"Rosetta Taşı" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzeltme, değiştirildi: 1798 → 1798 (4) AWB ile
k (Ulam güncellendi)
(düzeltme, değiştirildi: 1798 → 1798 (4) AWB ile)
Taş, belli başlı üç Mısır tapınağına gönderilmek amacıyla ve üç dilde yazılmış. Bu diller: [[Demotik]] (Mısır'da halkın kullandığı dil), [[Mısır hiyeroglifleri|Hiyeroglif]] ve [[Antik Yunanca]]dır. Bir kısmı kırılmış olan taşın üzerinde 14 satır hiyeroglif yazı, 32 satır Demotik yazı, 53 satır da Antik Yunan yazısı bulunmaktadır.<ref>https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-48994921</ref> Böylece Mısır halkı ile Mısır asilleri ve Yunanlar bu antlaşmayı rahatlıkla okuyabilmişlerdir.
 
Yüzyıllar boyunca çözülemeyen bir sır olarak kalan [[Mısır hiyeroglifleri|hiyeroglif]], [[Napolyon Bonapart|Napolyon]]'un [[1798]] yılındaki Mısır Seferi sırasında bulunan bu taşın yardımıyla çözülmüştür. Antik Mısır yazıları çözülmeden önce arkeologlar, Hiyerogliflerin Mısır'ın tufan'dan önceki yaşamına ait şekiller olduğunu düşünürlerdi. [[MÖ 196]] yılında yazıldığı tahmin edilen bu taş adını bulunduğu Reşit (Rosetta) kasabasından almaktadır. Ağırlığı 760&nbsp;kg dan daha fazla ve 114&nbsp;cm uzunluğunda, 72&nbsp;cm genişliğinde, 28&nbsp;cm kalınlığındaki bu taş [[granit]] ya da siyah [[bazalt]]tan yapılmıştır. [[Büyük İskender]]'in Mısır'ı fethinden sonra hüküm sürmeye başlayan [[Ptolemaios Hanedanı]]'nın hükümdarlarından biri tarafından yazdırılmıştır. O güne kadar okunamamış [[Demotik]] ve [[Mısır hiyeroglifleri|Hiyeroglif]] alfabelerinin yanı sıra, okunabilen Yunanca bir metnin de aynı taş üzerinde bulunması ile tek bir metnin üç ayrı dilde yazılmış olduğu görüşü pek çok araştırmacının ilgisini çekmiştir. Taşın ve dolayısıyla Hiyeroglifin sırrını çözen araştırmacı, [[1822]] yılında, eski Mısır yazılarının güncel [[Kıptice|kıpti]] diline benzediğini ortaya koyan araştırmacı [[Jean-Francois Champollion]] olmuştur. Yazıtın Yunanca kısmını Hiyerogliflerle kıyaslayan Champollion'a [[Demotik]] alfabesini [[1814]] yılında çözen İngiliz [[Thomas Young]]'ın çalışmaları da yardımcı olmuştur.
 
Antik Mısır'a ait yazıların çözülmesi ile birlikte [[Mısırbilim]] diye adlandırılan Antik Mısır bilimi doğmuş ve geçmiş yüzyılların açıklığa kavuşması kolaylaşmıştır. İngiliz koleksiyoncuların eline geçen taş, günümüzde [[British Museum]]'da sergilenmektedir.
 
== Keşfi ==
[[Fransa'nın Mısır Seferi|Napolyon'un Mısır seferi]] sırasında, Fransız Ordusu'nun mühendisi Yüzbaşı [[Pierre-François Bouchard]] taşı 15 Temmuz [[1799]]'da inşaat çalışmalarına devam ederken keşfetti. Rosetta Şehri'nin Mısır limanı yakınındaki [[Fort Julien]]'de çalışırken onun önemli olduğunu anladı ve general [[Jacques de Menou]]'ya gösterdi. Fransızlar bölgeye pek çok bilim adamı ve arkeolog getirerek, [[Kahire]]'de Mısır Enstitüsü'nü kurup, taşı oraya gönderdiler. Ağustosta oraya vardı. Eylül ayında, Fransız gazetesi ''Courrier de l'Egypte'' taşın bulunduğunu duyurdu.
 
== Ayrıca bakınız ==
1.325.412

değişiklik