Korporatizm

Politik sistem

Korporatizm, toplumun tarım, emek, askeri, iş, bilim veya lonca dernekleri gibi şirket grupları tarafından ortak çıkarlar temelinde örgütlenmesini savunan kolektivist[1] bir siyasi ideolojidir.[2][3] Terim, Latince corpus veya "insan vücudu"ndan türetilmiştir. Bir vücudun organları bireysel olarak genel sağlığına ve işlevselliğine katkıda bulunurken, bölümlerinin her biri belirlenmiş işlevini verimli bir şekilde yerine getirdiğinde, toplumun uyumlu işleyişin zirvesine ulaşacağı hipotezi, korporatist teorinin merkezinde yer alır. Korporatizm, modern Amerikan hukuk ve pop kültürü dilinde yaygın olarak "şirketler (korporasyon)" olarak anılsa da, büyük ticari çıkarların egemen olduğu bir siyasi sisteme atıfta bulunmaz; bunun yerine, bu teorik sistem için doğru terim şirketokrasi olacaktır. Bununla birlikte, Cambridge sözlüğü, korporatist bir devletin, ekonominin büyük bir bölümünün hükümet tarafından kontrol edildiği bir ülke olduğunu söylüyor.[4]

Korporatizm, sınıf çatışması yerine sınıflar arasında işbirliğini savunduğu için, klasik liberalizm ve Marksizmin yükselişine yanıt olarak 1850'lerde gelişti. Korporatizm, faşizmin ana ilkelerinden biri haline geldi ve Benito Mussolini'nin İtalya'daki faşist rejimi, tekil çıkarların marjinalleşmesini azaltmak için ekonominin işverenler, işçiler ve devlet yetkilileri tarafından toplu olarak yönetilmesini savundu ve "Üçlülük"ü Korporatizm'in ana ekonomik politikası olarak benimsedi.[5]

Türkiye'de ise dönemin CHP genel sekreteri Recep Peker, Türkiye'ye asla korporatif sistemin gelmeyeceğini ve Kemalizm'in korporatizm'e karşı olduğunu şu sözlerle ifade etmiştir:

"Bizim Ulusçuluk ve Halkçılık (Solidarizm) anlayışımızda sınıfçılığa karşı olduğu kadar bir müstahsiller kartelizasyonundan başka bir şey olmayan korporasyonculuk zihniyetine de karşı gelen bir genişlik vardır."[6]

"Fırkamızın kuruluş esaslarından biri de halkçılıktır. Sınıf mücadelesi ve imtiyazlı hiçbir sınıf yoktur. Korporatif devlet sistemi bizde mevcut değildir."[7]

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "The Economic System of Corporatism". www.sjsu.edu. 12 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ekim 2021. 
  2. ^ Wiarda 1997, s. 27,141.
  3. ^ Clarke, Paul A. B; Foweraker, Joe. Encyclopedia of democratic thought. London, UK; New York, USA: Routledge, 2001. Pp. 113
  4. ^ "corporate state". dictionary.cambridge.org (İngilizce). 9 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2021. 
  5. ^ Hans Slomp. European politics into the twenty-first century: integration and division. Westport, Connecticut, USA: Praeger Publishers, 2000. Pp. 81
  6. ^ İnkılap ve İstiklal. Mavi Gök Yayınları. s. 150. 
  7. ^ Recep Peker Konuşuyor "Disiplinli Hürriyet". s. 22.