Leviler: Revizyonlar arasındaki fark

[kontrol edilmemiş revizyon][kontrol edilmemiş revizyon]
İçerik silindi İçerik eklendi
k 78.187.6.183 tarafından yapılan değişiklikler geri alınarak, Iggydarsa tarafından değiştirilmiş önceki sürüm geri getirildi.
Khutuck Bot (mesaj | katkılar)
k Bot: Kozmetik değişiklikler
1. satır:
{{Antik İsrail}}
[[Yahudilik]] geleneğine göre '''Levi''' kabilesi ({{lang-he|לֵוִי}}, ''Bağlı'') [[İsrailoğulları]]ndan [[Levi (Beni İsrail)|Levi]]'nin soyundan gelenlere denir. İsrailoğulları [[Yeşu]] önderliğinde [[Kenan (bölge)|Kenan topraklarıtopraklarına]]na girdiği zaman Levi kabilesine yönetmesi için toprak verilmedi, onun yerine şehirler takdis edildi çünkü "onların mirası İsrail'in Tanrısı Rab'bin kendisidir".<ref>[http://kutsalkitap.info/tr-josh13.html Yeşu 13:33]</ref><ref>[http://kutsalkitap.info/tr-deu18.html Yasa Kitabı 18:2]</ref> Levi kabilesinin diğer İsrail kabileleri adına yaptıkları dini ve bazı politik görevleri vardı bunun karşılığında ise kendilerine [[Maaser Rişon]] yada [[Levi vergisi]] denen aşar vergisi ödeniyordu.
 
== Tanah'ta Leviler ==
Tora'da anlatıldığına göre kabile adını diğer adı [[Yakup|İsrail]] olan [[Yakup]]'un on iki oğlundan biri olan [[Levi (Beni İsrail)|Levi]]'den alır. Levi'nin üç oğlu vardı: [[Gerşon]], [[Kehat]] ve [[Merari]].<ref>[http://kutsalkitap.info/tr-gen46.html Yaratılış 46:11]</ref>
 
{{familytree/start}}
{{familytree | | | | | | | | | | | LEV |~|y|~| MEL | | LEV=[[Levi (Beni İsrail)|Levi]]|MEL=''[[Milka (Tora'da kişi)|Milka]]''}}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | |!| | | | | }}
{{familytree | | | | | | | | | | | |,|-|-|^|v|-|-|.| | | | | }}
15. satır:
{{familytree | | | | | | | |!| | | | | | | | | | }}
{{familytree | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | }}
{{familytree | | | MIR | | AAR | | MOS | | | MIR=''[[Meryem (Musa'nın kardeşi)|Meryem]]''|AAR=[[Harun (peygamber)|Harun]]|MOS=[[Musa]]}}
{{familytree | }}
{{familytree/end}}
 
 
Kehat'ın oğlu [[Amram]], [[Meryem (Musa'nın kardeşi)|Meryem]], [[Harun (peygamber)|Harun]] ve [[Musa]]'nın babasıydı. Harun'un soyundan gelenler [[Kohanim]] ("Rahipler")'dirler ve [[Mişkan]]larda ve [[Kudüs Tapınağı]]nda rahip olarak özel görevleri vardır. Diğer Leviler ise üç kola ayrılırlar: Gerşon'un soyundan gelen [[Gerşonit]]ler, Kehat'ın soyundan gelen [[Kohatit]]ler ve Merari'nin soyundan gelen [[Merarit]]ler. Bunların herbirinin Tapınakta kendilerine özel görevleri vardı.
 
Levilerin görevlerinden bazıları ibadet sırasında dua şarkılarını söylemek, Tapınağın yapımı ve bakımıyla ilgilenmek, Tapınağın nöbetçiliğini yapmaktır. Leviler ayrıca öğretmenlik ve hakimlik yapıp mülteci şehirlerinin devamlılığını sağlarlardı. ''Ezra kitabı''nda anlatıldığına göre [[Kudüs Tapınağı|İkinci Tapınağın]] yapımından sorumluydular.
26. satır:
[[Antik Mısır|Mısır]]'da Tanrı'ya bağlı kalan tek kabile Levi kabilesiydi. Leviler, Mısır'dan çıkış sırasında İsrailoğulları Altın Buzağı'ya tapmaya başladıkları zaman Musa kanunlarına sadık kaldılar, Tapınak'ta özel rahip statüsünde olmalarının sebebi de bu olduğu düşünülür.<ref>[http://kutsalkitap.info/tr-exo32.html Çıkış 32:25-29]</ref>
 
=== Tora'da Leviler ===
[[Sayılar (Tevrat)|Sayılar kitabıkitabında]]nda Levilere [[Kohen]]lere yardımcılık ve Tapınağın bakımı görevleri verilmiştir:<br />
"2 Sen ve oğulların Levha Sandığı'nın bulunduğu çadırın önünde hizmet ederken, atanız Levi'nin oymağından kardeşlerinizin de size katılıp yardım etmelerini sağlayın.<br />
3 Senin sorumluluğun altında çadırda hizmet etsinler. Ancak, siz de onlar da ölmeyesiniz diye Kutsal Yer'in eşyalarına ya da sunağa yaklaşmasınlar.<br />
4 Seninle çalışacak ve Buluşma Çadırı'yla ilgili bütün hizmetlerden sorumlu olacaklar. Levililer dışında hiç kimse bulunduğunuz yere yaklaşmayacak.<br />
6 Ben İsrailliler arasından Levili kardeşlerinizi size bir armağan olarak seçtim. Buluşma Çadırı'yla ilgili hizmeti yapmaları için onlar bana adanmıştır."<ref>[http://kutsalkitap.info/tr-num18.html Çıkış 18:2-4,6]</ref><br />
 
=== Neviim'de Leviler ===
[[Neviim]]'de Levilerin önemini anlatan kısımların bazıları şunlardır:<br />
* ''Yeremya kitabı''nda:<br />
"22 Kulum Davut'un soyunu ve bana hizmet eden Levililer'i sayılamaz gök cisimleri kadar, ölçülemez deniz kumu kadar çoğaltacağım.<br />
23 RAB Yeremya'ya şöyle seslendi:<br />
24 Bu halkın, 'RAB seçtiği iki aileyi de reddetti' dediğini görmüyor musun? Halkımı öyle küçümsüyorlar ki, artık bir ulus saymıyorlar onu."<ref>[http://kutsalkitap.info/tr-jer33.html Yeremya 33:22-24]</ref><br />
 
* ''Malaki kitabı''nda:
"4 Levi'yle yaptığım antlaşmanın sürmesi için size bu buyruğu gönderdiğimi bilesiniz." Böyle diyor Her Şeye Egemen Rab.<br />
5 Onunla yaşam ve esenlik verecek bir antlaşma yaptım ve bana saygı göstersin diye kendisine bunları verdim. Benden korkup adıma saygı gösterdi.<br />
6 Doğru öğüt ağzındaydı. Dudaklarında hile yoktu. Benimle esenlik ve doğruluk içinde yürüdü. Birçoklarını da suç yolundan döndürdü."<ref>[http://kutsalkitap.info/tr-mal2.html Malaki 2:4-6]</ref><br />
<br />
"1 "İşte ulağımı gönderiyorum. Önümde yolu hazırlayacak. Aradığınız Rab ansızın tapınağına gelecek; görmeyi özlediğiniz antlaşma ulağı gelecek" diyor Her Şeye Egemen Rab.<br />
2 Ama onun geleceği güne kim dayanabilir? O belirince kim durabilir? Çünkü o maden arıtıcının ateşi, çamaşırcının kül suyu gibi olacak;<br />
3 gümüş eritip arıtan gibi davranacak: Levililer'i arındırıp altın, gümüş temizler gibi temizleyecek. Böylece Rab'be doğrulukla sunular sunacaklar."<ref>[http://kutsalkitap.info/tr-mal3.html Malaki 3:1-3]</ref><br />
 
== Levilerin bugünkü sorumlulukları ==
Tapınağın yıkılmasından sonra Levilerin görevleri hemen hemen kalmamasına rağmen Yahudiliğin bazı mezheplerinde özel hak ve sorumlulukları vardır. Örneğin [[Ortodoks Musevilik|Ortodoks YahudiliğiYahudiliğinde]]nde [[Tora]]'yı okumak için [[teva]]da önce [[Kohen]]ler ardından da Leviler çağrılır. Leviler Kohenlerin yardımcılığını yaparlar, mesela, Kohenler kutsama yapmadan önce Leviler Kohen'in ellerini yıkar. Leviler geleneksel olarak Tanrı'ya karşı hizmetlerden sorumlu olduklarından [[Pidyon]] törenini uygulayamazlar. [[Tutucu Musevilik|Tutucu Yahudilik]]'te Kohen ve Levilerin özel statülerinin varlığı kabul edilmesine rağmen her Tutucu Yahudi cemaati [[Kohen]] ve Levileri öncelikli olarak tevaya çağırmamaktadır. Ayrıca Kohen ve Levilerin özel görevleri olan [[Pidyon]] törenini de uygulamazlar. [[Yeniden yapılanmacı Yahudilik]] ve [[Reformist Yahudilik]]'te Kohen, Levi ve diğer Yahudiler arasında bir farklılık gözetilmez.
 
Ortodoks Yahudiler Tanrı tarafından birgün Üçüncü Tapınağın inşa edileceğine ve Levilerin görevlerini tekrar üstleneceğini inanırlar. Ortodoks Yahudileri içinde bir azınlığın Üçüncü Tapınak için görev alacak Kohen ve Levi rollerini öğreten okulları vardır. Tutucu Yahudiler ise Tapınak kurulduğunda kurban adama hariç Levilerin görevlerini tekrar üstleneceğine inanırlar.
 
[[Yeniden yapılanmacı Yahudilik]] ve [[Reformist Yahudilik]]'te Üçüncü Tapınağın Tanrı tarafından inşa edileceğine inanılmaz ve kişilerin soylarına bağlı olarak özel dini rol üstlenme fikrine karşı çıkarlar. Reformist [[sinagog]]larda ayinlerde yardımcı olan gönüllülere "Leviler" denirken bunun soyla bir alakası olmayıp tamamiyle onursal bir sıfattır.
 
== Soyadları ==
Bazı Leviler statülerini belirten bu ismi soyadı olarak almışlardır fakat coğrafi dağılım sebebiyle farklı varyasyonları bulunur:<br />
''Haleva, HaLevi, Halevi, Halevy, Lavine, Leevi, Lev, Leven, Leventhal, Levi, Levicki, Levicky, Levicz, Leviczky, Levin, Levine, Levinski, Levinsky, Levinsohn, Levinson, Levinthal, Levis, Levit, Levita, Levitan, Levitanski, Levitansky, Levitas, Levitch, Levite, Levitin, Levitski, Levitsky, Levitt, Levitz, Levy, Lewicka, Lewicki, Lewicz, Lewin, Lewinski, Lewinsky, Lewis, Lewita, Lewitan, Lewitanski, Lewitas, Lewitin, Lewitinn, Lewitski, Lewitsky, Lewitz, Lewycka, Lewycki, Lewycky, Leyvik, Loewe, Loewy, Löwi, Löwy''.
 
Kişini soyadının Levi olması onun kesinlikle bir Levi olduğu anlamına gelmezken birçok Levi de bu soyadını taşımamaktadır. Dini açıdan Levi statüsünde olabilmek için kişinin babasının Levi kabilesinden annesinin ise Yahudi olması gerekir. Evlat edinme veya suni döllenme ile elde edilen çocuğun durumu için öz yani genetik açıdan ebeveynlerine bakılır.
 
== Bazı Levililerin listesi ==
* [[Musa]]
* [[Harun (peygamber)|Harun]]
* [[Meryem (Musa'nın kardeşi)|Meryem]]
* [[Samuel]]
* [[Ezekiel]]
* [[Ezra]]
* [[Malaki]]
* [[John the Baptist|Yahya]]
 
== Ayrıca bakınız ==
* [[Levi (Beni İsrail)|Levi]]
* [[Kohanim]]
 
== Kaynakça ==
{{reflist}}
* {{cite book | author=Grena, G.M. | year=2004 | başlık=LMLK--A Mystery Belonging to the King vol. 1 | location=Redondo Beach, California | publisher=4000 Years of Writing History | isbn=0-9748786-0-X}}
 
== Dış bağlantılar ==
* [http://www.cohen-levi.org/the_tribe/welcome_to_the_tribe.htm The Cohen-Levi Family Heritage]
 
 
{{portal|Yahudilik}}
 
[[Kategori:İsrail'in kabileleri]]
[[Kategori:Tevrat'ta adı geçen kişiler]]
Satır 93 ⟶ 94:
[[en:Levite]]
[[es:Tribu de Leví]]
[[fi:Leeviläiset]]
[[fr:Tribu de Lévi]]
[[hr:Levi (pleme)]]
[[it:Leviti]]
[[he:לוי (יהדות)]]
[[hr:Levi (pleme)]]
[[hu:Léviták]]
[[it:Leviti]]
[[nl:Levieten]]
[[no:Levitter]]
Satır 104 ⟶ 106:
[[ru:Левиты]]
[[sh:Levi (pleme)]]
[[fi:Leeviläiset]]
[[sv:Levit]]
[[tl:Mga Lebita]]
[[ta:லேவி கோத்திரம்]]
[[th:เผ่าเลวี]]
[[tl:Mga Lebita]]
"https://tr.wikipedia.org/wiki/Leviler" sayfasından alınmıştır