Ana menüyü aç

Değişiklikler

içerik ve kaynakça eklendi
'''Şair Eşref''', (d. [[1847]], [[Gelenbe, Kırkağaç]], [[Manisa]]) - (ö. [[1912]], [[Gelenbe, Kırkağaç]], [[Manisa]]), [[Türk]] yazarşair, kaymakam.
 
Türk edebiyatının [[hiciv]] ustasıdır. Tanık olduğu yolsuzlukların üzerine çekinmeden gitti. Hicviyelerini daha çok gazel, kaside, muhammes ve özellikle kıtalar biçiminde yazdı.
 
== Yaşamı ==
Asıl ismi Mehmet Eşref'tir. Babası nüktedan ve hoşsohbet bir din adamı olan Usulizade Hafız Mustafa Efendi, annesi hafız ve şair olduğu rivayet edilen Arife Hanım'dır.<ref name=diyanet>[http://www.islamansiklopedisi.info/madde.php?klme=%C5%9Eair+E%C5%9Fref&secim=mdd&-find=+ARA+ . Faruk Huyugüzel , '''Şair Eşref''', Diyanet İslam Ansiklopedisi]</ref> Gelenbe'de dünyaya geldi. Doğum yılı farklı kaynaklarda 1842-1853 arasında bir yıl olarak belirtilmiştir; Kaynakların çoğuna göre doğum yılı 1847'dir. Mehmet Zeki Pakal’ın, resmi sicili üzerinde yaptığı araştırmalar ise 1853 doğumlu olduğunu gösterir<ref name=hisar/> Büyük dedesi Türk alim ve matematikçilerinden [[Gelenbevi İsmail Efendi]]’dir.<ref name=kapicioglu>[http://www.unyekent.com/koseyazi/1102/sair-esref-unye-kaymakami-1886-1887 Sait Kapıcıoğlu, '''Şair Eşref-Ünye Kaymakamı-186-1887''', ''Ünye Kent gazetesi, 25.03.2010'']</ref>
Asıl ismi Mehmet Eşref'tir. Usulizade Hafız Mustafa Efendi'nin oğlu. İlköğrenimini Gelenbe'de tamamladı. Manisa'da Hatuniye Medresesi'nde Arapça ve Farsça dersleri aldı. Özel öğretmenlerden matematik, tarih öğrendi. 1870'te Manisa Vilayeti Tahrirat Kalemi'nde memur olarak göreve başladı.
 
Asıl ismi Mehmet Eşref'tir. Usulizade Hafız Mustafa Efendi'nin oğlu. İlköğrenimini Gelenbe'de tamamladı. Manisa'da Hatuniye Medresesi'nde Arapça ve Farsça dersleri aldı. Özel öğretmenlerden matematik, tarih öğrendi. 1870'te Manisa Vilayeti Tahrirat Kalemi'nde memur olarak göreve başladı.
[[Turgutlu]], [[Akhisar]] ve [[Alaşehir]]'de mal müdürlüğü yaptı. [[Fatsa]] kaymakamlığına atandı. Arkasından [[Ünye]], [[Acıpayam]], [[Buldan]] ve diğer birçok ilçede kaymakam olarak çalıştıktan sonra [[Gördes]] kaymakamlığı görevine getirildi. Burada gördüğü yolsuzlukları şiirleriyle hicvedince bir yıl hapse mahkûm edildi.
 
[[Turgutlu]], [[Akhisar]] ve [[Alaşehir]]'de mal müdürlüğü yaptı. [[Fatsa]] kaymakamlığına atandı. Arkasından [[Ünye]], [[Acıpayam]], [[Buldan]] ve diğer birçok ilçede kaymakam olarak çalıştıktançalıştı. sonraDoğu illerinde bulunduğu sırada Ermenice konuşmayı ve Fransızca okumayı öğrendi.<ref name=yuksel>[http://unyezile.com/kaymakam.htm Yüksel Şen, '''Ünye'nin Şair Kaymakamları''', ''Ünye Ticaret ve Sanayi Gazetesi Yıl : 3, Sayı : 26, Nisan/1997'']</ref> [[Gördes]] kaymakamlığı görevinegörevi getirildi. Buradasırasında gördüğü yolsuzlukları şiirleriyle hicvedincehicvetmesi ve gizli bir cemiyet kurduğu yolunda yapılan suçlamalardan dolayı bir yıl hapse mahkûm edildi.
Cezasının ardından [[İzmir]]'de gözetimde tutuldu. 1903'te [[Mısır]]'a kaçtı. Bir süre [[Fransa]], [[İsviçre]] ve [[Kıbrıs]]'ta yaşadı. Tekrar Mısır'a döndü, ''Curcuna'' isimli mizah dergisinde yazılar yazdı.
 
Cezasının ardından [[İzmir]]'de gözetimde tutuldu. Tekrar bir jurnalle hapse düşme kaygısından ötürü 1903'te [[Mısır]]'a kaçtı. Bir süre [[Fransa]], [[İsviçre]] ve [[Kıbrıs]]'ta yaşadı. Tekrar Mısır'a döndü, ''Curcuna'' isimli mizah dergisinde yazılar yazdı. 1904-1908 yılları arasında altı kitabı yayımlandı.
[[II. Meşrutiyet]] ilan edildikten sonra İstanbul'a geldi. ''[[Musavver Eşref|Eşref]]'' (daha sonra ''Musavver Eşref'' adını aldı) isimli mizah dergisinde başyazarlık yaptı. [[Adana]] vali yardımcılığı görevindeyken emekliye ayrılıp Kırkağaç'a yerleşti. Yaşamının kalan bölümünü burada geçirdi.
 
== Eserleri ==
[[II. Meşrutiyet]] ilan edildikten sonra İstanbul'ayurda geldidöndü. İzmir'de ''Edeb Yahu'', İstanbul'da ''[[Musavver Eşref|Eşref]]'' (daha sonra ''Musavver Eşref'' adını aldı) isimli mizah dergisinde başyazarlık yaptı. Bu arada [[Turgutlu, Manisa|Turgutlu]] kazasında kaymakamlık (1908), [[Adana]]'da vali yardımcılığıMuavinliği görevindeyken(1909) görevlerinde bulundu. 1909'da emekliye ayrılıp Kırkağaç'a yerleşti. Yaşamının kalan bölümünü burada geçirdi. Kimi kaynaklara göre 1910, kimilerine göre 1912 yılının 22 Mayıs günü hayatını kaybetmiştir.<ref name=hisar>Hisar Dergisi (sayı:16, Ağustos 1951)</ref>
* [[Deccal]] (2 cilt, 1904-1907
== Sanat Anlayışı ==
* İstimdad (1905)
Şair Eşref’in yergileri, Divan şiiri geleneğinin uzantısıdır; şekil bakımından [[Namık Kemal]] ile [[Ziya Paşa]]’nın şiirleriyle aynı çizgidedir. Yergi şiiri alanına getirdiği yenilik,içerik yönündedir. Kullandığı “nazım biçimleri”, “gazel”, “kaside”, “mesnevi” ve “kıt’a”dır. Ölçü olarak, hece ölçüsüyle yazdığı bir tek dörtlük dışında, “aruz ölçüsü”nü kullanmıştır.<ref name=cumhur>[http://www.tid.web.tr/ortak_icerik/tid.web/149/16-%20Cumhur%20%C3%87ilesiz.pdf Cumhur Çilesiz, '''Bürokrasi ve Mizah''', ''İdarecinin Sesi dergisi, Sayı: Ocak - şubat / 2012'']</ref> Eserlerinde daha çok toplumsal konulara yer vermiştir..
* Şah ve Padişah (1906)
== Ölümünden sonra ==
* Hasbihal yahut Eşref ve Kemal (1908)
1980 yılından sonra, Buldan belediye meclisinin aldığı bir kararla, Cumhuriyet mahallesinde Akçalar Camii’nin altındaki yola, Şair Eşref caddesi adı verilmiştir.<ref name=suavi>[http://www.buldandayasam.net/yazar.asp?yaziID=1341 Süavi Uyum, '''Şair Eşref''', ''Buldan'da Yaşam gazetesi, Erişim tarihi:29.05.2014'']</ref>
* İran'da Yangın Var (1908)
== Başlıca Eserleri ==
* Şair Eşref Külliyatı (Ölümünden sonra, 1928)
* [[Deccal]] (2 ciltKitap, 1904-1907, Kahire)
* İstimdad (1905, Mısır)
* Şah ve Padişah (1906, Kahire)
* Hasbihal yahut Eşref ve Kemal (1908)
* İran'daİran’da Yangın Var (1908, İstanbul).
===Ölümünden sonra yayımlananlar ===
* Şair Eşref Külliyatı (Ölümünden sonra, 1928)
*Meclisi Mebusan (1928)
*Bergüzar (1928-29
*Kuyruklu Yıldız (1929)
*Rüya (1929)
*Kıt’alar ve Hikayeler (1929)
*Deccal (3. Kitap)
== Kaynakça ==
{{kaynakça}}
 
{{Gördes kaymakamları}}
11.284

değişiklik