İnaktif aşı

İnaktive edilmiş aşı (veya öldürülmüş aşı), kültürde büyütülen ve ardından hastalık üretme kapasitesini yok etmek için öldürülen virüs partikülleri, bakteriler veya diğer patojenlerden oluşan bir aşıdır. Etkisizleştirilmiş aşılar için patojenler, kontrollü koşullar altında büyütülür ve enfeksiyon yeteneğini azaltmak ve böylece aşı kaynaklı enfeksiyonu önlemek için öldürülür.[1] Virüs, ısı veya formaldehit gibi bir yöntem kullanılarak öldürülür.

Etkisizleştirilmiş aşılar ayrıca virüsü etkisiz hale getirmek için kullanılan yönteme bağlı olarak sınıflandırılır:[2]

  • Bütün virüs aşıları, ısı, kimyasallar veya radyasyon kullanılarak tamamen yok edilen virüs partikülünün tamamını kullanır.[3]
  • Split virüs aşıları, virüsü bozmak için bir deterjan kullanılarak üretilir.
  • Alt birim aşılar, virüsün kopyalanması veya hayatta kalması için gerekli olan veya ters reaksiyonlara neden olabilecek diğer bileşenleri kaldırırken, bağışıklık sistemini virüse yanıt vermesi için en iyi uyaran antijenlerin saflaştırılmasıyla üretilir.

Etkisizleştirilmiş virüsler, bağışıklık sistemi tarafından canlı virüslere göre daha zayıf bir yanıt üretme eğiliminde olduğundan, patojene karşı etkili bir bağışıklık tepkisi sağlamak için immünolojik yardımcı maddeler ve çoklu "güçlendirici" enjeksiyonlar gerekebilir.[1][2][3] Zayıflatılmış aşılar genellikle sağlıklı insanlar için tercih edilir çünkü tek bir doz genellikle güvenli ve çok etkilidir. Bununla birlikte, bazı insanlar zayıflatılmış aşıları alamazlar çünkü patojen kendileri için çok fazla risk oluşturur (örneğin, yaşlılar veya bağışıklık yetmezliği olan kişiler). Bu hastalar için inaktive edilmiş bir aşı koruma sağlayabilir.

ÖrneklerDüzenle

Türleri şunları içerir:[4]

MekanizmaDüzenle

Patojen partikülleri yok edilir ve bölünemez, ancak patojenler, bağışıklık sistemi tarafından tanınmak üzere bütünlüklerinin bir kısmını korur ve uyarlanabilir bir bağışıklık tepkisi uyandırır. Doğru üretildiğinde aşı bulaşıcı değildir, ancak uygun olmayan inaktivasyon sağlam ve bulaşıcı partiküllere neden olabilir. Düzgün üretilen aşının öldürülen patojenler yeniden yapmadığından, güçlendirici doz bağışıklık tepkisini güçlendirmek için periyodik olarak gereklidir. 

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b Petrovsky (28 Eylül 2004). "Vaccine adjuvants: Current state and future trends". Immunology and Cell Biology (İngilizce). 82 (5): 488-496. doi:10.1111/j.0818-9641.2004.01272.x. ISSN 0818-9641. PMID 15479434.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "PetrovskyAguilar2004" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
  2. ^ a b "Influenza". World Health Organization (WHO). 7 Ocak 2016. 17 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2016.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "WHOinfluenza" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
  3. ^ a b "Types of Vaccines". Vaccines.gov. U.S. Department of Health and Human Services. 23 Temmuz 2013. 9 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2016.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "TypesVaccines" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
  4. ^ "Immunization". 18 Ekim 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2009.