Hayrettin Karaca

Türk sanayici ve çevre aktivisti, TEMA Vakfı kurucu Onursal Başkanı

Hayrettin Karaca (4 Nisan 1922, Bandırma[1] - 20 Ocak 2020, İstanbul), Türk sanayici ve çevre aktivisti. Babası Örmeci Hocazade Halil Efendi, annesi Zehra Hanım olup her ikisi de Kırım muhaciri idi.

Hayrettin Karaca
Doğum 4 Nisan 1922(1922-04-04)
Bandırma, Osmanlı İmp.
Ölüm 20 Ocak 2020 (97 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Diğer ad(lar)ı Toprak Dede, Erozyon Dede
Meslek Sanayici, çevre aktivisti

İş hayatıDüzenle

Liseyi bitirdikten sonra ailesinin triko-örme işinin başına geçip onu ülkenin en başarılı sanayi kuruluşlarından biri haline getirdi. Karaca firması Türkiye'de ihracatın liderliğini yapmış, üstelik bunu diğer kuruluşlardan neredeyse 20 yıl önce gerçekleştirmiştir. Hayrettin Karaca bu konuda şöyle konuşmaktadır:

 
Eskişehir'de Hayrettin Karaca adına kurulan Hayrettin Karaca parkı girişi
Ben sanayici olmak istemiyordum. İstediğim edebiyatla ilgilenip kalan zamanımı doğayla iç içe geçirmekti. Fakat o günlerde babamıza karşı çıkmak söz konusu değildi.

Ellili yaşlarında, Türkiye'nin ilk özel arboretumunu kurdu. Yurt içi ve yurt dışında gezdiği her yerden tohumlar topladı, botanik bahçelerini gezdi, bağlantılar kurdu. Bugün Yalova'daki Karaca Arboretumu, dünyanın her yerindeki botanikçiler tarafından bilinmektedir. Yılda iki kez yayınlanan Arboretum Magazine bilim adamlarının araştırma ve görüşlerinin yayınlandığı bir forumdur. 14.000 türü barındıran arboretum aynı zamanda ülkenin tehlikedeki türleri için bir gen koruma merkezidir. Hannover Üniversitesi'nden ekoloji profesörü Franz H. Meyer, Hayrettin Karaca'dan "Şimdiye kadar hiç böylesine kişisel çıkar gütmeden, kendini insanlığın yararına çalışmaya adamış birine rastlamadım." diye bahsetmektedir. Ayrıca, TEMA Vakfı'nın kurucularındandır. Kendisiyle yapılan nehir söyleşiden Erozyon Dede- Hayrettin Karaca Kitabı başlıklı bir kitap yayınlanmıştır.[2]

Özel Hayatı ve ÖlümüDüzenle

Hayrettin Karaca'nın ilk evliliğinden 1942 yılında oğlu Atay Karaca doğdu. Eşi genç yaşta hayatını kaybedince Sevim hanımla evlendi ve 3 çocuğu oldu. Bu evliliğinden olan oğlu Halil Karaca, 1984 yılında ameliyat esnasında hayatını kaybetti. İlk eşinden olan oğlu Atay ise 1993 yılında eşi Canan Karaca tarafından öldürüldü.[3]

"Toprak Dede" adıyla bilinen TEMA Vakfı kurucu Onursal başkanı Hayrettin Karaca 20 Ocak 2020 tarihinde İstanbul'da 97 yaşında ölmüştür. Cenazesi 22 Ocak 2020'de Fatih Camii'nden alınarak Edirnekapı Şehitliği'ne defnedilmiştir.

ÖdüllerDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Mine Şenocaklı. "Zengindik ama halkın yediğinden fazla yiyemez, giydiğinden fazla giyemezdik!". Vatan. 1 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Eylül 2012. 
  2. ^ Hristidis, Şengün Kılıç (2014). Erozyon Dede- Hayrettin Karaca Kitabı. İstanbul: İşbankası Kültür Yayınları. s. 488. ISBN 9789944882972. 5 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2020. 
  3. ^ "Karaca ailesinin kaderi". Milliyet. 8 Ocak 2022. 22 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2001.