İrlandaca

Irlanda'nın resmi dili

İrlandaca (Gaelige), Hint-Avrupa dil ailesinin Kelt dilleri koluna ait bir dil. İrlanda'nın,[1] Birleşik Krallık'a bağlı Kuzey İrlanda'nın ve Avrupa Birliği'nin resmî dilidir. İrlandaca, Batı Avrupa'da halk dili kullanılarak yazılmış en eski edebiyata sahiptir.

İrlandaca
Gaeilge, Éire
Ana dili olanlar İrlanda
Konuşan sayısı 1 milyona yakın  (tarih gerekli)
Dil aileleri
Yazı sistemi Latin
Resmî durumu
Resmî dil İrlanda İrlanda
Avrupa BirliğiAvrupa Birliği
Dil kodları
ISO 639-1 ga
ISO 639-2 gle
ISO 639-3
Irish speakers in 2011.png
İrlanda'da İrlandaca konuşma oranı, 2011

İrlanda'da halkın %36'sı İrlandaca konuşabildiğini belirtmiştir. Buna rağmen günlük dil olarak İrlandaca Gaeltacht adı verilen ülkenin batı kıyılarındakı bazı bölgelerde yoğunlaşmıştır ve genel halkın sadece %1.8'i İrlandacayı günlük bir şekilde kullanmaktadır.[2] Galway, Kerry, Cork ve Donegal, Waterford'un küçük bir kısmı, Mayo ve Meath bölgelerinde anadil, İrlanda'nın geri kalan birçok bölgesi için ikinci dil olarak geçmektedir.

TarihDüzenle

Tarihteki ilk ve en eski İrlandaca yazıları M.S. 4. yüzyıllarda çıktığı tahmin edilen Oghamlardır ve çoğunlukla Büyük Britanya'nın batı kesimlerinde bulunmuştur. M.S. 5-6. yüzyıl arasında Latin alfabesine geçilmeye başlanarak Eski İrlandaca adı altında oluşmaya başlamış 10. yüzyıla kadar bu ad altında devam etmiştir.

M.S. 10. yüzyılı içerisinde Orta İrlandaca'ya dönüşümüyle İrlanda, İskoçya ve Mann Adasın'da konuşulmaya başlanmıştır. Ulyster Döngüsü de dahil olmak üzere birçoğu İrlanda edebiyatı eseri Orta İrlandaca yazılmıştır. M.S 12 yüzyıl içerisinde modern İrlandaca'ya, İskoçça'ya ve Man diline dönüşmeye başlamıştır.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Ireland speaks up loudly for Gaelic". The New York Times. 29 March 2005. 8 January 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2017. 
  2. ^ "Irish is third most used language – Census". rte.ie. 29 Mart 2012. 30 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2017. 

Dış bağlantılarDüzenle