FIDE unvanları

FIDE unvanları FIDE (Dünya Satranç Federasyonu) tarafından satranç oyuncularının seviyelerini belirlenmesi için verilen unvanlardır. Unvanlar satranç oyuncusunun ELO puanına ve aldığı normlara bakılarak verilir. Verilen unvanlar genelde ömür boyu tutulur ancak istisnai durumlarda unvan iptal edilebilmektedir.[1]

Amerikalı satranç Büyükustası Bobby Fischer

TarihçeDüzenle

FIDE'nin ilk unvanları 1950 yılında verildi. FIDE, 27 Büyükusta (GM), 94 Uluslararası Usta (IM) ve 17 Kadın Uluslararası Usta (WIM) olmak üzere 138 satranç oyuncusuna unvan verdi. Unvanların verildiği yıllarda belli bir standart yoktu, 1957 yılında kadar unvanlar sorumlu komitenin belirlediği isimlere veriliyordu. FIDE, ilk kez 1957 yılında unvanlar için çeşitli standartlar belirledi.[2]

FIDE'nin ilk büyükustaları:

Büyükusta Ülke
Oldřich Duras   Çekoslovakya
Max Euwe   Hollanda
Ernst Gruenfeld   Avusturya
Jacques Mieses   İngiltere
Miguel Najdorf   Arjantin
Akiba Rubinstein   Polonya
Friedrich Sämisch   Batı Almanya
Gideon Ståhlberg   İsveç
Milan Vidmar   Yugoslavya
Borislav Kostić   Yugoslavya
Reuben Fine   ABD
Samuel Reshevsky   ABD
Géza Maróczy   Macaristan
László Szabó   Macaristan
Ossip Bernstein   Fransa
Savielly Tartakower   Fransa
Salo Flohr   Sovyetler Birliği
Viacheslav Ragozin   Sovyetler Birliği
Paul Keres   Sovyetler Birliği
Vasily Smyslov   Sovyetler Birliği
Isaac Boleslavsky   Sovyetler Birliği
Igor Bondarevsky   Sovyetler Birliği
Mikhail Botvinnik   Sovyetler Birliği
David Bronstein   Sovyetler Birliği
Alexander Kotov   Sovyetler Birliği
Grigory Levenfish   Sovyetler Birliği
Andor Lilienthal   Sovyetler Birliği

UnvanlarDüzenle

BüyükustaDüzenle

FIDE tarafından verilen en büyük unvandır. Seçkin satranç oyuncularına verilir, GM (Grandmaster) şeklinde kısaltılır, istisnai durumlar dışında ömür boyu taşınır. Unvan için 2500 ELO puanı ve 3 norm gereklidir. 1950 yılından bu yana verilmektedir.

Sergey Karjakin, 12 yıl 7 ayla bu unvanı alan en genç insandır.

Uluslararası UstaDüzenle

Güçlü satranç oyuncularına verilir, IM (International Master) şeklinde kısaltılır, istisnai durumlar dışında ömür boyu taşınır. Unvan için 2400 ELO puanı ve 3 norm gereklidir. 1950 yılından bu yana verilmektedir.

Rameshbabu Praggnanandhaa, 10 yıl 10 ay 19 günle bu unvanı alan en genç insandır.[3]

FIDE UstasıDüzenle

FM (FIDE Master) şeklinde kısaltılır, unvan için 2300 ELO puanı gereklidir. 1978 yılından bu yana verilmektedir.

Usta AdayıDüzenle

CM (Candidate Master) şeklinde kısaltılır, unvan için 2200 ELO puanı gereklidir. 2002 yılından bu yana verilmektedir.[4]

Kadın UnvanlarıDüzenle

FIDE tarafından kadınlara verilen unvanlardır. Kadın Büyükusta (WGM), Kadın Uluslararası Büyükusta (WIM), Kadın FIDE Ustası(WFM) ve Kadın Usta Adayı (WCM) olarak adlandılır. Kadın unvanlarıyla diğer unvanlar arasında ELO puanı farkı vardır. Her klansmanda kadın unvanları diğer unvanlardan 200 ELO puanı geridedir. Kadın unvanları diğer unvanlarla birlikte kullanılabilir.

Kadın BüyükustaDüzenle

WGM (Women Grandmaster) şeklinde kısaltılır, unvan için 2300 ELO puanı gereklidir. 1976 yılından bu yana verilmektedir.

Kadın Uluslararası UstaDüzenle

WIM (Woman International Master) şeklinde kısaltılır, unvan için 2200 ELO puanı gereklidir. İlk olarak 1950 yılında IWM (International Woman Master) olarak verilmiş, daha sonradan adı WIM (Woman International Master) olarak değiştirilmiştir.

Kadın FIDE UstasıDüzenle

WFM (Woman FIDE Master) şeklinde kısaltılır, unvan için 2100 ELO puanı gereklidir.

Kadın Usta AdayıDüzenle

WCM (Woman Candidate Master) şeklinde kısaltılır, unvan için 2000 ELO puanı gereklidir.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Handbook > FIDE Title Regulations effective from 1 Temmuz 2014". FIDE.com. FIDE. 20 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2014. 
  2. ^ Wall, W. "FIDE History". 28 Ekim 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2019. 
  3. ^ "Praggnanandhaa – youngest chess IM in history!". ChessBase. 20 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Kasım 2016. 
  4. ^ Felice, Gino (2017). Chess International Title Holders. Jefferson, North Carolina: Mcfarland and Company Holders. s. 1. ISBN 978-1-4766-7132-1.