0 (sayı)

herhangi bir sayının toplama işlemine göre tersiyle toplamı

Sıfır, aritmetikte 0 rakamını simgeler.[1] Bugünkü sayı sisteminde sıkça kullanılan sıfır, bir niteliğin yokluğunu temsil eder. Toplamada toplandığı sayıyı değiştirmeyen etkisiz, çarpmada sonucu sıfır yapan yutan, bölmede ise bir sayıya bölündüğünde 0 sonucu çıkar. Ancak bir sayıyı böldüğünde sonuç tanımsızdır. 0 sayısı pozitif ve negatif olmayan bir sayıdır. "0" Roma rakamlarında gösterilemeyen tek rakamdır.

0
0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9
Batı Arap 0
Doğu Arap ٠
Bengali
Çin 〇,零
Devanāgarī
Khmer
Thai

Birçok skalada sıfır başlangıç ya da nötr bölgeyi temsil eder. Sayı doğrusunda sıfırın sağı artı, solu eksi değerleri barındırır. Sıcaklık derecelendirmelerinde sıfırın yeri derecelendirme sistemine göre değişir. Örneğin Kelvin derecinde sıfır noktası -273 °C'ye (mutlak sıcaklık) denk gelmektedir. Celsius derecesinde ise 0 noktası suyun erime/donma noktası olarak alınmıştır.

EtimolojiDüzenle

Sıfır sözcüğü Arapça sifr (anlamı: boş, şifre) sözcüğünden türemiştir.[2] Sifr ise Sanskrit'te boş anlamına gelen sunya sözcüğünün tercümesidir.[2]

TarihçeDüzenle

Sıfırın M.Ö. 1770 itibariyle Antik Mısırlılar,[3] M.Ö. ikinci binyılın ortalarında Babiller,[4] MÖ 450 yıllarında Orta Amerika'da yaşayan Mayalılar tarafından kullanıldığına dair kanıtlar vardır. M.S. 800 civarında ise Hintler sıfıra benzer bir sembol kullanmışlardır. Hindistan'dan yayılan sıfır, M.S. 1400 yıllarında Avrupa'da da benimsenmiş ve kullanılmıştır. Harezmi tarafından yeniden tanımlanan sıfır sayısının, Ortaçağ'da Endülüs'ten Avrupa'ya geçtiği düşünülmektedir.[5]

MatematikDüzenle

 
Dijital gösterimi

Cebir'de sıfır aşağıdaki bağıntılara sahiptir:

 
 
 
 
 
  tanımsız
  belirsiz
  = belirsiz

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Matson, John (21 Ağustos 2009). "The Origin of Zero". Scientific American. Springer Nature. 20 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2016. 
  2. ^ a b "sıfır". Nişanyan Sözlük. 23 Aralık 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2020. 
  3. ^ "Egyptian numerals". mathshistory.st-andrews.ac.uk. 15 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2020. 
  4. ^ Kaplan, Robert. (2000). The Nothing That Is: A Natural History of Zero. Oxford: Oxford University Press.
  5. ^ Will Durant (1950), The Story of Civilization, Volume 4, The Age of Faith: Constantine to Dante – A.D. 325–1300, Simon & Schuster, 978-0-9650007-5-8, p. 241