Çaldıran

Van'ın ilçesi

Çaldıran, Van ilinin bir ilçesidir.

Çaldıran
İlin siyasi haritası
Ülke Türkiye
İl Van
Coğrafi bölge Doğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Kaymakam Adem Can [1]
 • Belediye başkanı Adem Can (Kayyum)
Yüzölçümü
 • Toplam 1,742 km² (672 mil²)
Rakım 2,050 m (6.720 ft)
Nüfus
 (2018)
 • Toplam 63,013
 • Kır
-
 • Şehir
-
Zaman dilimi UTC+03.00 (UDAZD)
Posta kodu 65970
İl alan kodu 432
İl plaka kodu 65

TarihçeDüzenle

Çaldıran Savaşı'nın buradaki ovada yapıldığını bilinse de tarihçiler arasında görüş ayrılığı vardır. Nitekim ilçenin doğusunda bulunan İran sınırları içerisindeki yerleşim yerinin adı 2005 yılında Çaldıran diye değiştirilmiştir. Bu ilçede de biraz küçük olmakla birlikte ova mevcuttur. İranlılar, Çaldıran savaşının kendi sınırları içerisindeki bu ovada yapıldığını iddia etmektedirler. Cumhuriyet döneminin başlarından itibaren Muradiye ilçesine bağlı bir nahiye olan yerleşim, 1987 yılında ilçe oldu.

CoğrafyaDüzenle

Türkiye'de bugüne kadar ölçülen en düşük sıcaklık 9 Ocak 1990 tarihinde -46,4 derece ile Çaldıran ilçesindedir. Temmuz ve Ağustos ayları dışında sıcaklık, geceleri sıfırın altındadır. Çaldıran Ovası üzerine kurulu yerleşimin denizden yüksekliği 2050 metredir. 2012 yılı verilerine göre ilçe 149.614 hektar alana sahip olup, bunun; 27.621 hektarı tarım alanı, 92.307 hektarı mera, 15.063 hektarı çayır, 14.623 hektarı da tarım dışı arazilerdir[2]. Türkiye'deki geniş Çaldıran Ovası İran'daki küçük ova ile geçitlerle bağlantılıdır.

Jeotermal enerjiDüzenle

Çaldıran ilçe merkezinin 3 km güneyinde yapılan sondajlarda jeotermal sıcak su bulunmuştur. Fay hattının geçtiği volkanik kayaçlar içinden 83 °C sıcaklığında su sondaj ile çıkarılmıştır. Doğal sıcak su kaynaklarının sıcaklığı 14–61 °C'dir. Rezervuar sıcaklığının 95–112 °C'dir. Sondaj kuyusunda toplam mineralizasyon 3841 mg/lt'dir. Çıkan su; sodyumlu, klorürlü, borlu, kalsiyumlu-bikarbonatlı sıcak su sınıfındadır. Sıcak sular konut ısıtma, termal turizm, seracılık, Jeotermal elektrik üretilebilecek potansiyeldedir[3].

EkonomiDüzenle

Halkın geçim kaynağı hayvancılıktır. Ayrancılar köyü yakınında jeotermal sular yardımıyla ısıtılan 34.000 m2 serada domates üretimi yapılmaktadır. 2–4 bin metrede bulunan 140 °C sıcaklığındaki sudan elektrik üretimi planlanmaktadır[4].

NüfusDüzenle

Yıl Toplam Şehir Kır
1990[5] 41.879 4.780 37.099
2000[6] 56.485 12.841 43.644
2007[7] 63.864 16.172 47.692
2008[8] 65.663 15.311 50.352
2009[9] 65.304 13.334 51.970
2010[10] 65.844 14.544 51.300
2011[11] 67.367 15.198 52.169
2012[12] 67.329 14.361 52.968
2013[13] 66.624 66.624 veri yok
2015[14] 65.986 65.986 veri yok
2016[15] 65.059 65.059 Veri yok

KaynakçaDüzenle

  1. ^ http://www.caldiran.gov.tr/
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 16 Eylül 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2016. 
  3. ^ Mert, Bayram ali; Aydın, Ali (2017). "Çaldıran/VAN Jeotermal Enerji Kaynakları ve Kullanım Olanaklarının Araştırılması". Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 24 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2020. 
  4. ^ "Van'da jeotermal elektrik santrali kuruluyor". hurriyet.com.tr. 11 Temmuz 2018. 12 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2020. 
  5. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  13. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  14. ^ "2015 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
  15. ^ "2016 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 7 Mart 2017.