 2017 itibari ile)
Fırlatılma Tarihi 3 Mart 1972
Kalkış Aracı Atlas-Centaur Rocket
NSSDC ID 1972-012A
Kütle 259 kg
Güç 165 W
Bilimsel aletler/
teknolojik deneyler
  1. Helyum Vektör magnometre
  2. Plazma Analiz edici
  3. Şarjlı partiküler aleti
  4. Kozmik ışın teleskopu
  5. Geyger tüp teleskobu
  6. Radyasyon dedektörü
  7. Meteor dedektörü
  8. Astroid-Meteroid deneyleri
  9. Morötesi fotometre
  10. Düşünsel fotopolarmetre
  11. Kızılötesi radyometre

Pioneer 10 ya da Pioneer F, asteroit kuşağının dışına yolculuk yapabilmiş ilk uzay sondası.[1] 3 Mart 1972'de Atlas-Centaur roketi ile kalkışını yapmıştır. Pioneer 10 Güneş Sistemi'nden çıkarak yıldızlar arası uzay yolculuğu için tasarlanmıştır. Pioneer 10'un içerisine üzeri insan şekilli altın bir levha yerleştirilmiştir. Pioneer 10 uydusu 1983 yılında Güneş Sistemi'ni terk edip yıldızlar arası yolculuğa başlamıştır.

YapımDüzenle

 
Pioneer roket dizaynı

Yaklaşık 1969'da Pioneer ve onun kardeşi Pioneer 11 isimlerini yaşatmak için dizayn edildiler; kaşifler ilk defa ikisinden de bilgi toplama ve astroit kuşağındaki ve Jüpiter'deki koşulların raporunu elde etmeyi tasarlıyordu. Pioneer 10, TRW yöntemiyle dizayn edildi. Gönderdiğimiz diğer uzay araçlarına kıyasla daha hafifti. Pioneer 10 yakıtıyla birlikte sadece 258 kilogramdı. Voyager'lar benzeri olup radyo izotop termoelektrik jeneratörleri ile güçlendirilmişti. Plütonyum-238 ihtiva eder, fırlatılışta 155W sağlar. RTG iyi bir şekilde vücudunun dışına monte edilmiş olup radyasyonun uzay aracı aletlerini bozmasını önler.

GörevDüzenle

Pioneer, 10 Aralık 1973'te Jüpiter ile karşılaşan ilk uzay aracı oldu.[2] Uzay aracı daha sonra Güneş Sistemi'nin dış bölgesinde 31 Mart 1997'de görevi bitene kadar kayda değer bilimsel araştırmalar yaptı.

 
Pioneer 10 ile Jüpiter'in karşılaşmasının sanatçı yorumu.

Pioneer LevhalarıDüzenle

Pioneer 10 ve Pioneer 11 uzay sondaları, üzerlerinde insanlığın mesajını içeren bir tabla taşımaktadır. Her iki sondadaki Jüpiter uçuşunu tasvir eden tablalar birbirinin aynıdır ancak Pioneer 11'in Satürn'e doğru yaptığı dönüş sonradan planlandığı için üzerindeki tablayı geçersiz kılmıştır. Eğer sonda sonsuz yolculuğu boyunca dünya dışı zeki varlıklarla karşılaşırsa aracın üzerindeki levha insanlık hakkında bilgi sağlamış olacak. Tabla, bir adam ve kadın tasvirinin yanı sıra Hidrojen atomunun bağ yapısını ve Güneş ile Dünya'ya en yakın Pulsar yıldızlarını da baz alarak çizilen Güneş sistemi'nin galaksimizdeki koordinatı gösteren bir çizim içeriyor.

Daha sonraki temasDüzenle

 
Heliosfer'in çehre çizimi

Pioneer 10'un zayıf sinyali derin uzay haberleşme bağlantısı ile iz bırakmaya devam ediyordu. 1997'den sonra roket uçuş kontrölerlerinin eğitiminde kullanılıyordu. Uzaydan radyo sinyallerinin nasıl edineceği üzerine. Nihayet, Pioneer 10'dan 23 Ocak 2003'te, Dünya'dan 7.5 milyar mil uzakta iken çok zayıf bir sinyal alındı. 7 Şubat 2003'teki bir temas denemesi başarılı olmadı. Temas kaybı muhtemelen artan mesafe ve uzay aracının sürekli olarak azalan güç kaynağı kombinasyonundan dolayı idi. Bir son deneme 4 Mart 2006 akşamı yapıldı, son defa anten Dünya ile doğruca bağlanacaktı, fakat Pioneer'dan hiçbir cevap alınamadı.

Pioneer 10 başını Taurus (takımyıldız)'ındaki Aldebaran yıldızı'na çevirdi Pioneer 10 yıldızlar arası uzayda her yıl yaklaşık 2.6 AU mesafe alıyor. Eğer Aldebaran sıfır hıza sahip olsaydı; Pioneer'ın ona ulaşması 2 milyon yıl alacaktı.

Zaman çizelgesiDüzenle

 
Pioneer 10 ve 11'in konumu
 
Pioneer 10'un görevi
  • 3 Mart 1972 uzay aracı fırlatıldı.
  • 15 Temmuz 1972 astroit kuşağına girdi.
  • 3 Aralık 1973 Pioneer 10 Jüpiter'in ilk görümünü yolladı.
  • 13 Haziran 1983 Pioneer 10, Neptün'ün yörüngesini geçti.
  • 31 Mart 1997 görev sonu.
  • 17 Şubat 1998'de Pioneer 10'la son temas; Dünya'nın 7.60 milyar mil uzağında iken.
  • 2 Mart 2002 başarılı telemetry alınması. 79.83 AU'luk bir mesafeden 39 dakika temiz bilgi alındı.
  • 27 Nisan 2002 son başarılı telemetry alınması. 80.22 AU'luk mesafeden 33 dakika
  • 23 Ocak 2003 son çok zayıf sinyal, Pioneer 10'dan alındı. Takip eden sinyaller açıkça kuvvetli idi ortaya çıkacak kadar.
  • 7 Şubat 2003 başarısız haberleşme denemesi.
  • 30 Aralık 2005 Pioneer 10 Güneş'ten 89,7 AU uzakta idi.
  • 4 Mart 2006 haberleşmede son deneme, Pioneer 10'dan hiçbir cevap alınamadı.

GaleriDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Fimmel, R. O.; W. Swindell; E. Burgess (1974). SP-349/396 PIONEER ODYSSEY. NASA-Ames Research Center. SP-349/396. Erişim tarihi: 9 Ocak 2011. 
  2. ^ "The Pioneer Missions". NASA. 26 Mart 2007. 28 Nisan 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi.