Çitaklar

Çitaklar (Sırpça, Makedonca ve Bulgarca: Читаци Čitaci / Chitatsi), Sırbistan, Kuzey Makedonya ve Bulgaristan'da yaşayan Güney Slav kökenli Müslüman bir halktır.[1][2][3]

Çitak isminin etimolojisiDüzenle

En yaygın rivayete göre Türkler (Osmanlılar), Balkanları istila ettiklerinde bölgedeki yerli Hristiyan halkın evlerine zorla girerlermiş, ancak gayrimüslim yerlilerin evleri ile İslamlaşmış yerli halkın evlerini birbirinden ayırt edemeyip Müslüman ahalinin evlerine de giren Türk askerlerinin komutanı bunun önüne geçebilmek için Müslüman halka, evlerinin çitlerini aka (beyaza) boyamalarını emreder ve "çiti aklar" olarak anılmaya başlanan bu yerli İslamlaşmış halkın adı zamanla "Çitak" halini alır.[4]

Sırbistan ÇitaklarıDüzenle

Sırbistan'daki Çitaklar, Osmanlı zamanında İslam'a geçmiş Güney Slav kökenli etnik Sırplardır. Sırbistan'ın Kosova ve Metohya bölgesinin Yukarı Morava vadisinde yaşayan Sırbistan Çitakları, anadilleri olan Sırpça'nın yanı sıra Arnavutça da konuşuyorlar.[1]

Kuzey Makedonya ÇitaklarıDüzenle

Kuzey Makedonya'da yaşayan Çitaklar, Osmanlı zamanında İslam'a geçmiş Güney Slav kökenli etnik Makedonlardır. Buradaki Çitakların bir grubu Kuzey Makedonya'nın doğusundaki Aktaş (Plaçkovitsa) dağının güney ovalarında Yörükler arasında yaşıyorlar ve Türkçe konuşuyorlar. İkinci grubu ise Kuzey Makedonya'nın batısındaki Kırçova ve Polog bölgelerinde yaşıyor ve anadilleri olan Makedonca'nın yanı sıra Arnavutça da konuşuyorlar.[1][2]

Bulgaristan ÇitaklarıDüzenle

Bulgaristan'da yaşayan Çitaklar, Osmanlı zamanında İslam'a geçmiş Güney Slav kökenli etnik Bulgarlardır. Kuzeydoğu Bulgaristan'ın Gerlova ve Karnobat bölgelerinde yaşıyorlar ve Türkçe konuşuyorlar.[2]

Çitak-Pomak-Torbeş bağlantısıDüzenle

Tıpkı Çitaklar gibi Güney Slav kökenli olan Pomaklar ve Torbeşler, stratejik öneme sahip olan dağlık bölgelerin yerli sakinleridir ve diğer Bulgarlar veya Makedonlar tarafından çevrili yaşadıklarından dolayı Osmanlı zamanında İslamlaşmalarına rağmen anadillerini muhafaza edebilmişlerdir.

Osmanlıların (Türklerin) ana geçitlerindeki ovalık bölgelerde Türklerin veya Arnavutların arasında yaşayan İslamlaşmış Güney Slavlar ise İslamlaşmayla birlikte tıpkı Bulgaristan ve Kuzey Makedonya'nın söz konusu kesimlerinde yaşayan Çitaklarda olduğu gibi anadillerini kaybedip Türkleşmiş veya Arnavutlaşmışlardır.[1][2]

KaynakçaDüzenle