El-Askeri Camii

El-Askerî Camii veya Askeriyye Camii/Türbesi (Arapçaمرقد الامامين علي الهادي والحسن العسكري - Merkad el-İmameyn Ali el-Hâdi ve Hasan el-Askerî), Irak'ın başkenti Bağdat'ın yakınlarında, 125 km güneyinde bulunan Samarra kentindeki bir türbe ve cami kompleksi olup Şiî Müslümanlar için dünyadaki kutsal ziyaretlerinin en önemlilerindendir. İbadethanenin yapımı 944 yılına tarihlenmektedir. Caminin altın kaplamalı kubbesi Sünni militanların 2006 yılının Şubat ayında düzenledikleri bombalı bir saldırı sonucu yıkılmış, iki minaresi ise 2007 yılının Haziran ayında yapılan bir diğer saldırıda tahrip edilmiştir. Bu iki eylem Şii Müslümanlar arasında büyük kargaşaya neden olmuştur. Yapının o zamana değin ayakta kalmış olan saat kulesi ise Temmuz 2007'de tahrip edilmiştir.

El-Askeri Camii
Al Askari Mosque.jpg
Temel bilgiler
Yer Samarra, Irak
Koordinatlar 34°11′56″K 43°52′25″D / 34.19889°K 43.87361°D / 34.19889; 43.87361
İnanç İslam
Mimari
Tamamlanma 944

Yapının önemi, ibadethane özelliğinden ziyade, Şiî itikadında masumiyetine inanılan 12 İmam'ın 10uncusu ve 11incisi olan İmam Ali Naki (El-Hadi) ile oğlu ve halefi Hasan el-Askeri'nin türbesi olmasına bağlıdır. Bu iki İmam için, camiye adını veren 'El-Askeriyyeyn' (iki Askerî) lakabı da kullanılmaktadır. Camide ayrıca gaybette olduğuna inanılan 12. İmam olan Mehdi'nin annesi Nergiz Hatun da defnedilmiştir. Türbenin bitişiğinde, Mehdi'nin ilk küçük gaybete girdiği rivayet edilen yerin üzerine kurulmuş olan bir diğer bina da vardır.

Askeriyye Türbesine ayrıca 'İmameyn Türbesi' de denmektedir.

Time dergisi, 2006 yılındaki bombalı saldırı münasebetiyle yayınladığı bir yazıda cami hakkında şunları bildirdi:

« El-Askeri Camii Şiî İslam'ın en kutsal yerlerinden bir tanesidir. Bu camiden daha büyük üne sahip sadece Necef'teki İmam Ali Türbesi ve Kerbela'daki İmam Hüseyin Türbesi sayılabilir. Samarra'nın Sünnî sakinleri de El-Askeri Camiine hürmet etmektedirler. 'Türbenin üzerine yemin ederim' deyimi, her iki cemaat arasında yaygındır.[1] »

TarihçeDüzenle

 
El-Askerî Camii'nin 1916 yılında çekilmiş fotoğrafı.

10uncu İmam Ali Naki ve 11inci İmam Hasan el-Askeri, Samarra'nın zamanın halifesi Mutasım'ın 'Askar ul-Mutasım' denen askeri bölgesinde ev hapsinde tutuluyorlardı. Bu nedenle bu iki İmam için askeri bölge sakini anlamına gelen "Askeriyyeyn" lakabı kullanılmıştır. İkisi de Mutasım tarafından inşa edilmiş olan caminin yakınındaki Ebu Ahmed Sokağındaki evlerinde ölmüş ve defnedilmişlerdir. Daha sonra yayılan bir söylentiye göre zehirlenerek ölmüşlerdir.

Mabedin son mimari değişikliği Nasreddin Şah Kacar tarafından 1868 yılında ve altın kubbenin ilave edildiği 1905 yılında yapılmıştır. 72.000 altın parçası ile kaplanmış ve mavi çinilerle kaplı duvarlarla çevrili kubbe Samarra şehrinin silüetine hakim bir görünüm arz etmekteydi. Kubbe yakl. 20 m çapında 68 m yüksekliğindeydi.

Bombalı saldırılarDüzenle

2006 saldırısıDüzenle

 
Caminin 2006 yılındaki ilk bombalı saldırıdan sonraki hali

22 Şubat 2006 tarihinde, yerel saat itibarıyla 6.55'te, camide altın kubbeyi tamamen tahrip eden ve camiye bunun dışında da önemli ölçüde hasar veren patlamalar meydana gelmiştir. Askeri üniformalı, el-Kaide'ye bağlı Irak İslam Devleti mensubu Iraklı Sünni isyancılardan birkaç kişi daha önce camiye girmiş, bekçileri öldürmüş ve daha sonra patlamaya neden olan patlayıcıları yerleştirmişlerdir. Irak Özel Kuvvetler üniformalı[2] beş[3] ila yedi[4] kişi sabahtan camiye girerek[5] iki tane bomba[6][7] patlatmıştır.

2007 saldırılarıDüzenle

13 Haziran 2007 tarihinde, yerel saat itibarıyla sabah 8 sularında, el-Kaide örgütüne bağlı güçler, caminin ayakta kalmış, her biri 36 m yüksekliğinde olan ve daha önce tahrip edilmiş olan kubbenin her iki yanında duran iki minaresini havaya uçurmuştur. Kimsenin ölmediği olayla ilgili Irak polisi "caminin içinden ve etrafından eşzamanlı iki patlama sesi" olduğunu bildirmiştir.[8] Irak devlet kanalı El-Irakiyye'ye göre "yerel yetkililer, minarelere iki adet havan topu atıldığını bildirmiştir."[8]

Yeniden açılışıDüzenle

2009 yılının Nisan ayına kadar, yıkılan altın kubbe ve iki minare yeniden yapılmış ve türbe yeniden ziyaretçilere açılmıştır.[9][10]

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ An Eye For an Eye, Time Magazine, February 26, 2006.
  2. ^ http://www.timesonline.co.uk/article/0,,7374-2052701,00.html 21 Şubat 2011 tarihinde WebCite sitesinde arşivlendi Bombing of Shia shrine sparks wave of retaliation, erişim tarihi 23 Şubat 2006
  3. ^ http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/02[ölü/kırık bağlantı] Bombing Shatters Mosque In Iraq, erişim tarihi 23 Şubat 2006
  4. ^ http://www.hindustantimes.com/news/181_1632721,00050004.htm 21 Şubat 2011 tarihinde WebCite sitesinde arşivlendi Blast destroys golden dome of Iraq's shrine, erişim tarihi 23 Şubat 2006
  5. ^ http://www.cbc.ca/news/story/2006/02/22/iraq-shrine-blast.html Iraqi shrine bombing spurs wave of sectarian reprisals, erişim tarihi 23 Şubat 2006
  6. ^ http://breakingnews.iol.ie/news/story.asp?j=173575042&p=y73575748 21 Şubat 2011 tarihinde WebCite sitesinde arşivlendi Explosion destroys Shiite shrine golden dome, erişim tarihi 23 Şubat 2006
  7. ^ http://www.ibnlive.com/article.php?id=5757&section_id=2 21 Şubat 2011 tarihinde WebCite sitesinde arşivlendi Bombers strike Shia mausoleum in Iraq, erişim tarihi 23 Şubat 2006
  8. ^ a b http://www.nytimes.com/2007/06/13/world/middleeast/13cnd-samarra.html?ref=world 24 Nisan 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Minarets on Shiite Shrine in Iraq Destroyed in Attack, erişm tarihi 13 Haziran 2007
  9. ^ http://www.tehrantimes.com/index_View.asp?code=192492 19 Mayıs 2009 tarihinde WebCite sitesinde arşivlendi Bombed Iraq shrine reopens to visitors
  10. ^ http://yeni.haberler.com/haberf.asp?haber=1649962 10 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Askeriye Camii Tamir Edildi, erişim tarihi 27.04.2010

Dış bağlantılarDüzenle