Üçlü sayı sistemi

Üçlü sayı sistemi (Ternary /ˈtɜːrnəri/ ), sayıların 3 tabanında yazılmasıyla elde edilir. Dolayısıyla tüm sayılar 0, 1 ve 2 rakamları kullanılarak ifade edilirler.[1][2]

Diğer sayı sistemleriyle karşılaştırılmasıDüzenle

Üçlü sayı sisteminin bir çarpım tablosu
× 1 2 10 11 12 20 21 22 100
1 1 2 10 11 12 20 21 22 100
2 2 11 20 22 101 110 112 121 200
10 10 20 100 110 120 200 210 220 1000
11 11 22 110 121 202 220 1001 1012 1100
12 12 101 120 202 221 1010 1022 1111 1200
20 20 110 200 220 1010 1100 1120 1210 2000
21 21 112 210 1001 1022 1120 1211 2002 2100
22 22 121 220 1012 1111 1210 2002 2101 2200
100 100 200 1000 1100 1200 2000 2100 2200 10000

Üçlü sayı sistemindeki tam sayıların gösterimi, ikili sayı sistemindeki gibi kısa sürede rahatsız edici derecede uzun olmaz. Mesela onlu sayı sistemindeki 365 ya da altılı sayı sistemindeki 1405 sayısı ikili sayı sisteminde 101101101 (dokuz basamaklı) ve üçlü sayı sisteminde 111112 (6 haneli) olarak karşılık gelir.

Birden 33 sayısına kadar sayı sistemlerinde gösterimi
Ternary (üçlü sayı sistemi) 1 2 10 11 12 20 21 22 100
Binary (ikili sayı sistemi) 1 10 11 100 101 110 111 1000 1001
Senary (altılı sayı sistemi) 1 2 3 4 5 10 11 12 13
Onlu sayı sistemi 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Ternary 101 102 110 111 112 120 121 122 200
Binary 1010 1011 1100 1101 1110 1111 10000 10001 10010
Senary 14 15 20 21 22 23 24 25 30
Onlu sayı sistemi 10 11 12 13 14 15 16 17 18
Ternary 201 202 210 211 212 220 221 222 1000
Binary 10011 10100 10101 10110 10111 11000 11001 11010 11011
Senary 31 32 33 34 35 40 41 42 43
Onlu sayı sistemi 19 20 21 22 23 24 25 26 27
Üçlü sayı sisteminde üçün kuvvetleri
Ternary 1 10 100 1000 10000
Binary 1 11 1001 11011 1010001
Senary 1 3 13 43 213
Onlu sayı sistemi 1 3 9 27 81
Kuvvet 30 31 32 33 34
Ternary 100000 1000000 10000000 100000000 1000000000
Binary 11110011 1011011001 100010001011 1100110100001 100110011100011
Senary 1043 3213 14043 50213 231043
Onlu sayı sistemi 243 729 2187 6561 19683
Kuvvet 35 36 37 38 39

KullanımıDüzenle

1958 yılında Moskova Devlet Üniversitesi'nde üçlü sayı sistemi kullanan ve adı Setun olan bir bilgisayar ortaya atılmış olsa da geliştirilmesi durdurulmuştur[2][3][4].

Konuyla ilgili yayınlarDüzenle

KaynakçaDüzenle