Eczacılık

Eczacılık, tedavi edici her türlü madde ve ilacın; keşfi, üretimi, bertarafı, güvenli ve etkin kullanımı ve kontrolü ile ilgilenen, tıp bilimini kimya ile ilişkilendiren klinik sağlık bilimidir. Eczacılığın uygulanması; ilaçlar ve ilaçların etki mekanizmaları, yan etkileri, etkileşimleri, vücuttaki hareketleri ve toksisitesi konularında üst düzey bilgi sahibi olmayı gerektirir. Aynı zamanda tedavi süreçlerinin ve patolojik süreçlerin anlaşılması konularında da yetkinlik gerektirir. Klinik eczacılık gibi eczacılığın bazı uzmanlık dalları da, tıbbi verilerin ve laboratuvar verilerinin değerlendirilmesi hakkında bilgi sahibi olmak gibi başka nitelikler gerektirir.

PharmacistsMortar.svg
Meslek
İsimleri Eczacı, İspençiyar
Meslek türü Profesyonel
Etkin sektörler Sağlık hizmeti, Sağlık bilimleri, Kimya bilimleri
Yeterlikler İlaç
Gerekli eğitimler Eczacılık diploması
Çalışma alanları Eczane, Hastane, İlaç sektörü
İlgili meslekler Hekim, Kimyager, Toksikolog, Eczacı teknisyeni, Eczacı asistanı ve diğer Sağlık uzmanları

Eczane uygulamasının kapsamı, ilaçların bir araya getirilmesi ve dağıtılması gibi daha geleneksel rolleri ve ayrıca sağlık bakımı ile ilgili klinik hizmetler dahil, ilaçların güvenlik ve etkililik açısından gözden geçirilmesi ve ilaç bilgilerinin sağlanması gibi daha modern hizmetleri de içerir. Bu nedenle eczacılar, ilaçla tedavi ve hastaların yararına ilaç kullanımının optimize edilmesi konularında birincil sağlık uzmanlarıdır.

Eczacıların, bitkisel veya kimyasal kaynaklı içeriklerin araştırılması konularında yaptıkları çalışmalar modern kimya ve farmakoloji bilimlerinin temelini oluşturur.

Avrupa ve Hindistan'da çokça kullanılan Eczacılık simgesi
İlaçlar hastalığın teşhisinde, tedavisinde veya hastalığı önlemek için kullanılabilir

Bilim dallarıDüzenle

Eczacılık, tam anlamıyla temel veya biyomedikal bir bilim dalı değildir. Farmasötik kimya, farmakoloji, organik kimya ve biyokimyayı birleştiren farklı, sentetik bir kimya dalıdır. Farmakoloji, tam olarak başlı başına bir eczacılık bilim dalı olmamakla birlikte eczacılıktan çokça yararlanır. Eczacılık alanında son zamanlarda yeni bilim dalları da ortaya çıkmıştır: Farmakogenomik, hastaların klinik yanıtlarını, alerjilerini ve ilaçların metabolizmasını etkileyen genetik bağlantılı varyantların incelenmesidir. [1] Farmakoinformatik, sistematik ilaç keşfi ve ilaçların verimliliği, güvenliğiyle ilgilenir.

Temel Eczacılık BilimleriDüzenle

  • Analitik kimya: İlaçların analizi için elektrokimyasal, spektrofotometrik, kromatografik vb. yöntemlerin uygulanması ve geliştirilmesi [2]
  • Biyokimya: Biyokimyasal kinetik, ilaçların metabolizması, klinik biyokimya çalışmaları [3]

Eczacılık Meslek BilimleriDüzenle

Eczacılık TeknolojisiDüzenle

EğitimDüzenle

Türkiye'de eğitimDüzenle

Türkiye'de eczacılık öğretimi 14 Mayıs 1839 tarihinde Mekteb-i Tıbbiye-i Adliye-i Şahane bünyesinde açılan Eczacı sınıfı ile başlamıştır. Günümüzde, Eczacılık fakültelerinde, 5 yıllık lisans eğitimini başarı ile tamamlayan kişiler Eczacı diploması almaya hak kazanırlar. Türkiye'de bu mesleğe mensup kişiler serbest eczacılık (eczane eczacılığı) yapabilir; ilaç endüstrisinde; AR-GE, üretim, kalite kontrol, ruhsatlandırma, pazarlama gibi birimlerde görev alabilir; hastane eczanelerinde mesul müdürlük yapabilir (hastane eczacılığı) ve ayrıca kamu kuruluşlarında ya da ecza depolarında mesleğini icra edebilir. Son yıllarda önem kazanan klinik eczacılığın, Türkiye'deki eczacılık fakültelerinde ders olarak okutulması 2000'li yıllarda başlamıştır. Eczacılık öğrenimi, Türkiye'de 1938 yılına kadar 3 yıl, 1938-2005 yılları arasında 4 yıl olarak sürdürülmüştür. 2005 yılından itibaren ise 5 yıl olarak sürdürülmektedir. [15]

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Reference, Genetics Home. "What is pharmacogenomics?". Genetics Home Reference (İngilizce). Erişim tarihi: 2019-11-20. 
  2. ^ "Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Analitik Kimya Anabilim Dalı Çalışma Alanları". www.eczacilik.hacettepe.edu.tr. Erişim tarihi: 2020-10-25. 
  3. ^ "Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı". www.eczacilik.hacettepe.edu.tr. Erişim tarihi: 2020-10-25. 
  4. ^ "Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı". www.eczacilik.hacettepe.edu.tr. Erişim tarihi: 2020-10-25. 
  5. ^ "Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Kimya Anabilim Dalı Araştırma Alanları". www.eczacilik.hacettepe.edu.tr. Erişim tarihi: 2020-10-25. 
  6. ^ "Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı Çalışma Alanları". www.eczacilik.hacettepe.edu.tr. Erişim tarihi: 2020-10-25. 
  7. ^ "Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Botanik Anabilim Dalı Araştırma Alanları". www.eczacilik.hacettepe.edu.tr. Erişim tarihi: 2020-10-25. 
  8. ^ "Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmakognozi Anabilim Dalı". www.eczacilik.hacettepe.edu.tr. Erişim tarihi: 2020-10-25. 
  9. ^ "Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Toksikoloji Anabilim Dalı Araştırma Alanları". www.eczacilik.hacettepe.edu.tr. Erişim tarihi: 2020-10-25. 
  10. ^ "Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Eczacılık İşletmeciliği Anabilim Dalı Araştırma Konuları". www.eczacilik.hacettepe.edu.tr. Erişim tarihi: 2020-10-25. 
  11. ^ "Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Klinik Eczacılık Anabilim Dalı Genel Tanıtım". www.eczacilik.hacettepe.edu.tr. Erişim tarihi: 2020-10-25. 
  12. ^ "Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Teknoloji Anabilim Dalı Araştırma Alanları". www.eczacilik.hacettepe.edu.tr. Erişim tarihi: 2020-10-25. 
  13. ^ "Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Radyofarmasi Anabilim Dalı". BEUN. Erişim tarihi: 25 Ekim 2020. 
  14. ^ "Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Biyoteknoloji Anabilim Dalı Araştırma Alanları". www.eczacilik.hacettepe.edu.tr. Erişim tarihi: 2020-10-25. 
  15. ^ Üniversitesi, İstanbul. "İstanbul Üniversitesi | Tarihten Geleceğe Bilim Köprüsü - 1453". eczacilik.istanbul.edu.tr. Erişim tarihi: 2020-10-25.