Hayalî ihracat

Hayalî ihracat, devletin ihracatı artırmak için uygulamaya koyduğu teşviklerden birisi olan ihracatta KDV iadesinin veya prim sisteminin suistimal edilmesiyle ortaya çıkan bir dolandırıcılık türüdür.

Devlet ihracat yapan firmaların talebi üzerine, ihraç ettikleri mallar için ödenmiş olan Katma Değer Vergisi'ni iade etmektedir. Bu durum art niyetli bazı kişiler tarafından suistimal edilmekte ve haksız kazanç elde edilmektedir. Şöyle ki, ihracatı yapılmış bulunan bazı malların faturaları yüksek meblağlar üzerinden düzenlenerek, aradaki farktan kaynaklanan KDV Devletten haksız bir şekilde iade alınmaktadır; ya da hiç ihraç edilmemiş olan ürünler ihraç edilmiş gibi gösterilmek suretiyle KDV iadesi alınmaktadır.

Örneğin ihracatı teşvik adı altında alınan önlemlerden biri, ihracatçılara ihraç ettikleri malın bedelini yurda getirmek yerine bu dövizler karşılığında ithalat yapma olanağı sağlanmasıdır. Diyelim ki, ihracatçıya tanınan ithal hakkına dayandırılarak Türkiye’ye ithal edilen bir malın resmi kurdan değeri 20 lira ama piyasa değeri 50 lira olsun. Karaborsada da 1 doların karşılığı, resmi kur olan 20 lira yerine 30 lira olsun. Bu durumda bir ihracatçı, görünüşte mal ihraç etmiş gibi yaparak, karaborsadan, 30 liradan sağladığı dövizlerle faraza 20.000 liralık mal ihraç eder ve bunun dövizini yani 1000 doları getirir. Bu 1000 dolar için 30.000 lira ödenmiştir karaborsacıya. Ama getirdiği 20.000 liralık malı 50.000 liraya satacağına göre, aradaki fark kadar, yani 20.000 lira havadan para kazanmış olur.[1]

Siyasete etkisiDüzenle

Özellikle 1985 yılında ANAP milletvekili ve Devlet Bakanı İsmail Özdağlar'ın rüşvet almasıyla ortaya çıkan yolsuzluklar TBMM gündemine gelmiş, Halk Partisi milletvekili Fikri Sağlar tarafından hayali ihracat yaptığı iddia edilen bir firma listesi ortaya çıkartılmıştır.[2]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Bener, Erhan, Bürokratlar, Remzi Kitabevi, Mayıs, 2002, sf. 146.
  2. ^ Bu listede ENKA, Borusan, Tekfen, Yaşar Dış Ticaret, Sönmez Filament, Nazif AŞ bulunmaktadır. (Betül Uncular, İşte Böyle Bir Meclis 1983-1991, Bilgi Yayınevi, Temmuz 1991, s. 55)