Galiçya Özerklik Tüzüğü (1936)

Galiçya Özerklik Kanunu

Galiçya Özerklik Tüzüğü (1936), 1936 yılında Galiçya'nın İspanya bünyesinde özerklik kazanması için oluşturulan tüzük. İspanya Meclisinde oylamaya sunularak kabul edildi. İspanya İç Savaşı'nın (1936-1939) başlaması ile birlikte askıya alındı. Savaşı kazanan Frankocular tarafından tamamen yürürlükten kaldırıldı. Franco iktidarının sona ermesinden sonra 1981 yılında yeniden oluşturulan özerklik tüzüğüne emsal oldu.

TarihiDüzenle

Yirminci yüzyılın başlarında Galiçyalı siyasetçiler İspanya ile Galiçya arasındaki ilişkilere önem veriyorlardı. Onlar fikrine göre Galiçya'nın özerkliği ileride bağımsızlığı getirecekti. İkinci İspanya Cumhuriyeti döneminde (1931-1939) bazı entelektüel insanlar, İspanya'da yaşayan diğer halklarla birlikte özerklikten yararlanabilmek için İspanya'yı federal devlete çevirmeyi teklif ettiler.[1] Bu fikirden ilham alınarak 1931 Aralık ayında Galiçya Partisi kuruldu. Eski Galiçya ve modern Galiçya milliyetçiliği fikirlerinin yer aldığı kararları hazırladılar.

Belgenin hazırlanmasıDüzenle

1931 yılında, İkinci İspanya Cumhuriyeti'nin kuruluşundan kısa bir süre sonra, Seminario de Estudos Galegos (Galiçya Araştırmaları Semineri) özerklik statüsü için erken taslak sundu. Bunlar şöyledir:

  1. Madde Galiçya İspanya Federal Cumhuriyeti içinde özerk bir devlettir.
  2. Madde Galiçyaca Devlette resmi dil Galiçyaca ve İspanyolca vardır.
  3. Madde Galiçya toprakları A Coruña, Lugo, Pontevedra ve Ourense eski illerini kapsar.
  4. Madde onların nüfusunun üçte ikisi tarafından onaylanması durumunda Galiçya katılabilir Herhangi komşu bölge (...)
  5. Madde Galiçya vatandaşı:
    1. a) Galiçya topraklarında Galiçyalı ebeveynlerden doğan herkes
    2. b) Yurt dışında doğmuş olsa bile, babası veya annesi Galiçyalı olan herkes(...)
    3. c) Galiçya'da ikamet eden herkes[2]

1932 yılında Santiago de Compostela valisi Raymundo Lopez Pol galiçyalıları metin hakkında konuşmak için görüşmeye davet etti. İlk görüşme Kompostelada 3 Haziran'da yapıldı. Manuel Luqris, Alexander Bove ve Salvador Kabeza de Leon'dan oluşan değişiklik komitesi oluşturulur. Yönetmeliği 49 maddeden oluşuyordu. Altı bölüme ayrılıyordu: 1) Giriş, 2) Bölgesel güçler, 3) Bölgenin potansiyeli, 4) Vergi ve gelir, 5) Genel ilkeler, 6) Geçici hazırlıklar. İspanya'nın federal devlete dönüşmesi halinde Galiçya da özerklik kazanacaktı.[3] Ülkenin resmi dilleri Galiçyaca ve İspanyolca dilleri olacaktı. Galiçya Başkanlığı görevinin kurulması planlanıyordu.[4]

OnayıDüzenle

17-19 Aralık 1932 tarihlerinde son hazırlanan kararlar oylamaya çıkarıldı. Belediye temsilcilerinin %77'si, genel nüfusun ise %84,7'si "evet" demiştir. Ama siyasi istikrarsızlık tüzüğün İspanya hükûmeti tarafından tasdik edilmesini geciktirmiştir. Halk Cephesinin 1936 yılındaki zaferden sonra Galiçyalılar projelerine devam etmek istiyorlardı. Hatta birçok Galiçya Partisi üyesi Halk Cephesi partisine geçti. 1936 yılında yapılan son referandumda kararlar olumlu görüş aldı.

Referandum 26 Temmuz 1936 yılında yapılmıştır. Nüfusun %74,56'sı (o dönem için büyük gösterge) referandumda katıldı. 993.351 kişi tüzüğe "evet", 6.161 kişi "hayır" dedi.[5] 15 Temmuz 1936'da Galiçya Partisi Sekreteri Qomez Roman ve İspanya hükümetinin üyesi Kastelao tüzüğü onayladı. Fakat iç savaş süreci geciktirdi. Cumhuriyet parlamentosu Katalonya'ya yerleşmişti. Son olarak, kararlar bir de 28 Şubat 1938'de tartışıldı. Resmi olarak ise 1945 yılında Meksika'da tüzüğü inceleledi. Fakat bu sembolik bir jest idi. Galiçya kurulmadı.

MirasıDüzenle

Tüzük hayata geçirilmese de, gelecekte Galiçya'nın kurulması için önemli bir rol oynadı. 1977'de Francisco rejiminin sona ermesi, 1978 yılında yeni anayasanın kabul edilmesinin ardından 1981 yılında eski esasnamenin dayalı yeni kararları hazırlanmış, İspanya hükûmeti tarafından kabul edilmiştir. 1981 yılında Galiçya İspanya bünyesinde özerklik kazanmıştır.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Castelao (1944): Sempre en Galiza, among others
  2. ^ A Autonomía galega (1846–1981), pp. 228–229, Consellería da Presidencia (Xunta de Galicia), Santiago de Compostela, 1986.
  3. ^ Hooper (1986)
  4. ^ Enciclopedia Galega Universal, Ir Indo Edicións.
  5. ^ According to Hooper (1986:246): "the turnout was almost 75 per cent and of those who voted more than 99 per cent voted 'yes'"

Dış bağlantılarDüzenle