"Yalı" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
Buralar için kaynak gerekli
k (virgül)
k (Buralar için kaynak gerekli)
{{Diğer anlamı2|Yalı}}
[[Dosya:Edibefendi.jpg|thumb|200px|Boğaziçi'nde Edip Efendi Yalısı]]
'''Yalı''', [[İstanbul Boğazı]]'nın iki yakasına dağılmış, denize sıfır, genelde iki, bazen de üç katlı olabilen konutlara verilen genel addır. Geçmişte, "konut, ev, yapı" anlamı ile sınırlı kalmaksızın, "deniz kıyısı, sahil" anlamını da içermiştir. [[Bodrum]]'daki [[Bitez]] yalısı, kuş türü [[yalıçapkını]], deyim olarak "yalıkazığı", "Yalı kenarında zülfüm tararım" türküsü, [[Kırım]]'daki [[Yalıboyu]] bölgesi bu eski anlamın izleridir.
 
Osmanlı döneminde kıyılara inşa edilmeye başlanan yalılar, Boğaziçi mimarisinin en seçkin örneklerinden olmuş ve yıllar boyunca İstanbul Boğazı ile özdeşleştirilegelmiştir. Yüzyıllar boyunca İstanbul Boğazı'nın iki yakasında yapılan yalılardan günümüze ulaşanların sayısı yaklaşık 360'tır.<ref name="hürriyet-arşiv">{{Web kaynağı| url = http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/haber.aspx?viewid=586796 | başlık = İstanbul'un gerdanında parıldayan incilere yolculuk | erişimtarihi = 24 Kasım 2009 }}</ref> Yalıların en büyük özelliği lebiderya, yani denize sıfır konutlar olmaları olsa da, zaman içinde kimi yalılar gerek konut sahiplerince mekân kazanmak için önleri toprak doldurularak, gerekse kıyı şeridine yol yapmak için belediye tarafından geri plana alınarak denizden kısmen uzaklaşmıştır.<ref name="beşiktaşgazetesi">{{Web kaynağı| url = http://www.besiktasgazetesi.com/category/besiktas-yasam/mahalleler/ | başlık = Arnavutköy, Beşiktaş | erişimtarihi = 24 Kasım 2009 }}</ref> Günümüzde büyük çoğunluğu hâlen eski hâllerini koruyan yalılar, hem İstanbul şehrinin, hem de Türkiye'nin en pahalı taşınmazları arasında yer alırlar.<ref name="habergunluk">{{Web kaynağı| url = http://www.habergunluk.com/Emlak/1469-Iste-Bogaz-in-en-pahali-10-yalisi-_.html | başlık = İşte Boğaz en pahalı 10 yalısı | erişimtarihi = 24 Kasım 2009 }}</ref><ref name="tes">{{Web kaynağı| url = http://tes.110mb.com/album/istanbul/ist_07_4_gun_01.html | başlık = İstanbul Seyahatnamesi, Boğaziçi | erişimtarihi = 24 Kasım 2009 }}</ref> Boğaziçi yalılarının değerleri en yüksek olanları arasında [[Hasip Paşa Yalısı]], [[Muhsinizade Yalısı]], [[Ahmet Fethi Paşa Yalısı]], [[Tophane Müşiri Zeki Paşa Yalısı]], [[Kıbrıslı Yalısı]], [[Tahsin Bey Yalısı]], [[Kont Ostrorog Yalısı]], [[Şehzade Burhaneddin Efendi Yalısı]], [[Zarif Mustafa Paşa Yalısı]] ve [[Nuri Paşa Yalısı]] vardır.<ref name="habergunluk"/>
 
== Etimoloji ==
Geçmişte, "konut, ev, yapı" anlamı ile sınırlı kalmaksızın, "deniz kıyısı, sahil" anlamını da içermiştir.{{fact}} [[Bodrum]]'daki [[Bitez]] yalısı, kuş türü [[yalıçapkını]], deyim olarak "yalıkazığı", "Yalı kenarında zülfüm tararım" türküsü, [[Kırım]]'daki [[Yalıboyu]] bölgesi bu eski anlamın izleridir.{{fact}}
 
== Mimarî özellikleri ==