Mucize

Tansık

Mucize ya da tansık; bilimsel yasalarla açıklanamayan ve ilahî güçlere mal edilen, inananları tarafından hoş karşılanan, sıra dışı olay.[1]

İsa'nın mucizevî olarak Lazarus'u diriltmesi, Très Riches Heures du Duc de Berry, yak. 1410
Muhammed bölünen Ay'ı işaret ederken. 16. yüzyıldan kalma bir falnameden alınan bu anonim resimde Muhammed yüzü görünmeyecek şekilde resmedilmiştir.

Efsanelerin kaynaklarıDüzenle

Bazı mucizelere kaynaklık eden hikâyeler eski efsanelerin yeni sürümleri gibi durmaktadır. İbrahim’in ateşe atılması ve ateşin onu yakmaması, bir sepet içinde nehre bırakılan bebek Musa’nın saraya alınması ve orada büyütülmesi, bastonunu Nil nehrine vurduğunda suların kızıla dönmesi,[2] İsa'nın bakire bir anneden doğması, ölümünden sonra dirilmesi, su üzerinde yürümesi, Muhammed'in Miraç mucizesi, cennet ve cehennemi görmesi, Tanrı'yla görüşmesi hikayeleri eski kültürlerde bulunan anlatıların bazı ufak değişikliklerle tekrarlarından ibaret olan anlatılardır. Bu örneklerin çoğaltılması mümkündür. Tufan hikayesi ve inananların kurtulması Eski sümer efsanelerinden, Ashabı Kehf hikayesi ise eski hint efsanelerinden esinlenmiş hikayelerdir.

İslam'daDüzenle

Mucize İslami literatürde sadece peygamberlere atfedilen olağanüstü hallere denir. İslami literatürde ayrıca veli olduğuna inanılan kişilere atfedilen olağanüstü durumlara keramet, veli olmayan müminlerden meydana gelirse firaset, fasık olduğu düşünülen kişilere atfedilenine istidraç, kâfir olduğu düşünülen kişiye atfedilen olağan dışı hallere ise sihir ya da büyü denir.[3]

İlahiyatçı yazar İhsan Eliaçık Muhammed'in mucizelerinin anlatıldığı bir Nur risalesi için şunları demiştir: "Mucize-i Ahmediye'deki Mektubat'ta 19. Mektup. Neredeyse 150 sayfaya yaklaşan bir bölüm burası. Peygamberimizin yüzlerce mucizesi olduğu anlatılıyor. Onların hiçbirinin aslı yok. Peygamberi kitlelere olağanüstü gösterme amaçlı anlatılmış rivayetler."[4] Prof. Dr. Mehmet Özdemir Siyer yazıcılığı ile ilgili makalesinde, İbni İshak-İbni Hişam örneklerine, bu kitap ve risalelerde anlatılan yüceltmeci, olağanüstücü ve "mucize" olarak anlatılan rivayetlerin zaman içerisinde artan sayılarına dikkat çekmektedir. Bu tespitlerden bir diğeri de ilk yazılan siyer kitaplarında bulunmayan veya çok az bulunan, ancak zaman içerisinde siyer kitaplarında geniş yer işgal eden, Muhammed'in doğum mitosu, çocukluk ve gençlik dönemlerinde yaşadığı olağanüstülükleri anlatan irhasat rivayetleri ile ilgilidir.[5]

İslam'da Muhammed'in el işaretiyle Ay'ın ikiye bölünmesi gibi olaylar mucize kavramına örnek verilebilir. (Kamer: 1)

Yahudilik'te ve Hıristiyanlık'taDüzenle

Kitâb-ı Mukaddes'te Musa'nın Kızıldeniz'i yarıp İsrailoğullarını karşıya geçirmesi, Musa'nın âsâsını yere bırakınca dev bir ejderhaya dönüşmesi ve elini göğsüne koyunca elinin bembeyaz bir şekilde çıkarak çevreyi aydınlatır hâle gelmesi (yed-i beyza mucizesi), İsa'nın ise bir ölüyü diriltmesi, körlerin gözünü görür hâle getirmesi, su üzerinde yürümesi gibi pek çok mucize bulunur.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "miracle." Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003.
  2. ^ [1] Arif tekin, Sümerlerden İslam’a Kutsal Kitaplar ve Dinler
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 28 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2012. 
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 16 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2012. 
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 6 Kasım 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2013. 

Ayrıca bakınızDüzenle

Dış okumalarDüzenle