Kırtas Vak‘ası

Kırtas Vak‘ası, Kalem kağıt hadisi (Arapça: حدیث الدواة) veya Perşembe günkü felaket (Arapça: رزية يوم الخميس) Muhammed'in ömrünün son günlerinde bir şeyler yazdırmasını istediği bir olayı ifade eder. Tarihi kayıtlarda tevatür haddinde yer alan bu hadis, Şii ve Sünni kaynaklarda nakletmiştir.

Olayın ŞerhiDüzenle

Muhammed hicri 11 yılında hastalanıp vefatının dört gün öncesinde, Perşembe günü, sağlığı önemli ölçüde değişti. Muhammed'in müslüman ümmetinin yoldan çıkmasını engelleyecek bir ifade yazmak için kalem kağıt istediği bildirildi. Ömer ibn el-Hattab, Muhammed'e hakaret edip cevap verdi: "Dur! Bu adam [Muhammed] sayıklıyor. Allah'ın kitabı bize yeter: «حَسْبُنَا كِتَابُ الله» [1]

Orada bulunanlardan bazıları Ömer'e "Resulullah'ın emrine uyun" dediler ve bir tartışma çıktı.[2] Abdullah bin Abbas şöyle rivayet eder: Muhammed ölüm döşeğindeyken evinde Ömer bin Hattab ve diğer kişiler var. Peygamber, "Bundan sonra yoldan sapmayasınız diye bir şeyler yazayım" dedi. Ömer, "Peygamber çok hasta, Kuran sizinle birlikte ve Allah'ın sözü bize yeter" dedi. Evdeki insanlar arasında tartışma çıktı. Bazıları, "Peygamberimizin vasiyetname yazması ve yoldan çıkmamızı sağlaması için bir kağıt parçası getirin" dediler. Ama diğerleri Ömer'in sözünü tekrarladı. Çok söz söylenip anlaşmazlıklar artınca Muhammed şöyle dedi: «قوموا عنّی و لاینبعی عندی التنازع» "Yanımdan kalkın ve benim yanımda niza ve tartışma yakışık olmaz." Tartışma nedeniyle peygamber istediğini yazamadı.[3] Saîd b. Cübeyr, İbn Abbas'dan şöyle rivayet edilmektedir: Perşembe günü, Peygamberin hastalığı ağırlaşmıştı. Peygamber, "Bana bir kalem ve kağıt getirin, size bir metin yazayım ki (onu takip ederek) asla yoldan sapmayasınız" dedi. Bazıları, "Allah'ın Peygamberi hezeyan edip sayıklıyor!" diye söyledi.[4]

Şiilere göre dürtüDüzenle

Ömer Sekaleyn hadisi defalarca Peygamberden duymuştu: “Ben size iki değerli emanet (sekaleyn) bırakıyorum. Bunlardan biri diğerinden daha büyük olup bereket ve etkisi gökten yere kadar uzanan Allah’ın kitabı, diğeri de Ehl-i beyt’imdir. Bu ikisi kıyamet günü havuzumun başında benimle buluşuncaya kadar birbirinden ayrılmayacaktır”.[5] Şiiler Ömer'in, Peygamber'in Kuran ve Ehl-i Beyti hakkında yazmak istediğini zannedip ve bunu engellemek için elinden geleni yaptığını iddia ederler. Ömer'in İbn Abbas ile yaptığı görüşmede şöyle dedi: "Peygamberin hastalandığında Ali hakkında yazmak istiyordu, Ama ben bunu İslam yüzünden engelledim."[6]

Hadisi geçen eserlerDüzenle

Bu olay Şii ve Sünni hadis ve tarihi kaynaklarda farklı detaylar ve ifadelerde yer almıştır. Sünni kaynakları olan Sahih-i Buhari, Sahih-i Müslim, Müsned Ahmed bin Hanbel, Süneni Beyhaki, İbn Sa'd'ın Kitâbü’t-Tabakâtü’l-Kebir ve Şii kaynakları olan El-İrşad fi Marifeti Hucecillahi ale’l-İbad, Evailu’l-Makalat fi’l-Mezahib ve’l-Muhtarat, El-Gaybet (Numani) ve Menakıb Ale Ebi Talib bu olayı zikretmişler.

Ayrıca bakınızDüzenle

Dış bağlantılarDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Hayatul Kulub, C.2, s.998
  2. ^ "The Incident of Pen and Paper". Seratonline.com. 20 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2020. 
  3. ^ el-Buhârî, Muhammed, Sahih-i Buhari, C.1, s.37, C.4, s.66, C.5, s.137-138, C.7, s.9
  4. ^ Müslim bin Haccâc, Sahih-i Müslim, C.5, s.75-76
  5. ^ Meclisi, Muhammed Bâkır, Biharu'l Envar, C.22, s.475-476
  6. ^ İbn Ebü’l-Hadîd, Nehcü’l-belâġa şerhi, C.12, s.21