Malleus Maleficarum

Malleus Maleficarum, (ing. Hexenhammer ya da Hammer of Witches) Türkçedeki ismiyle Cadı Çekici. 1486 yılında Dominikan Tarikatı rahibi Heinrich Kramer (Institoris) tarafından yazılmış demonoloji literatürünün en ünlü kitabı.[1] 1519 tarihli Nürnberg baskısında kitabın yazarları Heinrich Kramer ve Jacob Sprenger olarak verilmesine rağmen yapılan son çalışmalar kitabın yazarının Heinrich Kramer olduğunu ortaya koymaktadır.[2]

Malleus Maleficarum. Dover Publications 2017 baskısının kapağı.

Heinrich Kramer, Avusturya Salzburg Üniversitesi İlahiyat Profesörü ve Avusturya Tirol bölgesi engizisyon görevlisi olarak görev yapmaktaydı. Kramer'in Cadı Çekici'ni kaleme almasından önce Papa VIII. Innocentius'un 5 Aralık 1484 tarihli Summis desiderantes affectibus adlı fermanı cadılık ile mücadeleye yeni bir boyut kazandırmış ve Kramer'in bu kitabı yazmasında etkili olmuştur. Kitabın tüm baskılarında önsöz olarak yer alan ferman Papa'nın büyücülük ve cadılık olaylarının özellikle Almanya'da artmasından endişe duyduğunu ortaya koymaktadır[3] ve bununla birlikte kitabının ününü artırmasına da yardımcı olmuştur.[4][5]

Kitap temelde Alp folklorünü ve inançlarını esas almaktadır ve temel mantığını Kutsal Kitabın Mısırdan Çıkış (Exodus) bölümünde 22:18 deki; "Büyücü kadını yaşatmayacaksınız." ifadesi üzerine kurmaktadır.[5][6]

Kitap üç ana bölümden oluşmaktadır.[7] Birinci bölüm özellikle cadıların varlığını vurgulamaktadır. Cadı ayini (Şabat) ve gece uçuşlarının o güne kadar kilisenin "hasta insanların uydurmaları/sanrıları" şeklinde tanımlamasına karşı çıkan kitap, Katolik kilisesinin doğaüstü güçlere sahip sapkın bir tarikatın komplosu ile karşı karşıya olduğunu ifade etmektedir.[8] Buna göre de temel kural olarak "Haeresis est maxima, opers maleficarum non credere" yani demonolojiyi inkâr etmenin bir diğer ifadeyle cadıyı ve cadılığın varlığını inkârın sapkınlık ve kafirlik olduğu belirtilmiştir.[9]

İkinci bölüm büyücülük ve cadılık suçlarının nasıl işlendiği, nasıl tespit edileceği ve ne şekilde önleneceği konusunda bilgiler vermektedir. Kadınların zayıf yaratılışlarından ötürü şeytanın komplolarına daha kolay kandığı ve şehvetli olduğu için günahkar olduğu vurgulanmaktadır.[9] Özellikle cadıların şeytanla iletişimleri, gece uçuşları ve şeytanla girdikleri cinsel ilişkiden (Incubus ve Succubus) bahsedilmektedir.[5]

Üçüncü bölümde ise cadılar ve tüm kafirlere karşı dini ve hukuki işlemlerin nasıl yapılacağı ile ilgili uygulamalar gösterilmektedir. Yargılamaların usulleri ve yöntemleri heretik ve sapkın kabul edilenlere karşı var olan uygulamalara da düzenleme getirmekteydi. Yargılamadaki en temel yöntem işkencedir. İşkence ile cadılık ile suçlanan kişinin itirafı istenmektedir. Halihazırda kitap cadılık suçunun inkârını suç saydığı için yargılanan sanık kendisine atfedilen suçu inkâr etse dahi suçlu sayılıyordu. Yargılanan tüm sanıklar her şekilde suçlu oluyorlardı. Ayrıca kitap inançlı insanlardan şeytanla iş birliği yapan bu insanların bertaraf edilmesinde engizitörlere yardımcı olmaları çağrısını yapıyordu.[5][7][9]

Malleus Maleficarum, 1486 ile 1600 yılları arasında 28 baskı yaptı. Yayınladığı dönemde cadı avcılarının "İncil'i", Katolikler ve Protestanlar tarafından satanizm hakkında bir bilgi kaynağı ve Hristiyanlığa karşı var olduğu düşünülen komplonun savunmasında önemli bir kaynak olarak kabul edilmekteydi.[5]

Malleus Maleficarum, Türkçe "Cadı Çekici" ismi ile 2018 yılında Artes Yayınları tarafından yayımlanmıştır.

Kaynakça değiştir

  1. ^ Haydar Akın (2015). Ortaçağ Avrupası'nda Cadılar ve Cadı Avı. Phoenix Yayınevi. s. 303. 
  2. ^ Haydar Akın (2015). Ortaçağ Avrupası'nda Cadılar ve Cadı Avı. Phoenix Yayınevi. s. 304. 
  3. ^ Pınar Ülgen (2018). Kadınlar ve Cadılar. Yeditepe Yayınevi. ss. 89-93. 
  4. ^ Haydar Akın (2015). Ortaçağ Avrupası'nda Cadılar ve Cadı Avı. Phoenix Yayınevi. ss. 304-308. 
  5. ^ a b c d e "Malleus Maleficarum". 24 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2022. 
  6. ^ Kutsal Kitap (Tevrat, Zebur, İncil). Yeni Yaşam Yayınları. 1 Haziran 2016. s. 80. 
  7. ^ a b Heinrich Kramer, James Sprenger (2017). The Malleus Maleficarum (Eng). New York, USA: Dover Publications. 
  8. ^ Haydar Akın (Temmuz 1998). "On Beşinci Yüzyıldan Bir Başyapıt: Malleus Maleficarum: Cadıların Çekici". Virgül Dergisi. s. 38. 
  9. ^ a b c Yücel Aksan (2013). "1450-1750 Yılları Arasında Avrupa'da Cadılık", XXVIII/2. Tarih İncelemeleri Dergisi. s. 366.