Bale

bir dans türü

Bale, temelleri İtalyan Rönesansı döneminde, mim sanatçılarının tiyatro ve gösterilerdeki dansları ile İtalya’da atıldıktan sonra, Fransa ve Rusya da gelişen, belli figürlere, adım atışlara dayalı bir dans ve müzikli gösteri türüdür. Dünya çapında yayılarak yaygın bir dans türü haline gelmiş ve birçok başka dansı etkilemiştir.

Günümüzde bale

Bale dansı, mimik, müzik, duygu ve dekor sanatlarının ileri standartta birleştirilerek kullanan bir tiyatro gösterisi olarak tanımlanabilir. Asıl eleman olarak kullanılan dans aslında İtalyanca "dans" anlamına gelen "ballo" ya da "balletto" sözcüğünden türetilmiştir.

Bale eseri, bir bale prodüksiyonu için yaratılan koreografi ve müzikten oluşur. Bale sanatını icra eden erkek dansçılara Türkçe'de "balet" denilir (dünyanın diğer ülkelerinde erkek sanatçılara bale dansçısı denmektedir)", kadın dansçılara "balerin" denir.

Klasik bale dansçıları genellikle klasik müzik eşliğinde, detaylı kostüm ve dekorlarla sergilenirken; modern baleler genelde daha sade kostümlerle ve daha az dekor kullanılarak sahnelenir. Kostüm olarak genellikle tayt, mayo ve "tütü" denilen özel etek gibi giysiler kullanılır.

Tarihçe

değiştir

Bale ilk olarak İtalya'da rönesans döneminden görülmektedir. Mim sanatçılarının Orta Çağ ve rönesans tiyatro gösterilerinde ve geleneksel halk gösterilerindeki dans adımları bugünkü balenin temellerini oluşturur. O zamanlarda koreografik bir düzeni olmayan bale Dominic de Piacenza ve Antonio Cornazzo'nun ilk koreografik kompozisyon denemeleri ve adımlara isim vermeleriyle gelişmiş bu noktada Fransızlar çok etkilenmiş ve bunun sonucunda bugünkü balenin ilk tohumları 1581'de Catherine de' Medici'nin "Beaujoyeux" adlı Le Ballet Comique de la Reine tarafından sahnelenen gösterisiyle atılmıştır.[1]

Fransa'da IV. Henri tarafından desteklenen bale tüm Avrupa'ya, oradan da 16. ve 17. yüzyılın sonlarında da Danimarka ve İsveç'e kadar yayılmıştır. Balenin altın çağı kendi de iyi bir dansçı olan XIV. Louis döneminde başlamıştır. Bu döneme kadar halk tarafından dans edilirken bir kez profesyonel dansçılar kostüm maske ve peruklar kullanarak dans etmeye başlamışlardır. 18. yüzyılda bale tamamen kendini opera sanatından soyutlayarak özgür bir sanat formuna kavuşmuştur. Bunun da tohumları George Noverre tarafından atılmış ve bugün sahnede gördüğümüz bale sanatı onun koyduğu kurallar üzerine kurulmuştur.

18. yüzyılın ikinci yarısında Rusya'ya ulaşan bale St.Petersburg'da Petipa ve Saint-Leon ile hayat bularak gelişmiş ve bugün hala sahnelenen Uyuyan Güzel balesi, Fındıkkıran balesi ve Kuğu Gölü balesi gibi tanınmış eserler buradan tüm dünyaya yayılmıştır.[2]

20. yüzyılda,bale diğer dans türlerini de etkilemeye başlamıştır ve balenin alt türleri oluşmaya başlamıştır. Bunlardan en bilinenleri, modern bale ve Amerikalı koreograf George Balanchine'in geliştirdiği neoklasik baledir.

Kaynakça

değiştir
  1. ^ Liddell, Henry George; Scott, Robert. "A Greek-English Lexicon". Perseus Digital Library. 29 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2020. 
  2. ^ Harper, Douglas. "Online Etymology Dictionary". 13 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2020. 

Dış bağlantılar

değiştir