Aynallu

Aynallu; Inallu[1]; Inanlu dili olarak da adlandırılır. Aynallular, İran'da yaşayan ve tahmini olarak 7.000 kişiden oluştuğu düşünülen Türk etnik grubudur. Dilleri Oğuzcanın güney koluna dahil olup Afşarca ve Kaşgayca ile benzerlikleri çoktur. Etnologlar bu diyalektiği Güney Azericeye dahil etseler de gerçekte Oğuzcanın güney koluna dahildir.[kaynak belirtilmeli]

İnallu Oymağı Anadolu da;

İl ve ulus adı altında gruplandırılan konar-göçerler genellikle, boy (kabile),aşiret, cemaat, bölük, oymak, oba, tir ve mahalle gibi bölümlere ayrılmaktadır. Osmanlı Devleti il ve ulus adı altında gruplandırılan bu konar-göçeri, idari bakımdan kışlaklarının bulunduğu yerleri esas almak suretiyle belli bir sancağa bağlamıştır. Ayrıca Bozulus, Yeni İl, Halep, Atçekenler, Dulkadirlilar, Danişmendliler, Karacakoyunlular, Varsaklar ve Ulu Yörük gibi bazı büyük konar-göçer teşekküllere kadılar tayin edilerek, kaza statüsü verilmiştir. Öte yandan hazinenin önemli gelir kaynakları arasında sayılan konar -göçerler, iktisadi bakımdan tımar, zeamet, has ve vakıf reayası olarak vergilerini bağlı oldukları bu birimlere ödemekteydiler. Bu hukuki ve iktisadi çerçevede genellikle küçük gruplar tımar reayası, büyük teşekküller ise hasreayası olarak belirlenmiştir.İnallı Aşireti, Oğuzların Boz-Ok koluna mensupturlar.13. yüzyılda Anadolu Selçuklu Devletinde göçebe hayatı yaşayan İnallı Türkmen Aşireti, 1243’de Moğolların Selçuklu Devletini yendiği Kösedağı savaşından sonra birçok Türkmen aşireti ile birlikte Anadolu’dan Memlüklü Devleti topraklarına (Suriye) sığındılar.

1260’da Moğollarla Memlüklüler arasında Suriye’de yapılan ve Moğolların yenildiği Ayn-ı Calut savaşından sonra Halep civarına yerleştiler. 1260’dan 1407’ye kadar Suriye’de kaldılar. 1407’de Memlüklü Devletine isyan eden Memlüklü Emiri Cekem’in saldırısına uğradılar. Bunun üzerine Akkoyunlu Devleti’ne sığındılar. Emir Cekem’in öldürülmesinden sonra tekrar yurtlarına geri döndüler. 1418’de Kara Koyunlu Devleti ile Akkoyunlu Devleti arasında yapılan savaşta İnallılar, Akkoyunluların safındaydılar. Savaşın Halep civarına kadar yayılması üzerine Tarablus Şam yörelerinden Safita’ya gitmişlerdir. Birkaç yıl burada kaldıktan sonra yurtlarına tekrar döndüler.1457’de Dulkadirli ve Bayat Aşiretleri ile birlikte Akkoyunlu Devletine katılmış olmaları kuvvetle muhtemeldir.

1473’de Fatih Sultan Mehmet’in Akkoyunlu Devleti Sultanı Uzun Hasan ile yaptığı Otlukbeli savaşında İnaloğullarının başında bulunan İnal oğlu İbrahim Bey önce Osmanlıların tarafına geçmişse de, daha sonra Akkoyunlu ülkesine dönmüştür. Daha önce de söylendiği gibi, X IV . yüzyılda Kuzey-Suriye’de yaşayan büyük Türkmen topluluğunun Boz-Ok kolunu başlıca üç boy, yani Bayat, Avşar ve Beğ-Dili boyları teşkil ediyordu. Mezkûr asırdan itibarenkendilerinden bahsedilmeye başlanan Dulkadıroğulları, ‘’İnal-oğulları’’, Köpek-oğulları, Gündüzlüler, Kut-Beğioğulları, Bozca-oğulları gibi, ailelerin bu üç veya iki ( Bayat-Avşar) boydan çıktıkları anlaşılıyor. Bu ailelerin en büyüğü olan Dulkadıroğulları’nın, hizmetinde daima Bayatlar görülmektedir ki, bu husus esasen Boz-Oklar’dan olduğu kesin olarak bilinen bu hânedanın bu boya mensup olması ihtimalini hâtıra getiriyor.

(1399) yılında Sultan Berkuk ’un ölümü üzerine yerine oğlu Ferec- geçmişti. Ferec, yiğit bir genç olmakla beraber siyasî zekâdan mahrum bir hükümdardı. Bu sebeble Ferec’-in bütün hükümdarlık devri bilhassa Şam vâlisi Şeyh el-Mahmudî, Çekim ve Nevruz gibi emirlere karşı mücadele etmekle geçmiştir.

(1404-1405) yılında Haleb vâlisi Demir Taş, Antakya hâkimi Türkmen Doğancı-oğlu Fâris’in üzerine yürüdüğün de yanında müttefiki olarak Ramazanoğlu Ahmed Beğ ile Dulkadirli ailesinden Halil beğ oğlu Alâuddin Ali Beğ vardı. Âlâuddin A i Beğ’in buyruğunda Bayatlar ve İnallılar bulunuyordu. Asi emirlerden Çekim, Doğancıoğlu’nun yanına sığınmıştı. Yapılan çarpışmayı Demir Taş,müttefikleri Ahmed ve Ali beğler sâyesinde, kazandı. Sultan Ferec ertesi yıl Çekim’e Haleb vâliliğini vermişti. Birkaç yıldan beri sultan olmak gayesini taşıyan Çekim , 809 (1406) da “ el-Melik ul- Adil” unvanı ile kendini sultan ilân etti ve Fırat’tan Gazze’ye kadar olan yerlerde adına hutbe okuttu. Çekim , Türkmenler’i tehlikeli bir unsur sayarak onlara karşı harekete geçti. Bunun sonucunda Avşar, Bayat ve İnallular’dan mühim bir kısım Akkoyunlu beği Kara-Yülük Osman’a sığınmak zorunda kaldı. Ancak Çekimin aynı yılda Kara-Yülük ile yaptığı savaşta öldürülmesi üzerine onlar tekrar Haleb çevresindeki yurdlarına döndüler.

1522-1540 yılları arasında(Halep, Maraş) burada kaldılar. 1549´dan sonra içinde bulundurduğu aşiretlerle Sivas-Yozgat üzerinden Orta Anadolu´ya göç ettiler. Fakat bu göç çok hızlı gerçekleşmedi.17. yüzyıl başlarında İnallı Türkmen Boyu Anadolu´ya dağılmıştır. Bugün boyların Sivas, Yozgat, Çorum, Kırşehir, Nevşehir, Aksaray, Tarsus, Konya, Karaman, Niğde gibi topraklarda yaşamlarını sürdürdükleri biliniyor.

İnallu Aşireti, Cemaatleri(obaları) (1453-1650]
Alplu Avşarıobası Avşar
Alayundlu obası Alayundlu
Alayuntlu ve Çıraklu obası Alayundlu
Alisi Hacılu obası Avşar
Ayağı büyük obası Avşar
Azak obası Eymür
Alabaş obası Avşar
Altunhan obası Avşar
Arşıncı ve Sarı İnallu obası Avşar
Ayağı Büyük obası Avşar
Aygudlu obası Bayad
Baranlu obası Yıva
Basma Kozaklu obası Eymür
Bayraklu obası Eymür
Beğ Ömerlü obası Avşar
Beni Karalu obası Bayad
Bozanlu obası Eymür
Bozca Tumanlu obası Eymür
Çakır Alilü obası Eymür
Çaklırlu obası Eymür
Çamatarlu obası Eymür
Çay Basmazlu obası Eymür
Çokun obası Döğer
Dede Fakih oğlu obası Avşar
Dokuz obası Eymür
Dumanlu obası Avşar
Durdu oğlu obası Avşar
Emir Ali obası Eymür
Emir Alilü obası Eymür
Emir obası Eymür
Emirlü Mahallesi obası Avşar
Emtile Beğ Durak obası Eymür
Gayınlu obası Avşar
Gökpirlü obası Avşar
Hacı Karalu obası Avşar
Hacı Zekeriya obası Eymür
Hamza Beğ obası Eymür
Hilallu obası Avşar
İnal obası Avşar
İnal hacılu obası Avşar
İnal Avşarı obası Avşar
İnallu obası Avşar
İnallu Kalalu obası Avşar
İnallu ma'a Dokuz obası Avşar
İsa Hacılu obası Eymür
İsmaillü Mahhallesi obası Avşar
Kara Musa obası Avşar
Kara Musalu obası Bayad
Karakoyunlu obası Yıva
Karacalu obası Avşar
Karacalu Avşarı obası Avşar
Kara Yakublu obası Avşar
Karacalu obası Avşar
Karalu-ı diğer obası Bayad
Karlu Hacılu obası Eymür
Keçilü obası Avşar
Kırımlu obası Eymür
Kızıklu obası Kızık
Kızıllu Avşar
Konarlu obası Kınık
Koyunluca obası Eymür
Kulalu obası Eymür
Kulu obası Eymür
Kurd obası Eymür
Kurdlar obası Eymür
Polad Hacılu obası Eymür
Sekiz Avşarı obası Avşar
Sevindik obası Eymür
Sultan Ahmed obası Eymür
Şam Bayadı obası Bayad
Ümranlu obası Eymür
Zekeriya Hacılu obası Avşar

İnalluların boy meselesine gelince, Faruk Sümer Anadolu’da faaliyet gösteren Boz-oklardan İnal-oğullarının Beydilli’ye değilse, Bayat boyuna mensup olduklarının muhakkak oluğunu belirtmiştir ancak İnallu oymağının içerisinde Avşar, Bayad, Eymür gibi boylar çoğunluktadır. Yıva, Bayundır, Kınık, Kızık boyundan obalar da azınlık bir şekil de İnallu aşiretin de bulunmaktalardır. İnallu oymağının için de ki İnal(lı) obası Avşar olarak kayıtlıdır buda oymağın (aşiretin) Avşar olduğunun kanıtır.[2]

[3]

  1. ^ "İnallu Aşireti". 
  2. ^ https://www.academia.edu/42100757/İnallı_Aşireti_Oymağı_obaları_Cemaatleri_boy_yapıları_ve_Tarihi
  3. ^ Yusuf Halaçoğlu Anadolu'da Aşiretler, Cemaatler, Oymaklar (1453-1650) kitabı

http://www.turktoresi.com/viewtopic.php?f=26&t=778

Kitap: ANADOLU'DA TÜRKMEN AŞİRETLERİ "Bozulus Türkmenleri 1540-1640"