"Kristal Gece" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Maddenin içeriği geliştirildi.
(Maddenin içeriği geliştirildi.)
[[Dosya:DDR - Niemals wieder Kristallnacht.jpg|thumb|150px|[[Demokratik Almanya]]'da Kristallnacht anısına basılmış bir posta pulu.]]
 
'''Kristal Gece''' ([[Almanca]]: ''Kristallnacht''), 1938'de [[9 Kasım]]'ı [[10 Kasım]]'a bağlayan gece, [[Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi|Nasyonal Sosyalist Parti]] idâresi tarafından düzenlenen ve [[Yahudiler]]e âit ev, iş yeri ve [[sinagog]]lara yapılmış kanlı ve ölümcül saldırıların adıdır.gerçekleştiği Ogecenin gece gerçekleşen yağma eylemleri sırasında ev, işyeri ve ibâdethanelerin tuz buz olmuş camları her yere saçılmış ve o meşûm gece ve o gecede yaşanan olaylar, halk arasında "kristal gece" şeklinde hatırlanır olmuşturadıdır. Olayların "resmî" asıl ismi, Almanca "''Novemberpogrom''", yâni "Kasım Kıyımı"dır.
 
O gece gerçekleşen yağma eylemleri sırasında ev, işyeri ve ibâdethanelerin tuz buz olmuş camları her yere saçılmış ve o meşûm gece ve o gecede yaşanan olaylar, halk arasında "kristal gece" şeklinde hatırlanır olmuştur. Olayların "resmî" asıl ismi, Almanca "''Novemberpogrom''", yâni "Kasım Kıyımı"dır.
 
"Kasım Kıyımı" adı verilen süreçte, 7 ile 13 Kasım 1938 arasında toplam 400 kişi öldürüldü. 1400 sinagog, Yahudîlere âit çok sayıda dinî veya sivil toplantı mekânı, binlerce işyeri, dükkân, ev ile birlikte Yahudî mezarlıkları talan ve yağma edildi. <ref>Prof. Dr. Meier Schwarz: ''Die „Kristallnacht“-Lüge'' (Zukunft-braucht-Erinnerung.de başlıklı internet sitesinden)</ref> 10 Kasım'dan sonra 30.000 Yahudî, toplama kamplarında gözaltına alındı, yüzlercesi bu kamplarda ya da kamplarda gördükleri muamelenin etkileri sonucu öldü.
 
"Kasım Kıyımı", 1933'te başlayan Yahudî düşmanlığının düzenli bir takibe dönüşmesinin başlangıcı olarak kabul edilir. Olaylar, 3 yıl sonrasında da Yahudî Soykırım'ına dönüştü. Bu süreçte "Kasım Kıyımı", Yahudî Soykırımı'nı hazırlayan temel olaylar arasında kabul edilir.
 
== Olayların perde arkası ==
Bu saldırıların gerekçesi [[Paris]]'te meydana gelen bir [[suikast]]<nowiki/>tı. 1938'de Almanya ülkede yaşayan 17 bin Polonyalı Yahudiyi sınırdışı etti. Polonya tarafından da ülkeye kabul edilmeyen bu kişiler iki ülke arasında sıkışıp kaldı, çoğu soğuk, açlık ve hastalıktan yaşamını yitirdi. Bu kaderi paylaşanların arasında kendi ailesinin de bulunduğunu öğrenen 17 yaşındaki [[Herschel Grynszpan]], Paris'teki Alman Büyükelçiliği'ni basarak karşısına ilk çıkan kişi Konsolos yardımcısı [[Ernst vom Rath]]'ı vurdu. Hitler'in sağkolu Goebbels, bunun planlanarak düzenlenmiş bir Yahudi komplosu olduğunu öne sürerek Alman ırkının öcünü alması gerektiğini konuşmalarında halka empoze etti. Yahudilere karşı arada sırada yapılan saldırıları öven Goebbels, partisinin bu tür saldırı girişimlerinin olmayacağını, ancak bu tür olayların olması halinde asla müdahale edilmeyeceğini basın yoluyla duyurdu. Sivil ajanların da halkı kışkırtmasıyla Kasım'ın 9'unu 10'una bağlayan gece kanlı saldırılara göz yumuldu. Polis ve itfaiye olaylara kasıtlı olarak müdahale etmedi. Olaylar yer yer 13 Kasım'a kadar sürmüştür.
 
Gecenin sonunda 91 Yahudi öldürülmüş, yüzlercesi ağır yaralanmış, Yahudilere ait 7.500 dolayında iş yeri yağmalanmış, tahminen 177 [[sinagog]] yakılıp yıkılmış, pek çok mezarlık tahrip edilmişti.
 
Olaylar pek çok ülkede tepkiyle karşılandı. ABD, 14. Kasım günü büyükelçisini Berlin'den geri çekti.
 
== Ayrıca bakınız ==
2.396

değişiklik