Zeynep Sultan

Bir kadın hanım sultan ve padişah saltanatı gören sultan

Zeynep Sultan veya Zeynep Âsımâ Sultan (y. 1715, İstanbul - 25 Mart 1774, İstanbul), Osmanlı padişahı III. Ahmed'in kızı, III. Mustafa ile I. Abdülhamid'in kız kardeşi.

Zeynep Sultan
Doğum y. 1715
Topkapı Sarayı, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm 25 Mart 1774 (58-59 yaşında)
İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Defin Zeynep Sultan Camii, Fatih, İstanbul
Eş(ler)i Sinek Mustafa Paşa
Melek Mehmed Paşa
Hanedan Osmanlı Hanedanı
Babası III. Ahmed
Annesi (?)
Dini İslam

DoğumDüzenle

Zeynep Sultan, 1715 yılında Topkapı Sarayı'nda doğdu. Babası Sultan'dı III. Ahmed. [1]

İlk EvlilikDüzenle

Zeynep Sultan, 1728'de (Küçük) Sinek Mustafa Paşa ile (Küçük) vezir'in yeğeni Nevşehirli Damat İbrahim Paşa ile evlendi.[2] Düğün töreni Topkapı Sarayı'nda gerçekleşti. 8 Aralık'ta Zeynep'in çeyizini Kıbleli Sarayı olarak bilinen sarayına göndermiş ve ertesi gün düğün alayı gerçekleştirilmiştir.[3][4]

İkinci evlilikDüzenle

1764 yılında Mustafa Paşa'nın ölümünden sonra Zeynep Sultan, daha önce üvey kardeşi III. Mustafa döneminde Osmanlı donanmasının büyük amirali olan Melek Mehmed Paşa ile 1765 yılında evlenmiştir. Melek Mehmed Paşa, iki kez Kaptan-ı derya olarak görev yapmış ve 1792'de sadrazamlık yapmıştır.[5][6]

Hayır KurumlarıDüzenle

Zeynep Sultan, 1769'da Eminönü'nde "Ruh-i Sultaniye Camii" olarak bilinen bir cami bağışladı. Caminin yanında bir okul ve çeşme inşaası da vakfın bir parçası. [5][7] Bugün Zeynep Sultan Camii.[8]

Gülhane Parkı karşısında eğimli ve dar bir araziye yerleşen külliye binaları ihata duvarıyla çevrili, doğu ve batı yönünde iki girişi bulunan bir bahçe içerisinde yer alır. Sıbyan mektebinin olduğu batı tarafındaki kapı üzerine “Duâcızâde” imzalı, 1769 tarihli, celî sülüsle Yâsîn sûresinin 58. âyeti yazılmış, kitâbenin üstü mermer bir tepelikle taçlandırılmıştır. Külliye arsasının eğimi ve yükseklik farkı cami, sıbyan mektebi ve medresenin kat görünüşlerini etkilemiş, batı tarafında bodrum katı açıklıklarına yer verilememiştir.[9]

ÖlümDüzenle

Zeynep Sultan 25 Mart 1774'te öldü[6] ve Eminönü'nde bulunan kendi camisine gömüldü.[10]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Kurşun, Zekeriya (2005). Üsküdar Sempozyumu II, 12-13 Mart 2004: bildiriler, Cilt 1. Üsküdar Belediyesi. s. 198. ISBN 978-9-759-20195-1. 
  2. ^ Uluçay 2011, s. 133.
  3. ^ Duindam, Tülay; Artan; Kunt, Metin (11 Ağustos 2011). Royal Courts in Dynastic States and Empires: A Global Perspective. BRILL. ISBN 978-9-004-20622-9. 
  4. ^ Sakaoğlu 2008, s. 439.
  5. ^ a b Uluçay 2011, s. 134.
  6. ^ a b Sakaoğlu 2008, s. 440.
  7. ^ Sakaoğlu 2008, s. 440-1.
  8. ^ Sumner-Boyd, Hilary; Özgürce, John (30 Kasım 2009). İstanbul'da Gezinmek: Klasik Şehir Rehberi. Tauris Parke Ciltsiz Kitaplar. ISBN 978-0-857-73005-3. 
  9. ^ "ZEYNEB SULTAN KÜLLİYESİ İstanbul Eminönü". İslam Ansiklopedisi. 25 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2020.  24. harf sırasında bulunan |başlık= parametresi line feed character içeriyor (yardım)
  10. ^ Uluçay 2011, s. 135.

Dış bağlantılarDüzenle

  • M. Cağatay, Uluçay (2011). Padişahların kadınları ve kızları. Ankara: Oğlak Yayınları. 
  • Necdet, Sakaoğlu (2008). Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayınları. 978-9-753-29623-6.