1303 Girit depremi

1303 Girit depremi 8 Ağustos'ta şafak vakti meydana geldi. Mercalli yoğunluk ölçeğine göre tahmini büyüklüğü yaklaşık 8 ve şiddeti 9'du.Girit ve İskenderiye'de ciddi hasara ve can kaybına neden olan büyük bir tsunamiyi tetikledi.

Tektonik durumDüzenle

Bu depremin en muhtemel yeri olan Helen yayı, Afrika Levhasının Ege Denizi Levhasının altına batmasıyla ilgili kavisli bir tektonik özelliktedir. Batı Avrasya'nın en aktif sismik bölgelerinden biridir ve Mısır'ı da etkileyen büyük depremler geçmişine sahiptir.[1]

HasarDüzenle

Deprem ve tsunaminin Girit'in Kandiye kentinde yıkıcı etkileri olduğu kaydedildi.[2] Ayrıntılı bilgi, Deprem günü ve yirmi gün sonra, Kandiye'den (sonra Kandiye'den) sorumlu Venedik idaresine yapılan raporlardan elde edilebilir. Candia'nın ana kamu binalarına ve tüm adadaki kalelere verilen hasarın boyutu anlatılmaktadır. Raporlarda ayrıca, mağdurların çoğunun numara verilmeksizin kadın ve çocuk olduğu belirtiliyor.[3] İskenderiye'de de büyük bir sel baskını yaşandı. Pek çok gemi tahrip oldu, bazı gemiler adanın 3 kilometre kadar içerisine sürüklendiler. Levanten kıyısındaki liman kenti Acre de etkilendi; binalar yıkıldı ve insanlar ölüme sürüklendi.[4]

Mısır'da deprem, Büyük Piramit'in beyaz kireçtaşı muhafazasının büyük bir kısmını yerinden ederek Kahire'de ciddi hasara neden oldu.  ve birçok camide minarelerin devrilmesi. İskenderiye'de şehir surları büyük ölçüde yıkıldı ve deniz feneri ağır hasar gördü.[4]

ÖzelliklerDüzenle

DepremDüzenle

Merkez üssünün kesin konumu belirsiz olsa da, depremin Hellen yayının doğu kesimini Girit ile Rodos arasında bir yerde kırdığı genel olarak kabul edilmektedir.[1][3][4] Deprem, Girit, Mora, Rodos, Kahire, Akka, Şam, Antakya ve Kıbrıs gibi geniş bir alanda hasara yol açmış ve İstanbul kadar uzakta hissedilmiştir ( 1.000 kilometre (620 mi) ) ve muhtemelen Tunus ( 1.500 kilometre (930 mi) ). Kesin büyüklüğü bilinmemekle birlikte yaklaşık 8.0 olduğu tahmin edilmektedir.[5]

TsunamiDüzenle

Tsunaminin modellenmesi, İskenderiye'de deprem zamanından Mısır'daki ilk dalganın gelişine kadar yaklaşık 40 dakikalık bir gecikme ile maksimum 9 metrelik dalga öngörüyor.[1]

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b c Hamouda (2006). "Numerical computations of 1303 tsunamigenic propagation towards Alexandria, Egyptian Coast". Journal of African Earth Sciences. 44 (1): 37-44. doi:10.1016/j.jafrearsci.2005.11.005. 
  2. ^ Tsapanos (2003). "A seismic hazard scenario for the main cities of Crete island, Greece". Geophysical Journal International. 153 (2): 403-408. doi:10.1046/j.1365-246X.2003.01874.x. 
  3. ^ a b Guidoboni (1997). "The large earthquake of 8 August 1303 in Crete: seismic scenario and tsunami in the Mediterranean area". Journal of Seismology. 1 (1): 55-72. 
  4. ^ a b c Papadopolous (2007). "Tsunami hazards in the Eastern Mediterranean: strong earthquakes and tsunamis in the East Hellenic Arc and Trench system" (PDF). Natural Hazards and Earth System Sciences. 7 (1): 57-64. doi:10.5194/nhess-7-57-2007. 12 Aralık 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Kasım 2020.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "Papadopolous" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "Papadopolous" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
  5. ^ Papazachos (1996). "Large seismic faults in the Hellenic arc" (PDF). Annali di Geofisica. 39 (5): 891-903. 18 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Kasım 2020.