Klazomenai: Revizyonlar arasındaki fark

[kontrol edilmiş revizyon][kontrol edilmiş revizyon]
İçerik silindi İçerik eklendi
Nanahuatl (mesaj | katkılar)
Nanahuatl (mesaj | katkılar)
k Rapsar tarafından yapılan değişiklikler geri alınarak, Cobija tarafından değiştirilmiş önceki sürüm geri getirildi.
11. satır:
== Tarihi ==
[[Dosya:Ionia499bc.jpg|thumb|300px|right|MÖ499 yılına tarihlenen Klazomenai şehrine ait bir para]]
[[Pausanias (coğrafyacı)|Pausanias]]'a göre Klazomenai ve [[Phokaia]]'da birer [[eski Yunan]] [[koloni]]sinin kuruluşu [[Ege Denizi]] kıyılarındaki diğer İyon kolonilerine göre daha geç tarihlidir. Klazomenai'de İyon göçmenlerine ait olan arkeolojik izler şimdilik en erken MÖ 10. yüzyılın ortalarına, bir başka deyiş ile geç [[protogeometrik]] döneme aittir. [[Akropol]]de yer alması muhtemel kutsal alanın da MÖ 8. yüzyıl sonlarından itibaren etkin olduğu söylenebilmektedir. Bu durum Pausanias’ın, Klazomenai’nin diğer İon kentlerine göre daha geç bir yerleşim olduğu hakkında vermekte olduğu bilgilerle uyumlu görünmektedir. Pausanias ayrıca, Klazomenai ve Phokaia'nın İyonlar [[Asya]]'ya gelmeden önce yerleşime sahne olmadıkları bilgisini vermektedir ki, bu bilginin yanlışlığı [[Limantepe]] ve [[Panaztepe]] höyüklerinin keşfedilmesiyle anlaşılmıştır.
 
[[Pausanias (coğrafyacıCoğrafyacı)|Pausanias]]'a göre Klazomenai ve [[Phokaia]]'da birer [[eski Yunan]] [[koloni]]sinin kuruluşu [[Ege Denizi]] kıyılarındaki diğer İyon kolonilerine göre daha geç tarihlidir. Klazomenai'de İyon göçmenlerine ait olan arkeolojik izler şimdilik en erken M.Ö. 10. yüzyılın ortalarına, bir başka deyiş ile geç [[protogeometrik]] döneme aittir. [[Akropol]]de yer alması muhtemel kutsal alanın da M.Ö. 8. yüzyıl sonlarından itibaren etkin olduğu söylenebilmektedir. Bu durum Pausanias’ın, Klazomenai’nin diğer İon kentlerine göre daha geç bir yerleşim olduğu hakkında vermekte olduğu bilgilerle uyumlu görünmektedir. Pausanias ayrıca, Klazomenai ve Phokaia'nın İyonlar [[Asya]]'ya gelmeden önce yerleşime sahne olmadıkları bilgisini vermektedir ki, bu bilginin yanlışlığı [[Limantepe]] ve [[Panaztepe]] höyüklerinin keşfedilmesiyle anlaşılmıştır.
Klazomenai kuruluşunun ilk evrelerinde [[Kimmerler]]in [[Frigya]] Krallığı yıkan saldırılarından payını almış, daha sonra da [[Lidya]] devlerinin kuşatmasına maruz kalmıştır. [[Trakya]]’da [[Nestos]] nehrinin ([[Türkçe]]'de ''Karasu'') bereketli [[alüvyon]] ovasında ilk kuruluşu MÖ 650 civarında Klazomenai tarafından gerçekleştirilen [[Abdera]] kolonisi, buna yakın bir tarihte [[Miletos]]’la birlikte yine Trakya'nın [[Karadeniz]] sahilinde kurulan [[Kardia]] kolonisi, Klazomenai kaynaklı kolonizasyon hareketinin bilinen ilk örnekleridir. Miletos önderliğinde [[Marmara Denizi]] ve Karadeniz kıyılarında kurulan ve sayıları 70’e ulaşan kolonilerin birçoğunun kuruluşuna, diğer İyonia kentlerinin yanı sıra Klazomenai’nin de katıldığı anlaşılmaktadır. [[Herodot]]'un aktardığı, MÖ 7. yüzyılda İyonya kentlerinin [[Firavun]] [[Psammetikhos]] döneminden itibaren [[Mısır]]'la paralı askerlikle başlayan ilişkilerine Klazomenai de katılmıştır. Arkaik dönem yerleşimi [[Pers İmparatorluğu]] işgaliyle birlikte MÖ 546 civarında kesintiye uğramış, ve kent alanı 20-25 yıl terkedilmiştir.
 
Klazomenai kuruluşunun ilk evrelerinde [[Kimmerler]]in [[Frigya]] Krallığı yıkan saldırılarından payını almış, daha sonra da [[Lidya]] devlerinin kuşatmasına maruz kalmıştır. [[Trakya]]’da [[Nestos]] nehrinin ([[Türkçe]]'de ''Karasu'') bereketli [[alüvyon]] ovasında ilk kuruluşu M.Ö. 650 civarında Klazomenai tarafından gerçekleştirilen [[Abdera]] kolonisi, buna yakın bir tarihte [[Miletos]]’la birlikte yine Trakya'nın [[Karadeniz]] sahilinde kurulan [[Kardia]] kolonisi, Klazomenai kaynaklı kolonizasyon hareketinin bilinen ilk örnekleridir. Miletos önderliğinde [[Marmara Denizi]] ve Karadeniz kıyılarında kurulan ve sayıları 70’e ulaşan kolonilerin birçoğunun kuruluşuna, diğer İyonia kentlerinin yanı sıra Klazomenai’nin de katıldığı anlaşılmaktadır. [[Herodot]]'un aktardığı, M.Ö. 7. yüzyılda İyonya kentlerinin [[Firavun]] [[Psammetikhos]] döneminden itibaren [[Mısır]]'la paralı askerlikle başlayan ilişkilerine Klazomenai de katılmıştır. Arkaik dönem yerleşimi [[Pers İmparatorluğu]] işgaliyle birlikte M.Ö. 546 civarında kesintiye uğramış, ve kent alanı 20-25 yıl terkedilmiştir.
MÖ 6. yüzyılın son çeyreğinden itibaren ise, Klazomenai'de özellikle [[zeytinyağı]] ihracatına dayanan canlı sanayi ve ticaret faaliyetleri belirmektedir. MÖ 499-494 arasında İyonya kentlerinin Perslere karşı ilk isyanının başarısızlıkla sonuçlanması sonrasında Perslerin ılımlı politikalarının sona ermesinden Klazomenai de etkilenmiştir. Şehir sakinleri anakaradaki topraklarını terketmişler, Pausanias'ın aktardığı şekilde ''"Pers korkusu yüzünden adaya geçmişlerdir"''. Kent MÖ 487'den itibaren [[Atina]] tarafından kurulan [[Attik Delos Birliği]]'ne düzenli olarak vergi ödemiştir. [[Peloponez Savaşı]] esnasında Klazomenai önce Atina'nın yanında yer almış, ancak Atina’nın MÖ 413’de [[Sicilya]]'da Sparta'ya karşı bozguna uğraması sonrasında [[Sparta]] saflarına geçerek, anakarada yer alan Polikhne’yi ([[Balıklıova, Urla|Balıklıova]]) tahkim etme denemesinde bulunmuşlardır. Atina hakimiyetini kısa sürede yeniden kurmuş, ayaklanmanın önderleri [[Daphnus]] isimli yerleşmeye kaçmışlardır. MÖ 405’de Spartalı komutan Lysandros’un kısa ömürlü [[Anadolu]]’da egemenlik kurma girişimi esnasında da, Klazomenai'den bir kesimin isyan teşebbüslerini tekrarlayarak anakarada adaya yakın [[Khytron]] adlı bölgede bir kent kurdukları anlaşılmaktadır. Adadaki Klazomenai ile anakaradaki Khytron arasındaki savaş hali uzun süre devam etmiş, Klazomenai bu dönemde İzmir Körfezi kuzeyindeki, [[Gediz Nehri]]'nin eski [[delta]]sı yakınındaki arazilerde küçük bir kolonizasyon hareketine girişerek, günümüzde ''Üçtepeler'', eski kayıtlarda ''Kilazmanı'' olarak anılan bölgede [[Leukai]] kolonisini kurmuştur. [[Büyük İskender]], Anadolu'da Pers egemenliğine son vermesi sonrasında Klazomenai'nin üzerinde yer aldığı adayı ([[Karantina Adası, İzmir|Karantina Adası]]) bir yol ile karaya bağlamıştır. [[Roma İmparatorluğu]] döneminde MÖ 188 tarihli Apameia barışı sonrasında Klazomenai Romalılar tarafından özgür bırakılan kentler arasında yer almaktadır ve Drymoussa ([[Uzunada]]) adasının da kent topraklarına katılmasına izin verilmiştir. 5. yüzyılda adadaki kentin terkedildiği anlaşılmaktadır.
 
M.Ö. 6. yüzyılın son çeyreğinden itibaren ise, Klazomenai'de özellikle [[zeytinyağı]] ihracatına dayanan canlı sanayi ve ticaret faaliyetleri belirmektedir. M.Ö. 499-494 arasında İyonya kentlerinin Perslere karşı ilk isyanının başarısızlıkla sonuçlanması sonrasında Perslerin ılımlı politikalarının sona ermesinden Klazomenai de etkilenmiştir. Şehir sakinleri anakaradaki topraklarını terketmişler, Pausanias'ın aktardığı şekilde ''"Pers korkusu yüzünden adaya geçmişlerdir"''. Kent M.Ö. 487'den itibaren [[Atina]] tarafından kurulan [[Attik Delos Birliği]]'ne düzenli olarak vergi ödemiştir. [[Peloponez Savaşı]] esnasında Klazomenai önce Atina'nın yanında yer almış, ancak Atina’nın M.Ö. 413’de [[Sicilya]]'da Sparta'ya karşı bozguna uğraması sonrasında [[Sparta]] saflarına geçerek, anakarada yer alan Polikhne’yi ([[Balıklıova, Urla|Balıklıova]]) tahkim etme denemesinde bulunmuşlardır. Atina hakimiyetini kısa sürede yeniden kurmuş, ayaklanmanın önderleri [[Daphnus]] isimli yerleşmeye kaçmışlardır. M.Ö. 405’de Spartalı komutan Lysandros’un kısa ömürlü [[Anadolu]]’da egemenlik kurma girişimi esnasında da, Klazomenai'den bir kesimin isyan teşebbüslerini tekrarlayarak anakarada adaya yakın [[Khytron]] adlı bölgede bir kent kurdukları anlaşılmaktadır. Adadaki Klazomenai ile anakaradaki Khytron arasındaki savaş hali uzun süre devam etmiş, Klazomenai bu dönemde İzmir Körfezi kuzeyindeki, [[Gediz Nehri]]'nin eski [[delta]]sı yakınındaki arazilerde küçük bir kolonizasyon hareketine girişerek, günümüzde ''Üçtepeler'', eski kayıtlarda ''Kilazmanı'' olarak anılan bölgede [[Leukai]] kolonisini kurmuştur. [[Büyük İskender]], Anadolu'da Pers egemenliğine son vermesi sonrasında Klazomenai'nin üzerinde yer aldığı adayı ([[Karantina Adası, İzmir|Karantina Adası]]) bir yol ile karaya bağlamıştır. [[Roma İmparatorluğu]] döneminde M.Ö. 188 tarihli Apameia barışı sonrasında Klazomenai Romalılar tarafından özgür bırakılan kentler arasında yer almaktadır ve Drymoussa ([[Uzunada]]) adasının da kent topraklarına katılmasına izin verilmiştir. M.S. 5. yüzyılda adadaki kentin terkedildiği anlaşılmaktadır.
 
== Ayrıca bkz. ==
"https://tr.wikipedia.org/wiki/Klazomenai" sayfasından alınmıştır