Ana menüyü aç

Tofalar (Tofaca Тоъфа) eski literatürde Karagaslar olarak da bilinirler. Tofalar'a, To'fa,Topa, Toha adları da söylenegelmiştir. Sibirya'nın İrkutsk Oblastı'nda yaşayan Türk halkıdır. Sibirya Türkleri arasında sayılır.Köken, dil ve kültürleri Tuva'nın doğusu ile benzemektedir. Çok eskiden Tuvadan ayrılmış Tuba Türkleri sanılmaktadır. Bilindiği üzere Türk dilinde f harfi kullanılmamaktadır. Bu yüzden bu ad yabancı olanlar tarafından söylenmiş ve Toba kelimesinden bozmadır.

Tofalar
Група оленярів Тофалари Іркутська губ. Нижньоудінський повіт поч XX ст РЕМ.jpg
Rengeyikleri ile birlikte bir grup Tofa
Toplam nüfus
800 (2010)
Önemli nüfusa sahip bölgeler
Rusya Rusya

761 (2010)[1]

  • İrkutsk Oblastı:
    678[1] (2010)
  • Sankt Peterburg:
    28[1] (2002)
  • Tomsk Oblastı:
    13[1] (2002)
  • Krasnoyarsk Krayı:
    12[1] (2002)
Ukrayna Ukrayna 18 (2001)[2]
Diller
Tofaca, Rusça
Din
Şamanizm
İlgili etnik gruplar
Duhalar, Toju Tuvaları, Tubalar, Tuvalar

Ekim Devriminden önce Tofalar göçebe halklardandır ve devrim sonrası Sovyet hükümeti tarafından yerleşim alanları değiştirildi. Genç Tofalar Sovyet okullarında eğitim görüp Rusça öğrendiler ve kültürel gelenekleri yasaklandı[3]. 2002 nüfus sayımına göre Rusya'da 837 Tofalar bulunmaktadır.

İçindekiler

Etimoloji ve geçtiği yerlerDüzenle

Çin kaynaklarında Türkçe konuşan ve Türk soylu kavimler, "Topa" olarak adlandırılmıştır.[4] Günümüzde tarihi Türk topluluklarının göçüp devlet kurduğu bazı yer adları benzerlik taşır. Hindistan'ın Ceharkehend (Jharkhand) eyaletinin Hazaribag ilçesinin küçük yerleşim birimlerinden birinin adı Topa olarak geçer. Tuoba adı da Çin'in kuzeyinde bir bölge adı olarak geçmiştir.[5].

NüfusDüzenle

 
Tofa Türklerinde bir çekirdek aile

Rusya nüfus sayımlardında Tofaların nüfusu 1926 - 2002 yılları arasında şu şekildedir. Bu nüfus sayımı içinde Ruslar tarafından soykırıma uğrayan Tofalar dahil edilmemiştir.:

  • 1926 — 417 kişi
  • 1959 — 586 kişi
  • 1970 — 620 kişi
  • 1989 — 722 kişi
  • 2002 — 837 kişi

LiteratürDüzenle

  • Тофалары // Сибирь. Атлас Азиатской России. — М.: Топ-книга, Феория, Дизайн. Информация. Картография, 2007. — 664 с. — ISBN 5-287-00413-3
  • Тофалары // Народы России. Атлас культур и религий. — М.: Дизайн. Информация. Картография, 2010. — 320 с. — ISBN 978-5-287-00718-8
  • Рассадин В. И. Особенности традиционной материальной культуры саянских оленеводов-тофаларов// Этнологические исследования: Сб. ст. Вып.1. — Улан-Удэ: Изд-во БНЦ СО РАН, 2000. — С.131-148.
  • Рассадин В. И. Словарь тофаларско-русский и русско-тофаларский/ Тоъфа-орус — орус-тоъфа сооттары: Учеб. пособие для учащихся средних школ. — СПб.: Дрофа, 2005. — 296 с.
  • Рассадин В. И. Тофалары// Тюркские народы Восточной Сибири. — М.: Наука, 2008. — С. 262—333.

Dış bağlantılarDüzenle

Ayrıca bakınızDüzenle